ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

Δημοσίευσηἀπό ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΟΣ » Τρί 27/05/2008 02:25

Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη <<Η φαντασία είναι διαφορετική από την αίσθηση και από την νόηση.Και προυποθέτει πάντα την αίσθηση αλλά και χωρίς την φαντασία δεν υπάρχει κρίση.Είναι φανερό ότι δεν είναι το ίδιο φαντασία και λογική κρίση.Γιατί το πάθος του φανταστικού εξαρτάται από την θέληση γιατί όταν θέλουμε μπορούμε να φέρουμε μπροστά στα μάτια μας μια εικόνα όπως αυτοί που μεταχειρίζονται εικόνες στην μνημονική τέχνη.Να διατυπώνουμε κρίσεις όμως βάση του δοξάζεις δεν εξαρτάται από εμάς.Γιατί κάθε κρίση σε δόξα είναι ή αληθής ή ψευδής.Ακόμη όταν σχηματίζουμε μια γνώμη ότι κάτι είναι φοβερό και δεινό αμέσως συμπάσχουμε το ίδιο και όταν συλλάβουμε μια γνώμη θάρρους.Αλλά κατά τη φαντασία είμαστε σαν αυτούς που βλέπουν σε ένα ζωγραφικό πίνακα τα δεινά και φοβερά κι όχι τα αγαθά και θαρραλέα.Είδη της κρίσης είναι η επιστήμη (γνώση),η δόξα (γνώμη) και η σύνεση με τα αντίθετά τους.Περί του νοείν επειδή διαφέρει από την αίσθηση φαίνεται ότι συμπεριλαμβάνει την φαντασία και την λογική κρίση.Ούτω περί θατερού λεκτέον>>.(Αριστοτέλης,Περί Ψυχής 427Β-428Α).

Αφού διαβάσαμε και αποτυπώσαμε την ουσία του παραπάνω αποσπάσματος του Αριστοτέλη εισερχόμαστε στην ουσία του θέματος.

<<Αν η φαντασία ήταν το ίδιο με την ενεργεία αίσθηση τότε θα υπήρχε σε όλα τα ζώα.Έπειτα όταν η ενεργεία αίσθηση μας είνμαι ακριβής ως προς το αισθητό όν δεν λέμε φαντάζομαι ότι αυτό είναι άνθρωπος αλλά έτσι λέμε όταν δεν έχουμε σαφή αίσθηση του όντος.Και όπως λέγαμε,φαντάσματα βλέπουμε και όταν κλείνουμε τα μάτια.Αλλά η φαντασία δεν είναι από τις δυνάμεις που αληθεύουν όπως για παράδειγμα η επιστήμη του νού>> (Αριστοτέλης,περί ψυχής 428 10-20).

Η φαντασία είναι δύναμη υπαρκτή.Ό,τι βρίσκεται σε κατάσταση ενδυνάμει θα καταλήξει σε κατάσταση ενεργεία ή εντελεχεία.Το επίπεδο εφαρμογής της μετάβασης αυτής εντοπίζεται σε δύο πεδία,διότι και το τέλος έχει δύο ερμηνείες στην ελληνική γλώσσα.Το οριστικό τέρμα και το ένεκα-σκοπό.
Η εντελέχεια (εν τέλος έχων - εντελώς έχων) σημαίνει ολοκλήρωση.Το πρώτο επίπεδο της εντελέχειας αφορά την συνολική πορεία της ψυχής.
<<Νέκυια σημαίνει ότι το ενεργεία σου δλδ αυτό που είσαι τώρα και ζείς,τρέφεται από το δυνάμει σου,δλδ εκείνο που θα γίνεις όταν δεν θα ζείς.Η ζωή σου επί της ουσίας είναι η δυνατότητα και η δικαιοδοσία της φαντασίας σου.Όχι άλλο>>.
Δ.Λιαντίνης,Γκέμμα σελ. 186.


Ενεργεία είναι αυτό που είμαστε και κάνουμε κάθε στιγμή.Το γίγνεσθαι.Η ζωή μας που κυριαρχείται από τις αισθήσεις.
Ενδυνάμει είναι εκείνο που μπορούμε να κάνουμε.
Εντελέχεια είναι εκείνο το οποίο είναι ο προορισμός μας να κάνουμε μέχρι να φτάσουμε στην ολοκλήρωση μέσα από την ευδαιμονία.

Απ'όλα όσα γνωρίζει ο άνθρωπος,τίποτα δεν γνωρίζει πραγματικά διότι αυτά μπορούν να αναιρεθούν από νέα δεδομένα και νέες γνώσεις.Ένα πράγμα γνωρίζει μόνον ο κάθε άνθρωπος μέσα του.
Ότι θα πεθάνει.
Όλη η ζωή του ανθρώπου είναι ένα σύνολο άπειρων δυνατοτήτων.Μπορεί να γίνει ευτυχισμένος ή δυστυχισμένος,πλούσιος ή φτωχός,πνευματικά εξελιγμένος ή υποανάπτυκτος,υγιής ή άρρωστος.Όλα είναι ρευστά.Ένα είναι δεδομένο.
Ότι μια μέρα θα πεθάνει.
Αυτό ισχύει για κάθε άνθρωπο χωρίς εξαίρεση.Από εκεί γεννιέται ο φόβος και ο πόνος.
Από αντίδραση στρέφεται ο άνθρωπος προς τα υλικά πάθη αναζητώντας το νηπενθές αυτό δηλαδή που παύει τον πόνο και την οδύνη.Από εκεί ξεκινάνε όλα τα δεινά της ανθρωπότητας που δημιουργούν μέσα του το νείκος και κάνουν την ζωή του δεινή.

Η ουσία του τέλους μας διέπεται από την κάθε στιγμή της ζωής μας,η οποία είναι ή ευχάριστη ή δυσάρεστη,ή αγαθή ή φαύλη.Το ευχάριστο και το δυσάρεστο είναι πάντα υποκειμενικό.Το αγαθό όμως σαν νόηση και σαν αντανάκλασση Ιδέας είναι κοινό σε όλους.Και αναγνωρίζεται μέσα μας από την ευδαιμονία.Επειδή οι σκέψεις μας είναι άπειρες και με ταχύτητες φωτός,χωρίς να μπορεί να τις παρακολουθεί όλες ο άνθρωπος,η φύση μερίμνησε να μας δώσει το συναίσθημα το οποίο αναγνωρίζει και εκπέμπει μέσα μας και γύρω μας,την φιλότητα ή το νείκος,τα οποία αναλύονται σε συναισθήματα ή σκέψεις.Φάσμα του η φαντασία.Έτσι,ότι νοούμε και αισθανόμαστε είναι εκείνο που γινόμαστε.
Κατά την οπτική αυτή το τέλος δεν είναι μια στιγμή μόνο τέρματος,αλλά και μια πορεία προς αυτό που μέσα σε κάθε στιγμή και σαν σύνολο έχει τον σκοπό.
Στο σημείο αυτό επισημαίνουμε την αναλογία του Ηρακλείτου
πίθηκος - άνθρωπος - θεός
και
άχυρα - χρυσός - αξία.

Το μνήμα του κάθε ανθρώπου,που είναι το σώμα-σήμα του,διαμορφώνει την ζωή του κάθε ανθρώπου και το μνημείο που θα αφήσει σαν υπόδειγμα.Την μνήμη,στην φαντασία των ανθρώπων.Τον φάρο στο σκοτάδι και στον στροβιλισμό των σκέψεων.
Το φώς στο σκοτάδι που οδηγεί στην ολοκλήρωση και στην ευδαιμονία.

Ο Ηράκλειτος,μας αναφέρει επίσης ότι <<ήθος γαρ ανθρώπω δαίμων>> απόσπ. 119,<<ένθα εόντι επανίστασθαι και φύλακας γίγνεσθαι εγερτί ζώντων και νεκρών>> απόσπ. 63 και <<συντομωτάτη οδός εις ευδοξίαν το γίγνεσθαι αγαθός>> απόσπ. 135.Περί του ποιά τα γνωρίσματα των φυλάκων βλέπε στην Πολιτεία του Πλάτωνος.

Η αρετή είναι το μέσον ή ορθότερα η επιλογή της οδού ανάμεσα στο ενεργεία (εκείνο που σκεφτόμαστε,νιώθουμε και κάνουμε) και στο εντελεχεία (εκείνο που μπορούμε να κάνουμε και είναι η πορεία μας προς την μετοχή μας στην ιδέα του Αγαθού και του Σοφού).Η αρετή δεν είναι μια στιγμή.Είναι κάθε στιγμή.Δεν είναι κάποιος ενάρετος.Γίνεται ενάρετος σε κάθε στιγμή της ζωής του,όπως δεν είναι κάποιος μορφωμένος,αλλά μορφώνεται.
Έτσι,η αρετή είναι έμφυτη ιδιότητα και δυνάμει κατάσταση ψυχής μέσα μας και είναι διδακτέα και τέχνη.Άρα εξασκείται όπως κάθε τέχνη,πχ η μουσική ή γυμναστική.
Η λέξη αρετή δηλώνει την Άρεως έρση την ορμή του Άρη,καθώς με αγώνα εξασκείται,καλλιεργείται και διατηρείται η αρετή,ώστε να γίνει αγωγή.
Συνδέεται με την Αρτέμιδα η οποία σημαίνει αρετής ίστορα,άροτον μισησάτης και δηλώνει το αρτεμές που είναι η ακεραιότητα,
σύμφωνα με τον "Κρατύλο" του Πλάτωνος 406Β.
Για τον Αριστοτέλη,είναι διττή: διανοητική και ηθική.
<<Διττή είναι η αρετή,διανοητική και ηθική.
Η διανοητική γεννιέται και αυξάνεται με τη διδασκαλία,διόπερ εμπειρίας και χρόνου,ενώ η ηθική εξ έθους περιγίνεται και γι'αυτό το όνομα ήθος σχετίζεται με το έθος>>.(ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ "ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ" Β.1, 1)


Ήθος είναι η προσωπικότητα και ο χαρακτήρας δλδ η έκφραση της ψυχής και διάνοια είναι η ανύψωση και ανέλιξή της προς τον νού.Τα μόρια της αρετής κατά Πλάτωνα είναι:
Α.Σοφρωσύνη (πορεία προς την Σοφία)
Β.Φρόνηση (ενατένιση και κατανόηση των όντων σε βάθος,άρα διείσδυση προς το Αγαθό)
Γ.Ανδρεία
Δ.Δικαιοσύνη


Οι υπερβολές της ηδονής οδηγούν την πτώση της ψυχής προς το επιθυμητικόν. και τα πάθη της ύλης και των αισθήσεων που οδηγούν αναγκαστικά προς την αδικία.
Η αδικία και η ηδονή του επιθυμητικού δημιουργούν οργή και οδύνη=πόνο στο θυμοειδές,δλδ στο συναίσθημα.
Έτσι,στο θυμοειδές δημιουργείται θυμός και βάρος οδηγώντας τον άνθρωπο στην δύναμη του Νείκους.Αυτός είναι ο φαύλος ίππος στον "Φαίδρο" του Πλάτωνα που αντιστέκεται στον Ηνίοχο του ηγεμονικού και εμποδίζει τον αγαθό ίππο που διέπεται από Φιλότητα να ανελιχθεί.
Είπαμε ήδη ότι η Φιλότητα και το Νείκος αποτελούν τις δύο θεμελιώδεις καταστάσεις της ψυχής σαν λευκό και μελανό συναίσθημα που αναλύονται στη συνέχεια σε επιμέρη φάσματα και αποτυπώνονται στην φαντασία ως εικόνες.Η κρίση όμως μπορεί να τα διαχωρίσει και συνειδητά να προβάλει το ένα ή το άλλο και η θέληση μπορεί να οδηγήσει τον άνθρωπο στην Φιλότητα ή στο Νείκος του σύμπαντος.
Η τίσις στον Αναξίμανδρο που είναι σύμφωνη με το πλήρωμα του χρόνου
εξισσοροπεί την δίκη με την αδικία.Η ίδια αναλογία σημαίνει Αιδώς - Δίκη - Νέμεσις.Ο άνθρωπος ωστόσο συνηθίζει κατ'έξιν (από συνήθεια) να επιλέγει από μόνος του την αδικία και τον πόνο στη ζωή του και στην πολιτεία του.Ο θυμός αυτός εκφράζεται ως φόβος αμυντικά και ως έπαρση επιθετικά.Η κατάσταση αυτή εκφράζεται ως ανάλογες εικόνες στην φαντασία και διαιωνίζονται μέσα στις ζωές των ανθρώπων.
Ακόμη και το <<τετραφάρμακο>> του Επίκουρου δεν μπόρεσε να απελευθερώσει τους ανθρώπους από αυτή την κατάσταση των δεσμών του φαύλου κύκλου τους.
<<θεός άφοβος>>
<<αναίσθητον θάνατος>>
<<αγαθόν εύκτητον>>
<<δεινόν ευεκαρτέρητον>>
.

Κι έτσι όπως φαίνεται,η ανθρωπότητα οδηγείται προς την κατάσταση του πιθήκου στην αναλογία του Ηρακλείτου,αποδεικνύοντας καθημερινά ότι όντως προέρχεται από αυτόν.
Ο Αριστοτέλης έδωσε ένα άλλο φάρμακο στην ανθρωπότητα.
Ότι απέναντι σε κάθε φαντασία φόβου ή δεινού-κακού μπορούμε να προβάλουμε μια κρίση θάρρους ή αγαθού.Έτσι η ψυχή αναγνωρίζει το αν βαίνουμε καλώς ή κακώς και προβάλει το αντίστοιχο συναίσθημα φιλότητος ή νείκους μέσα μας.
Από την άλλη ο Ηράκλειτος διαχωρίζει πολύ σωστά τις ψυχές σε υγρές και ξηρές,
θεωρώντας της ξηρές σε κάθε περίπτωση καλύτερες από τις υγρές.

Όταν δημιουργούμε μια φαντασία,προβάλουμε μια σκεπτομορφή και την τροφοδοτούμε με νοητική ενέργεια.Την έλκουμε και μας έλκει.Όσο την τροφοδοτούμε τόσο αυξάνεται και με τον έναν ή τον άλλον τρόπο οδηγούμαστε σε αυτήν.Θέτωντας μικρούς στόχους λοιπόν τους οποίους διατηρούμε ζωντανούς στην φαντασία μας (αφού μέσω της κρίσης έχουμε διαπιστώσει ότι είναι αγαθοί) τους τροφοδοτούμε νοητική ενέργεια και τους θρέφουμε κι εκείνοι μας έλκουν καθώς τους βιώνουμε συνειδητά ως καταστάσεις.
Αυτό εξαρτάται από την θέληση και την συνειδητή και συναισθηματική πίστη μας σε αυτή.Η ιστορία έχει αποδείξει ότι ο,τιδήποτε νοήσει ο άνθρωπος υπάρχει και ο,τιδήποτε θελήσει μπορεί να το πραγματοποιήσει.

Δεδομένου ότι ο άνθρωπος χρησιμοποιεί το 5% των εγκεφαλικών του δυνατοτήτων και δεδομένου ότι το 95% του σύμπαντος μας είναι άγνωστο καταλαβαίνουμε το πάνω σε τί συνειδητοποίηση στηρίχθηκαν όλα τα θαύματα μέσα στην ιστορία από περιπτώσεις αυτοίασης,ως πραγματοποίηση ολόκληρων ιδανικών που ξεκίνησαν μέσα από τον νου μερικών ανθρώπων.Αν παρατηρήσουμε τον κόσμο γύρω μας και μέσα μας θα διαπιστώσουμε ότι ένας είναι ο θεμελιώδης νόμος του.Ο Νόμος της Έλξης.Η Φιλότητα.Κι από την άλλη υπάρχει το Νείκος.Από την εντροπία και την βαρύτητα ώς τον θάνατο και τον έρωτα.Πάνω σε αυτή την σχέση λειτουργεί όλη η φύση.

Το κλειδί μετάβασης από το ενεργεία (του μέχρι τώρα) στο δυνάμει (του από το τώρα ως εκείνο ή το άλλο) είναι η θέληση.Και συγκεκριμένα η πίστη στην θέληση.Κλειδί της θελήσεως η ευδαιμονία.
Ο συντονισμός μας δηλαδή με το αγαθόν.

Φαντασία - Θέληση - Πίστη - Δύναμη - Ευδαιμονία.
Εξέλιξη - Έλξη - Ροή - Τέλος - Εντελέχεια.


Σημαντικό είναι ο άνθρωπος να διέπεται από θετικό συναίσθημα επιτυχίας και να βρίσκεται διαρκώς στην κατάσταση ευδαιμονίας.Το αρνητικό συναίσθημα αποτελεί ένδειξη ότι κάτι δεν πάει καλά και προειδοποίηση ότι μια κατάσταση αρνητική πάει να διαιωνιστεί αν δεν την αλλάξουμε.

Προβάλοντας κάτι θετικό όπως ένας αγαθός στόχος που τον τροφοδοτούμε συνεχώς με νοητική ενέργεια και θετικό συναίσθημα ερχόμαστε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο κοντά του μέσω της έλξης που δημιουργείται ανάμεσά μας.
Προβάλοντας αρνητικές φαντασίες και δημιουργώντας αρνητικά συναισθήματα έλκουμε αρνητικά αποτελέσματα και διαιωνίζουμε έναν φαύλο κύκλο.

Απόδειξη του γεγονότος ότι η φιλοσοφία δεν είναι για αργόσχολους αλλά ότι πραγματικά βοηθάει τον άνθρωπο να γίνει καλύτερος είναι η περίπτωση του Θαλή.
Βάση αστρονομικών παρατηρήσεων παρατήρησε την έλευση μιας μεγάλης περιόδου ανομβρίας.Δανείστηκε χρήματα και νοίκιασε όλα τα χωράφια της περιοχής του για ένα έτος.Όταν ήρθε η περίοδος της ανομβρίας τα νοίκιασε σε άλλους με την δεκαπλάσια τιμή.Έτσι,μέσα σε ένα έτος κέρδισε το εισόδημα μιας ζωής.Φυσικά μετά το μοίρασε καθώς σκοπός του ήταν να αποδείξη την χρησιμότητα της φιλοσοφίας.



Χρειάζεται προσοχή το ακόλουθο απόσπασμα:

<<Ο άνθρωπος είναι ο ανώτερος από τα όντα όταν φτάνει στην τελειότητά του και το χειρότερο όταν σπάζει τη σχέση του με το νόμο και τη δικαιοσύνη.Δεν υπάρχει πιο ολέθριο από την αδικία που διαθέτει όπλα.Ο άνθρωπος από την άλλη γεννιέται εφοδιασμένος από τη φύση με όπλα του την αρετή και τη φρόνηση,τα οποία όμως μπορεί να χρησιμοποιήσει για αντίθετους σκοπούς>>.
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ "ΠΟΛΙΤΙΚΑ" Α2,15




Για όσους θέλους να το ψάξουν παραπέρα,τί σημαίνει το γεγονός ότι στον Προμηθέα ένας αετός του έτρωγε κάθε μέρα το ήπαρ (συκώτι) και αυτό ξαναγινόταν;
Υπάρχει σχέση του πυρός που έκρυψε ο Προμηθέας σε κάλαμο με τον μύθο του μαγικού λυχναριού;
Όταν δεν υπάρχει γύρω μας τίποτα αληθινό, πώς να υποψιαστούμε ότι όλα είναι ψεύτικα;
Ἀντιπροσωπευτικὸ εἰκονίδιο μέλους
ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΟΣ
Αστερίων
 
Δημοσ.: 2320
Ἐγγραφή: Τετ 29/03/2006 19:02
Τοποθεσία: Π Ο Λ Ι Τ Ε Ι Α

Ἐπιστροφὴ στην Φιλοσοφία



Παρόντες

Παρόντες σὲ αὐτὴ τὴν Δ. Συζήτηση: Δεν ὑπάρχουν ἐγγεγραμμένα μέλη καὶ 0 ἐπισκέπτες

cron