ΠΕΡΙ ΓΛΩΣΣΗΣ

Θέματα ποὺ δὲν ἀνήκουν σὲ μία ἐκ τῶν ἀνωτέρω ἐπιστημονικῶν κατηγοριῶν

Δημοσίευσηἀπό ΒΕΚΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ » Τρί 31/08/2004 19:09

Η αμφιλεγόμενη θεωρία ότι η γλώσσα καθορίζει τη σκέψη φαίνεται να κερδίζει έδαφος μετά την έρευνα που δημοσιεύεται στο περιοδικό Science: Βραζιλιάνοι ιθαγενείς των οποίων η αριθμητική περιορίζεται στις λέξεις «ένα, δύο, πολλά» αδυνατούν να μετρήσουν περισσότερα από τρία αντικείμενα.

Οι ενήλικες της φυλής κυνηγών-τροφοσυλλεκτών Πιράχα, που ζουν απομονωμένοι κοντά στο ποτάμι Μασι στην Αμαζονία, δεν μπορούν να διακρίνουν την διαφορά ανάμεσα σε δύο σειρές τεσσάρων και πέντε αντικειμένων.

Για τους Πιράχα, η λέξη «ένα» ορισμένες φορές σημαίνει και «μερικά». Οι λέξεις «αριθμός», «περισσότερα», «όλα», «καθένα» δεν υπάρχουν και η αντωνυμία «αυτός» σημαίνει επίσης και «αυτοί» γράφουν οι ερευνητές.

Στο απλούστερο πείραμα, ο Πίτερ Γκόρντον του Πανεπιστημίου Columbia στη Νέα Υόρκη, τοποθέτησε σε σειρά διάφορα αντικείμενα, όπως μπαταρίες, ξυλαράκια και καρύδια, και ζήτησε από ιθαγενείς να τοποθετήσουν και αυτοί στη σειρά ισάριθμα αντικείμενα από ένα σωρό. Όταν τα αντικείμενα ήταν ένα, δύο, ή τρία, οι Πιράχα ολοκλήρωναν την εργασία με ακρίβεια. Όμως μετά το τέσσερα έχαναν τη μέτρηση και οι επιδόσεις τους χειροτέρευαν όσο αυξανόταν τα αντικείμενα.

Το κατά πόσο η γλώσσα επιτρέπει να έχει κανείς νέες σκέψεις παραμένει ένα πολύ αμφιλεγόμενο θέμα. Οι διαπιστώσεις του Γκόρντον είναι μακράν η ισχυρότερη ένδειξη ότι η γλώσσα καθορίζει τη σκέψη. Πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι μια υποτυπώδης ικανότητα απαρίθμησης είναι εγγενής και δεν εξαρτάται από τη γλώσσα. Πολλά ζώα, όπως οι πίθηκοι, τα περιστέρια και οι αρουραίοι, μπορούν να μετρούν μέχρι και τρία ή τέσσερα αντικείμενα. Τα παιδιά και ορισμένα ζώα έχουν δύο βασικές, αλλά περιορισμένες ικανότητες μέτρησης: Πρώτον, αναγνωρίζουν έως και τρία αντικείμενα απομνημονεύοντας εικόνες. Δεύτερον, μπορούν να κάνουν χονδρικές εκτιμήσεις για πλήθη αντικειμένων, όπως «περίπου είκοσι».

Οι εθελοντές Πιράχα προσπαθούσαν πραγματικά πολύ σκληρά να απαντήσουν σωστά, και ήταν σαφές ότι καταλάβαιναν το ζητούμενο. Μπορεί κανείς να αποκλείσει ότι οι Πιράχα πάσχουν από νοητική υστέρηση με άλλα τεστ.

Η έρευνα φαίνεται να συνηγορεί στην αμφιλεγόμενη θεωρία που διατύπωσε τη δεκαετία του 1930 ο Μπένζαμιν Λι Γουόρφ: ότι η γλώσσα καθορίζει τον τρόπο που σκεφτόμαστε αλλά και το τι μπορούμε να σκεφτούμε. Η θεωρία ονομάστηκε «γλωσσικός ντετερμινισμός». Οι επιστήμονες που κλήθηκαν να σχολιάσουν την έρευνα παραδέχονται πάντως ότι τίποτα δεν έχει αποδειχθεί.

Το παράξενο είναι ότι οι Πιράχα αδυνατούν να ολοκληρώσουν και άλλες εργασίες, που για άλλους πολιτισμούς θεωρούνται πανεύκολες. 'Οχι μόνο δεν μετρούν, αλλά και δεν σχεδιάζουν. Ο σχεδιασμός ευθείων γραμμών ήταν εφικτός μόνο με πολύ μεγάλη προσπάθεια και συγκέντρωση, και με τη συνοδεία ηχηρών στεναγμών και βογγητών.

http://www.nature.com/news/2004/040816/full/040816-10.html
ΒΕΚΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ
Ενεργό μέλος
Ενεργό μέλος
 
Δημοσ.: 747
Ἐγγραφή: Τετ 31/10/2001 01:06

Ἐπιστροφὴ στην Ἄλλα ἐπιστημονικὰ θέματα



Παρόντες

Παρόντες σὲ αὐτὴ τὴν Δ. Συζήτηση : Δεν ὑπάρχουν ἐγγεγραμμένα μέλη καὶ 1 ἐπισκέπτης