ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ: ΟΡΕΣΤΗΣ

ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ: ΟΡΕΣΤΗΣ

Δημοσίευσηἀπό ΑΝΑΓΝΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ » Κυρ 12/10/2008 02:26

ΤΑΠΕΙΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΩΝΤΟΣ ΕΙΣ ΤΟΝ ΚΥΚΛΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ στις 23-5-2008 (επιτέλους έκανα και μια εργασία για τον Κύκλο Ελλήνων Αυτογνωσίας, που τον είχα αμελήσει από εργασίες ενώ στην Δημοθοινία κατά καιρούς έκανα)
ΠΑΝΩ ΣΤΟΥΣ ΣΤΟΙΧΟΥΣ 356-728

Σ’ αυτό το σημείο βλέπουμε τον Μενέλαο να συναντάει το κύριο πρόσωπο της τραγωδίας και ανεψιό του, τον Ορέστη. Στην αρχή ο Μενέλαος δεν αναγνωρίζει τον ανεψιό του, είναι φυσικό γιατί ο Ευριπίδης στην συνέχεια μας εξηγεί τον λόγο, ο οποίος είναι ο εξής όταν ξεκίνησαν για την Τροία ο Όρέστης ήταν ακόμα βρέφος στην αγκαλιά της Κλυταιμνήστρας. Στην συνέχεια βλέπουμε κάτι το γνώριμο από τα Έπη του Ομήρου και τις Τραγωδίες, και αυτό είναι η ικεσία των «γονάτων πρωτόλεια» όπως χαρακτηριστικά μας λέγει στην τραγωδία.

ΩΓΥΓΙΑ Α΄, ΒΙΒΛΟΣ Β΄ 159-162 (περί Ικεσίας)
Η Ικεσία γίνονταν και σε αγάλματα των Θεών, και προς ανθρώπους ενίοτε ψηλάφιζαν τα γόνατα με τους θαλλούς ενίοτε δε και με το δεξί χέρι, όταν ήλπιζαν ταχείαν και βεβαίαν συγκατάνευση ενίοτε ψηλάφιζαν και τα γένεια και την κεφαλήν, ή τα γόνατα και την χείρα, ή τα γόνατα και τα γένεια, όπως η Θέτις.
Υπήρχαν και οι Ικέτες που κατέφευγαν σε ναούς, άσυλα, βωμούς και λοιπά. Στους βωμούς έπρεπε να τους στέψουν πρώτα με άνθη και έπειτα να προσευχηθούν.
Ενίοτε όμως προσευχόντουσαν και δια εκδίκηση και βλάβη τρίτων , το οποίο ήταν κατάρα (έχει περάσει και στην Χριστιανική θρησκεία) ή δέησις όμως οι Θεοί συχνά υπάκουαν και εξολόθρευαν ολόκληρους Οίκους, όπως τον Οίκον του Ατρέως, του Μυρτίλου, το γένος του Πέλοπος. Σ’ αυτήν την δύναμη πίστεψαν οι Αθηναίοι και εψήφισαν την κατάρα κατά του Αλκιβιάδου, και κατηράσθησαν αυτόν όλοι οι Ιερείς και Ιέριαι μόνον η Θεανώ δεν θέλησε, λέγουσα, ότι είναι Ιέρισσα δια να ευχήται και όχι να καταράται.

Ο Ορέστης καταπονημένος από το «κυνήγι» των Ερινυών, κάνει την αυτοκριτική του σε μια προσπάθεια να φθάσει στην αυτογνωσία του, λέγοντας «με τυραννούν τα έργα μου, και όχι η όψη μου». Η φράση του Μενέλαου «Θεοί, τι βλέπω; Κάποιον πεθαμένο;» πιστεύω ότι είναι συμβολική, -κατά την γνώμη μου- δηλαδή ο Ορέστης έχει σε τέτοιο σημείο που τώρα ο Δαίμων του –και όχι οι Ερινύες- τον τυραννά για το κρίμα του, σε σημείο μεγάλης εξαθλίωσης γιατί έχει διαπράξει το χείριστο έγκλημα, τον φόνο της μητέρας του. Υποσημείωση «Κάκτου» «οι Ερινύες είναι οι τύψεις της ένοχης συνείδησης για πρώτη φορά προβάλλεται από τραγικό ποιητή αυτή η ψυχολογική ερμηνεία των Ερινυών».

Στο στοίχο 486 βλέπουμε τον Ευριπίδη να μας θυμίζει ότι το να φιλοξενείς ακόμα και ξένους (βλέπε και στην «ΟΔΥΣΣΕΙΑ» όπου ο Νέστορας πριν ρωτήσει τον Τηλέμαχο ποιος είναι, τον φιλοξενεί και τον ταΐζει) ήταν έθιμο στα αρχαία χρόνια και μην ξεχνάμε ότι οι Έλληνες είχαν τον «ξένιο» Ζεύς που προστάτευε τους σωστούς φιλοξενούμενους.

Διακρίνουμε ένα εθικό στοιχείο στους στοίχους 544 και κάτω όπου λέει ο Ορέστης σέβομαι τα γηρατειά σου και τα λευκά σου μαλλιά. Ο Ευριπίδης μας θυμίζει κάτι που έχουμε ξεχάσει στις μέρες μας δηλαδή να σεβόμαστε και να ακούμε τους γηραιότερους, γιατί τους το οφείλουμε που αγωνίστηκαν για να μας μεγαλώσουν και ακόμα πολέμησαν για να είμαστε ελεύθεροι. Μην ξεχνάμε και τον Ησίοδο που λέει ότι το 5ο γένος, το πιο άθλιο θα αφανιστεί όταν τα παιδιά δεν θα σέβονται τους γονείς τους και τους μεγαλύτερους.

Στους στοίχους 605-607 ο Χορός λέγει «πάντα οι γυναίκες στις συμφορές κάνουν τους άνδρες πιο πολύ δυστυχισμένους» αυτό όμως στα Έπη του Ομήρου είναι διφορούμενο. Βλέπουμε και στα 2 Έπη την Ελένη που ο Όμηρος την αποκαλεί «αναίσχυντη», «άτιμη» και διάφορα τέτοια χαρακτηριστικά επίθετα ενώ αντίθετα στην «ΟΔΥΣΣΕΙΑ» βλέπουμε την Πηνελόπη, τίμια και να περιμένει καρτερικά τον γυρισμό του Οδυσσέα, και ενώ την «πολιορκούν» πολλοί μνηστήρες κατάφερε με το Έθος της, να παραμείνει αμόλυντη.

Παρακάτω βλέπουμε τον Τυνδάρεω να λέει ότι ο λαός έχει ξεσηκωθεί εναντίον των 2 θυγατέρων του, ενώ ταυτοχρόνως δίνει δίκιο στον λαό για την «ετυμηγορία» δηλαδή να τις θανατώσουν για να καθαριστούν από το αίμα των αθώων που χύθηκε για τις 2 γυναίκες. Βλέπουμε ότι στον λαό υπάρχει μία αίσθηση δικαιοσύνης, που συνήθως εάν όχι πάντα έχουν δίκιο.

Στον στοίχο 691 έχει μια πολύ μεγάλη αντίθεση, βάζει τον Ορέστη να παρακαλεί τον Μενέλαο να τον βοηθήσει στο όνομα της Ελένης. Αυτή είναι μια πολύ μεγάλη αντίθεση δηλαδή να μιλάει για το όνομα αυτής που φταίει για όλα τα δεινά που πάθανε οι Ήρωες του Τρωϊκού Πολέμου και οι απόγονοι τους. Ο Ορέστης έχει μεγάλη ψυχή αφού δεν διστάζει να παρακαλέσει ουσιαστικά την Ελένη.

Ο Ορέστης αφού ο θείος του, ο Μενέλαος του λέει ότι δεν είναι διατεθειμένος να τον βοηθήσει. Ο Ορέστης ξεσπά κατά του Μενελάου ότι ενώ κίνησε ολόκληρη εκστρατεία για την αναίσχυντη Ελένη, ενώ αυτός έκανε τον φόνο για να ξεπλύνει τον όνομα των Ατρέων του οποίου όνομα φέρει και ο Μενέλαος. Ο Ορέστης έχει απόλυτο δίκιο σ’ αυτά τα λόγια. Αυτή την στιγμή το μόνο συγγενικό και φιλικό πρόσωπο που του τείνει χέρι βοηθείας είναι αυτός που σ’ όλη την διάρκεια της Τριλογίας είναι δίπλα του, και του έχει σταθεί και πατέρας και αδελφός και φίλος.
"ΓΕΜΙΣΕ Ο ΤΟΠΟΣ ΑΠΟ ΜΕΝΤΩΡΕΣ"!
ΑΝΑΓΝΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ
ΟΔΥΣΣΕΥΣ
 
Δημοσ.: 598
Ἐγγραφή: Δευ 21/03/2005 18:26
Τοποθεσία: ΒΥΡΩΝΑΣ-ΑΤΤΙΚΗ

Ἐπιστροφὴ στην Ποίηση



Παρόντες

Παρόντες σὲ αὐτὴ τὴν Δ. Συζήτηση : Δεν ὑπάρχουν ἐγγεγραμμένα μέλη καὶ 1 ἐπισκέπτης