Μαντείο Τροφωνίου (Βαλλάς Στάθης)

Συζήτηση περὶ Μυθολογίας - Ἱστορίας

Μαντείο Τροφωνίου (Βαλλάς Στάθης)

Δημοσίευσηἀπό ΧΑΒΟΥΤΣΑΣ ΒΛΑΣΗΣ » Κυρ 04/03/2012 14:23

Η σειρά των εργασιών που παρατίθεται με την ονομασία "Για να γνωρίσουμε το Τροφώνιο'', είναι του ερευνητή και συγγραφέα Βαλλά Στάθη, οπού από την δεκαετία το 60(!) άκοπα και άδολα, ασχολείται με το Μαντείο του Τροφωνίου που βρίσκεται στην προσφιλή του πατρίδα Λειβαδιά.

Η σειρά περιέχει συμπεράσματα της πολύχρονης αυτής έρευνας του συγγραφέα, που πέραν από την εκτεταμένη χρήση φιλολογικών πηγών της Ελληνικής Γραμματείας, βασίζεται και στις αρχαιολογικές ανασκαφές που πραγματοποίησε ο ίδιος στο Ιερό του Τροφωνίου κατά τα έτη 1968, 1976, και 1984, σε συνεργασία με την Θ' Εφορεία Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων Θηβών.

Από την δική μου μεριά, με απόλυτο σεβασμό προς το Ιερό του Τροφωνίου, αλλά και τον Συγγραφέα, θα προσπαθήσω να καλύψω όσο το δυνατόν καλύτερα και διαυγέστερα το θέμα του Τροφωνίου όπου χρόνια ταλανίζει τους αρχαιολόγους και μη.


«..Μαντική τοιόνδε τοίσι φανεροίσι μέν τά αφανέα γινώσκειν,
και τοίσιν αφενέσι τα φανερά, και τοίσιν εούσι τα μέλοντα,
και τοίσιν αποθανούσι τα ζώντα, και των ασυνέτων ξυνίασιν,
ο μέν ειδώς αεί ορθώς, ο δε μή ειδώς άλλοτε άλλως..»


[ Τέτοια είναι η μαντική, που από τα φενερά γνωρίζει τα αφανή,
από τα παρόντα τα μέλλοντα, από τους νεκρούς τους ζωντανούς,
από τα μη λογικά κατανοεί, ο γνώστης πάντοτε ορθά, ο μη γνώστης
άλλοτε έτσι άλλοτε αλλιώς ]


Ηράκλειτος




Χαβουτσάς Βλάσης
4/Μαρτίου/2012
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..

ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
Ἀντιπροσωπευτικὸ εἰκονίδιο μέλους
ΧΑΒΟΥΤΣΑΣ ΒΛΑΣΗΣ
Μάκιστος
 
Δημοσ.: 1595
Ἐγγραφή: Πέμ 10/03/2005 15:24
Τοποθεσία: Ν38 36' 41" Ε23 31' 18"

Μαντείο Τροφωνίου (Βαλλάς Στάθης)

Δημοσίευσηἀπό ΧΑΒΟΥΤΣΑΣ ΒΛΑΣΗΣ » Κυρ 04/03/2012 15:06

Στο σημείο αυτό, κρίνεται απαραίτητη η παράθεση του κείμενου του Παυσανία από τα Βοιωτικά,
όπου υπάρχει εκτενής αναφορά στην Λειβαδιά και το Τροφώνιο Μαντείο.



ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ ΒΟΙΩΤΙΚΑ


«…τὰ μὲν δὴ πρὸς τῶν ὀρῶν Φωκεῖς ὑπεροικοῦσιν Ὀρχομενίων, ἐν δὲ τῷ πεδίῳ Λεβάδειά ἐστιν αὐτοῖς ὅμορος. αὕτη τὸ μὲν ἐξ ἀρχῆς ᾠκεῖτο ἐπὶ μετεώρου καὶ ὠνομάζετο Μίδεια ἀπὸ τῆς Ἀσπληδόνος μητρός: Λεβάδου δὲ ἐξ Ἀθηνῶν ἐς αὐτὴν ἀφικομένου κατέβησάν τε ἐς τὸ χθαμαλὸν οἱ ἄνθρωποι καὶ ἐκλήθη Λεβάδεια ἡ πόλις ἀπ' αὐτοῦ. πατέρα δὲ τοῦ Λεβάδου, καὶ καθ' ἥντινα αἰτίαν ἦλθεν, οὐκ ἴσασιν ἄλλο ἢ γυναῖκα εἶναι Λεβάδου Λαονίκην. [2] κεκόσμηται μὲν δὴ τὰ ἄλλα σφίσιν ἡ πόλις ὁμοίως τοῖς Ἑλλήνων μάλιστα εὐδαίμοσι, διείργει δὲ ἀπ' αὐτῆς τὸ ἄλσος τοῦ Τροφωνίου ποταμός Ἕρκυνα. φασὶ δ' ἐνταῦθα Ἕρκυναν ὁμοῦ Κόρῃ τῇ Δήμητρος παίζουσαν καὶ ἔχουσαν χῆνα ἀφεῖναι τοῦτον ἄκουσαν: ἐς δὲ ἄντρον κοῖλον ἐσπτάντος καὶ ὑπὸ λίθον ἀποκρύψαντος αὑτὸν ἐσελθοῦσα ἡ Κόρη λαμβάνει τὸν ὄρνιθα ὑπὸ τῷ λίθῳ κατακείμενον: ῥυῆναί τε δὴ τὸ ὕδωρ ὅθεν ἀνείλετο ἡ Κόρη τὸν λίθον καὶ ὀνομασθῆναι τὸν ποταμὸν ἐπὶ τούτῳ λέγουσιν Ἕρκυναν. [3] καὶ ἔστι μὲν πρὸς τῇ ὄχθῃ τοῦ ποταμοῦ ναὸς Ἑρκύνης, ἐν δὲ αὐτῷ παρθένος χῆνα ἔχουσα ἐν ταῖς χερσίν: εἰσὶ δὲ ἐν τῷ σπηλαίῳ τοῦ ποταμοῦ τε αἱ πηγαὶ καὶ ἀγάλματα ὀρθά, περιειλιγμένοι δέ εἰσιν αὐτῶν τοῖς σκήπτροις δράκοντες. ταῦτα εἰκάσαι μὲν ἄν τις Ἀσκληπιοῦ τε εἶναι καὶ Ὑγείας, εἶεν δ' ἂν Τροφώνιος καὶ Ἕρκυνα, ἐπεὶ μηδὲ τοὺς δράκοντας Ἀσκληπιοῦ μᾶλλον ἢ καὶ Τροφωνίου νομίζουσιν ἱεροὺς εἶναι. ἐπὶ δὲ τῷ ποταμῷ μνῆμά ἐστιν Ἀρκεσιλάου: Λήϊτον δὲ ἀνακομίσαι <φασὶ> τοῦ Ἀρκεσιλάου τὰ ὀστᾶ ἐκ Τροίας. [4] τὰ δὲ ἐπιφανέστατα ἐν τῷ ἄλσει Τροφωνίου ναὸς καὶ ἄγαλμά ἐστιν, Ἀσκληπιῷ καὶ τοῦτο εἰκασμένον: Πραξιτέλης δὲ ἐποίησε τὸ ἄγαλμα. ἔστι δὲ καὶ Δήμητρος ἱερὸν ἐπίκλησιν Εὐρώπης καὶ Ζεὺς Ὑέτιος ἐν ὑπαίθρῳ. ἀναβᾶσι δὲ ἐπὶ τὸ μαντεῖον καὶ αὐτόθεν ἰοῦσιν ἐς τὸ πρόσω τοῦ ὄρους, Κόρης ἐστὶ καλουμένη θήρα καὶ Διὸς Βασιλέως ναός. τοῦτον μὲν δὴ διὰ τὸ μέγεθος ἢ καὶ τῶν πολέμων τὸ ἀλλεπάλληλον ἀφείκασιν ἡμίεργον: ἐν δὲ ἑτέρῳ ναῷ Κρόνου καὶ Ἥρας καὶ Διός ἐστιν ἀγάλματα. ἔστι δὲ καὶ Ἀπόλλωνος ἱερόν.
[5] κατὰ δὲ τὸ μαντεῖον τοιάδε γίνεται. ἐπειδὰν ἀνδρὶ ἐς τοῦ Τροφωνίου κατιέναι δόξῃ, πρῶτα μὲν τεταγμένων ἡμερῶν δίαιταν ἐν οἰκήματι ἔχει, τὸ δὲ οἴκημα Δαίμονός τε ἀγαθοῦ καὶ Τύχης ἱερόν ἐστιν ἀγαθῆς: διαιτώμενος δὲ ἐνταῦθα τά τε ἄλλα καθαρεύει καὶ λουτρῶν εἴργεται θερμῶν, τὸ δὲ λουτρὸν ὁ ποταμός ἐστιν ἡ Ἕρκυνα: καί οἱ καὶ κρέα ἄφθονά ἐστιν ἀπὸ τῶν θυσιῶν, θύει γὰρ δὴ ὁ κατιὼν αὐτῷ τε τῷ Τροφωνίῳ καὶ τοῦ Τροφωνίου τοῖς παισί, πρὸς δὲ Ἀπόλλωνί τε καὶ Κρόνῳ καὶ Διὶ ἐπίκλησιν Βασιλεῖ καὶ Ἥρᾳ τε Ἡνιόχῃ καὶ Δήμητρι ἣν ἐπονομάζοντες Εὐρώπην τοῦ Τροφωνίου φασὶν εἶναι τροφόν. [6] καθ' ἑκάστην δὲ τῶν θυσιῶν ἀνὴρ μάντις παρὼν ἐς τοῦ ἱερείου τὰ σπλάγχνα ἐνορᾷ, ἐνιδὼν δὲ προθεσπίζει τῷ κατιόντι εἰ δὴ αὐτὸν εὐμενὴς ὁ Τροφώνιος καὶ ἵλεως δέξεται. τῶν μὲν δὴ ἄλλων ἱερείων τὰ σπλάγχνα οὐχ ὁμοίως δηλοῖ τοῦ Τροφωνίου τὴν γνώμην: ἐν δὲ νυκτὶ ᾗ κάτεισιν ἕκαστος, ἐν ταύτῃ κριὸν θύουσιν ἐς βόθρον, ἐπικαλούμενοι τὸν Ἀγαμήδην. θυμάτων δὲ τῶν πρότερον πεφηνότων αἰσίων λόγος ἐστὶν οὐδείς, εἰ μὴ καὶ τοῦδε τοῦ κριοῦ τὰ σπλάγχνα τὸ αὐτὸ θέλοι λέγειν: ὁμολογούντων δὲ καὶ τούτων, τότε ἕκαστος ἤδη κάτεισιν εὔελπις, κάτεισι δὲ οὕτω. [7] πρῶτα μὲν ἐν τῇ νυκτὶ αὐτὸν ἄγουσιν ἐπὶ τὸν ποταμὸν τὴν Ἕρκυναν, ἀγαγόντες δὲ ἐλαίῳ χρίουσι καὶ λούουσι δύο παῖδες τῶν ἀστῶν ἔτη τρία που καὶ δέκα γεγονότες, οὓς Ἑρμᾶς ἐπονομάζουσιν: οὗτοι τὸν καταβαίνοντά εἰσιν οἱ λούοντες καὶ ὁπόσα χρὴ διακονούμενοι ἅτε παῖδες. τὸ ἐντεῦθεν ὑπὸ τῶν ἱερέων οὐκ αὐτίκα ἐπὶ τὸ μαντεῖον, ἐπὶ δὲ ὕδατος πηγὰς ἄγεται: αἱ δὲ ἐγγύτατά εἰσιν ἀλλήλων. [8] ἐνταῦθα δὴ χρὴ πιεῖν αὐτὸν Λήθης τε ὕδωρ καλούμενον, ἵνα λήθη γένηταί οἱ πάντων ἃ τέως ἐφρόντιζε, καὶ ἐπὶ τῷδε ἄλλο αὖθις ὕδωρ πίνειν Μνημοσύνης: ἀπὸ τούτου τε μνημονεύει τὰ ὀφθέντα οἱ καταβάντι. θεασάμενος δὲ ἄγαλμα ὃ ποιῆσαι Δαίδαλόν φασιν--ὑπὸ δὲ τῶν ἱερέων οὐκ ἐπιδείκνυται πλὴν ὅσοι παρὰ τὸν Τροφώνιον μέλλουσιν ἔρχεσθαι-- τοῦτο τὸ ἄγαλμα ἰδὼν καὶ θεραπεύσας τε καὶ εὐξάμενος ἔρχεται πρὸς τὸ μαντεῖον, χιτῶνα ἐνδεδυκὼς λινοῦν καὶ ταινίαις τὸν χιτῶνα ἐπιζωσθεὶς καὶ ὑποδησάμενος ἐπιχωρίας κρηπῖδας. [9] ἔστι δὲ τὸ μαντεῖον ὑπὲρ τὸ ἄλσος ἐπὶ τοῦ ὄρους. κρηπὶς μὲν ἐν κύκλῳ περιβέβληται λίθου λευκοῦ, περίοδος δὲ τῆς κρηπῖδος κατὰ ἅλων τὴν ἐλαχίστην ἐστίν, ὕψος δὲ ἀποδέουσα δύο εἶναι πήχεις: ἐφεστήκασι δὲ ἐπὶ τῇ κρηπῖδι ὀβελοὶ καὶ αὐτοὶ χαλκοῖ καὶ αἱ συνέχουσαι σφᾶς ζῶναι, διὰ δὲ αὐτῶν θύραι πεποίηνται. τοῦ περιβόλου δὲ ἐντὸς χάσμα γῆς ἐστιν οὐκ αὐτόματον ἀλλὰ σὺν τέχνῃ καὶ ἁρμονίᾳ πρὸς τὸ ἀκριβέστατον ᾠκοδομημένον. [10] τοῦ δὲ οἰκοδομήματος τούτου τὸ σχῆμα εἴκασται κριβάνῳ: τὸ δὲ εὖρος ἡ διάμετρος αὐτοῦ τέσσαρας παρέχοιτο ἂν ὡς εἰκάσαι πήχεις: βάθος δὲ τοῦ οἰκοδομήματος, οὐκ ἂν οὐδὲ τοῦτο εἰκάζοι τις ἐς πλέον ὀκτὼ καθήκειν πηχῶν. κατάβασις δὲ οὐκ ἔστι πεποιημένη σφίσιν ἐς τὸ ἔδαφος: ἐπειδὰν δὲ ἀνὴρ ἔρχηται παρὰ τὸν Τροφώνιον, κλίμακα αὐτῷ κομίζουσι στενὴν καὶ ἐλαφράν. καταβάντι δέ ἐστιν ὀπὴ μεταξὺ τοῦ τε ἐδάφους καὶ τοῦ οἰκοδομήματος: σπιθαμῶν τὸ εὖρος δύο, τὸ δὲ ὕψος ἐφαίνετο εἶναι σπιθαμῆς. [11] ὁ οὖν κατιὼν κατακλίνας ἑαυτὸν ἐς τὸ ἔδαφος ἔχων μάζας μεμαγμένας μέλιτι προεμβάλλει τε ἐς τὴν ὀπὴν τοὺς πόδας καὶ αὐτὸς ἐπιχωρεῖ, τὰ γόνατά οἱ τῆς ὀπῆς ἐντὸς γενέσθαι προθυμούμενος: τὸ δὲ λοιπὸν σῶμα αὐτίκα ἐφειλκύσθη τε καὶ τοῖς γόνασιν ἐπέδραμεν, ὥσπερ ποταμῶν ὁ μέγιστος καὶ ὠκύτατος συνδεθέντα ὑπὸ δίνης ἀποκρύψειεν <ἂν> ἄνθρωπον. τὸ δὲ ἐντεῦθεν τοῖς ἐντὸς τοῦ ἀδύτου γενομένοις οὐχ εἷς οὐδὲ ὁ αὐτὸς τρόπος ἐστὶν ὅτῳ διδάσκονται τὰ μέλλοντα, ἀλλά πού τις καὶ εἶδε καὶ ἄλλος ἤκουσεν. ἀναστρέψαι δὲ ὀπίσω τοῖς καταβᾶσι διὰ στομίου τε ἔστι τοῦ αὐτοῦ καὶ προεκθεόντων σφίσι τῶν ποδῶν. [12] ἀποθανεῖν δὲ οὐδένα τῶν καταβάντων λέγουσιν ὅτι μὴ μόνον τῶν Δημητρίου τινὰ δορυφόρων: τοῦτον δὲ οὔτε ποιῆσαι περὶ τὸ ἱερόν φασιν οὐδὲν τῶν νενομισμένων οὔτε χρησόμενον τῷ θεῷ καταβῆναι, χρυσὸν δὲ καὶ ἄργυρον ἐκκομιεῖν ἐλπίσαντα ἐκ τοῦ ἀδύτου. λέγεται δὲ καὶ τούτου τὸν νεκρὸν ἑτέρωθι ἀναφανῆναι καὶ οὐ κατὰ στόμα ἐκβληθῆναι τὸ ἱερόν. ἐς μὲν δὴ τὸν ἄνθρωπον λεγομένων καὶ ἄλλων εἴρηταί μοι τὰ ἀξιολογώτατα: [13] τὸν δὲ ἀναβάντα παρὰ τοῦ Τροφωνίου παραλαβόντες αὖθις οἱ ἱερεῖς καθίζουσιν ἐπὶ θρόνον Μνημοσύνης μὲν καλούμενον, κεῖται δὲ οὐ πόῤῥω τοῦ ἀδύτου, καθεσθέντα δὲ ἐνταῦθα ἀνερωτῶσιν ὁπόσα εἶδέ τε καὶ ἐπύθετο: μαθόντες δὲ ἐπιτρέπουσιν αὐτὸν ἤδη τοῖς προσήκουσιν. οἱ δὲ ἐς τὸ οἴκημα, ἔνθα καὶ πρότερον διῃτᾶτο παρά τε Τύχῃ καὶ Δαίμονι ἀγαθοῖς, ἐς τοῦτο ἀράμενοι κομίζουσι κάτοχόν τε ἔτι τῷ δείματι καὶ ἀγνῶτα ὁμοίως αὑτοῦ τε καὶ τῶν πέλας. ὕστερον μέντοι τά τε ἄλλα οὐδέν τι φρονήσει μεῖον ἢ πρότερον καὶ γέλως ἐπάνεισίν οἱ. [14] γράφω δὲ οὐκ ἀκοὴν ἀλλὰ ἑτέρους τε ἰδὼν καὶ αὐτὸς τῷ Τροφωνίῳ χρησάμενος. τοὺς δὲ ἐς τοῦ Τροφωνίου κατελθόντας, ἀνάγκη σφᾶς, ὁπόσα ἤκουσεν ἕκαστος ἢ εἶδεν, ἀναθεῖναι γεγραμμένα ἐν πίνακι. λείπεται δ' ἔτι καὶ τοῦ Ἀριστομένους ἐνταῦθα ἡ ἀσπίς: τὰ δὲ ἐς αὐτὴν ὁποῖα ἐγένετο, ἐδήλωσα ἐν τοῖς προτέροις τοῦ λόγου.
XL. τὸ δὲ μαντεῖον οἱ Βοιωτοὶ τοῦτο οὐ πεπυσμένοι πρότερον ἐπ' αἰτίᾳ τοιᾷδε ἔγνωσαν. θεωροὺς ἀφ' ἑκάστης πόλεως ἄνδρας ἀποστέλλουσιν ἐς Δελφούς: οὐ γὰρ δή σφισιν ἔτος δεύτερον ὗεν ὁ θεός. τούτοις αἰτοῦσιν ἐπανόρθωμα τοῦ αὐχμοῦ προσέταξεν ἡ Πυθία παρὰ Τροφώνιον ἐς Λεβάδειαν ἐλθοῦσιν εὕρασθαι παρὰ ἐκείνου τὸ ἴαμα. [2] ὡς δὲ ἐς τὴν Λεβάδειαν ἐλθόντες οὐκ ἐδύναντο εὑρεῖν τὸ μαντεῖον, ἐνταῦθα τῶν ἐξ Ἀκραιφνίου πόλεως Σάων--οὗτος δὲ ἦν καὶ ἡλικίᾳ τῶν θεωρῶν πρεσβύτατος--εἶδεν ἑσμὸν μελισσῶν, <καὶ παρέστη οἱ,> ὅποι ποτ' ἂν ἀποτράπωνται, καὶ αὐτὸς ἕπεσθαι. αὐτίκα δὴ τὰς μελίσσας ἐς τοῦτο ἐσπετομένας ὁρᾷ τῆς γῆς, καὶ συνεσῆλθέ σφισιν ἐς τὸ μαντεῖον. τοῦτον τὸν Σάωνα καὶ τὴν ἱερουργίαν τὴν καθεστηκυῖαν, καὶ ὁπόσα περὶ τὸ χρηστήριον δρῶσιν ἄλλα, διδαχθῆναι παρὰ τοῦ Τροφωνίου φασίν.
[3] Δαιδάλου δὲ τῶν ἔργων δύο μὲν ταῦτά ἐστιν ἐν Βοιωτοῖς, Ἡρακλῆς τε ἐν Θήβαις καὶ παρὰ Λεβαδεῦσιν ὁ Τροφώνιος, τοσαῦτα δὲ ἕτερα ξόανα ἐν Κρήτῃ, Βριτόμαρτις ἐν Ὀλοῦντι καὶ Ἀθηνᾶ παρὰ Κνωσσίοις: παρὰ τούτοις δὲ καὶ ὁ τῆς Ἀριάδνης χορός, οὗ καὶ Ὅμηρος ἐν Ἰλιάδι μνήμην ἐποιήσατο, ἐπειργασμένος ἐστὶν ἐπὶ λευκοῦ λίθου. καὶ Δηλίοις Ἀφροδίτης ἐστὶν οὐ μέγα ξόανον, λελυμασμένον τὴν δεξιὰν χεῖρα ὑπὸ τοῦ χρόνου: κάτεισι δὲ ἀντὶ ποδῶν ἐς τετράγωνον σχῆμα. [4] πείθομαι τοῦτο Ἀριάδνην λαβεῖν παρὰ Δαιδάλου, καὶ ἡνίκα ἠκολούθησε τῷ Θησεῖ, τὸ ἄγαλμα ἐπεκομίζετο οἴκοθεν: ἀφαιρεθέντα δὲ αὐτῆς τὸν Θησέα οὕτω φασὶν οἱ Δήλιοι τὸ ξόανον τῆς θεοῦ ἀναθεῖναι τῷ Ἀπόλλωνι τῷ Δηλίῳ, ἵνα μὴ οἴκαδε ἐπαγόμενος ἐς ἀνάμνησίν τε Ἀριάδνης ἐφέλκηται καὶ ἀεὶ νέας ἐπὶ τῷ ἔρωτι εὑρίσκηται τὰς συμφοράς. πέρα δὲ οὐκ οἶδα ὑπόλοιπα ὄντα τῶν Δαιδάλου: τοῖς γὰρ ἀνατεθεῖσιν ὑπὸ Ἀργείων ἐς τὸ Ἡραῖον καὶ ἐς Γέλαν τὴν ἐν Σικελίᾳ κομισθεῖσιν ἐξ Ὀμφάκης, ἀφανισθῆναί σφισιν ὁ χρόνος καθέστηκεν αἴτιος…»




Νεοελληνική απόδοση

«…Προς το μέρος των βουνών, κατοικούν οι Φώκεις προς βορρά του Ορχομενού, εις δε την πεδιάδα συνορεύει με αυτούς η Λιβαδειά. Αυτή κατ’ αρχάς μεν ήταν κτισμένη επάνω σε μέρος υψηλό και ονομάζετε Μήδεια από την μητέρα του Ασπληδόνος όταν όμως ήλθε εις αυτούς από την Αθήνα ο Λέβαδος κατέβηκαν οι άνθρωποι στο χαμηλό μέρος και η πόλη ονομάστηκε Λεβάδεια. Ποιος ήταν ο πατέρας του Λέβαδου και για ποια αιτία είχε έρθει δεν ξέρουν. Αναφέρουν μόνο ότι η γυναίκα του Λέβαδου ήταν η Λαονίκη. Η πόλη είναι στολισμένη όμοιες με τις πλούσιες Ελληνικές πόλεις. Την χωρίζει από το ιερό δάσος του Τροφωνίου, ο ποταμός Έρκυνα. Λένε ότι εδώ η Ἕρκυνα έπαιζε μαζί με την Κόρη της Δήμητρας κρατώντας μια χήνα, αφήνοντας την χωρίς να το θέλει, και επειδή το πτηνό πέταξε μέσα σε μια σπηλιά και κρύφτηκε κάτω από μια πέτρα, η Κόρη ήρθε στην σπηλιά και έπιασε το πτηνό, το οποίο ήταν κάτω από την πέτρα, λένε ότι από το μέρος, από το οποίο η Κόρη σήκωσε την πέτρα, έτρεξε το νερό και ο ποταμός ονομάστηκε για αυτόν τον λόγο Ἕρκυνα. Πλησίον της όχθης του ποταμού υπάρχει ναός της Ερκύνης, και μέσα σε αυτόν παρθένα που κρατεί στα χέρια μια χήνα. Μέσα στο σπήλαιο είναι οι πηγές του ποταμού και αγάλματα όρθια με φίδια τυλιγμένα στα σκήπτρα τους. Τα αγάλματα αυτά θα έλεγε κανείς ότι είναι του Ασκληπιού και της Υγείας, είναι όμως πιθανόν να είναι ο Τροφώνιος και η Έρκυνα, αφού για τα φίδια δεν πιστεύουν ότι είναι ιερά περισσότερο του Ασκληπιού παρά του Τροφωνίου. Δίπλα στον ποταμό είναι το μνήμα του Αρκεσίλαου, και λένε ότι ο Λήιτος έφερε πίσω από την Τροία τα οστά του Αρκεσίλαου. Τα διασημότερα πράγματα στο άλσος [στη Λιβαδειά της Βοιωτίας] είναι ένας ναός και ένα άγαλμα του Τροφώνιου. Το άγαλμα, που φτιάχτηκε από τον Πραξιτέλη, έχει τη μορφή του Ασκληπιού [...] Αν προχωρήσει κανείς προς τα πάνω, προς το μαντείο, και από εκεί στο βουνό, θα φθάσει σε αυτό που ονομάζεται το Κυνήγι της Κόρης […] Αυτά που συμβαίνουν στο μαντείο είναι τα ακόλουθα. Σαν θελήσει κάποιος να κατεβεί στο μαντείο του Τροφώνιου, εγκαθίσταται πρώτα σε ένα ορισμένο κτίριο για ορισμένες μέρες, αφιερώνοντας έτσι τον εαυτό του στον Αγαθοδαίμονα και την Τύχη. Όσο μένει εκεί, ανάμεσα στους άλλους κανονισμούς για αγνότητα απέχει από τα ζεστά λουτρά, λουόμενος μόνο στον ποταμό Έρκυνα. Κρέας έχει άφθονο από τις θυσίες, γιατί εκείνος που κατεβαίνει, θυσιάζει στον ίδιο τον Τροφώνιο και στα παιδιά του, στον Απόλλωνα επίσης και τον Κρόνο, στον Δία τον Βασιλέα, στην Ηνίοχο Ήρα και τη Δήμητρα, την οποία αποκαλούν Ευρώπη και λένε ότι ήταν τροφός του Τροφώνιου. Σε κάθε θυσία είναι παρών ένας μάντης, που κοιτάζει τα εντόσθια του σφάγιου και μετά την επιθεώρησή του προφητεύει σ' εκείνο που θέλει να κατέβει αν θα τύχει ευγενικής και γενναιόδωρης υποδοχής. Τα εντόσθια των άλλων σφάγιων δε δείχνουν τόσο την πρόθεση του Τροφώνιου, όσο εκείνα του κριού, το οποίο θυσιάζει ο αναζητητής του χρησμού σε ένα λάκκο τη νύχτα που κατεβαίνει, επικαλούμενος τον Αγαμήδη. Ακόμη κι αν ήταν ευνοϊκές οι προγενέστερες θυσίες, δε λαμβάνονται υπ’ όψιν, εκτός και αν τα εντόσθια του κριού δείχνουν τα ίδια. Αλλά αν συμφωνούν, τότε ο αναζητητής κατεβαίνει με ελπίδα καλή. Η διαδικασία της κατάβασης έχει ως εξής. Πρώτα, κατά τη διάρκεια της νύχτας τον οδηγούν στον ποταμό Έρκυνα δύο αγόρια πολιτών περίπου 13 ετών, που ονομάζονται Ερμαί. Πηγαίνοντάς τον εκεί τον αλείφουν με λάδι και τον λούζουν [...] Μετά από αυτό τον παραλαμβάνουν οι ιερείς και τον οδηγούν, όχι αμέσως στο μαντείο, αλλά στις πηγές του νερού πολύ κοντά η μία στην άλλη. Εδώ πρέπει να πιει νερό, το αποκαλούμενο ύδωρ της Λήθης, έτσι ώστε να ξεχάσει όσα σκεπτόταν ως τότε, και κατόπιν πίνει ένα άλλο νερό, το ύδωρ της Μνημοσύνης, που τον βοηθά να θυμηθεί αυτά που βλέπει κατά την κάθοδό του. Κατόπιν βλέπει το άγαλμα που λένε ότι έγινε από τον Δαίδαλο (οι ιερείς δεν το δείχνουν παρά μόνον σε εκείνον που πρόκειται να επισκεφθεί τον Τροφώνιο). Αφού το δει, το λατρέψει και προσευχηθεί προχωρά στο μαντείο […] Μετά την άνοδό του από τον Τροφώνιο ο αναζητητής οδηγείται από τους ιερείς σε ένα κάθισμα, που ονομάζεται κάθισμα της Μνημοσύνης, όχι πολύ μακριά από το ιερό, όπου οι ιερείς τον ρωτούν όλα όσα είδε ή έμαθε. Αφού πάρουν τις πληροφορίες, τον εμπιστεύονται στους συγγενείς του. Τον σηκώνουν, παραλυμένο από τον τρόμο και ασυνείδητο, τόσο σε σχέση με τον εαυτό του όσο και σε σχέση με το περιβάλλον και τον μεταφέρουν στο πρότερο κατάλυμά του με την Τύχη και τον Αγαθοδαίμονα. Κατόπιν, όμως, θα αναλάβει τις δυνάμεις του και θα επιστρέψει σ’ αυτόν η δύναμη του γέλιου. Αυτά που γράφω δεν τα άκουσα μόνον. Εγώ ο ο ίδιος έκανα χρήση του Τροφώνιου . Εκείνοι που κατέβηκαν στο ιερό του Τροφώνιου είναι υποχρεωμένοι να αφιερώσουν μια πινακίδα, πάνω στην οποία είναι γραμμένα όλα όσα άκουσαν ή είδαν. Εδώ ακόμη σώζεται και η ασπίδα του Αριστομένη, που σχετικά με αυτήν έχω γράψει προηγουμένως. Τούτο το Μαντείο οι Βοιωτοί δε το είχαν ακούσει προηγουμένως, και το έμαθαν από την εξής αιτία. Από κάθε πόλη έστειλαν στους Δελφούς απεσταλμένους ονομαζόμενους Θεωρούς, διότι επί δυο έτη δεν έβρεξε ο Θεός στον τόπο τους. Ενώ λοιπόν αυτοί ζητούσαν θεραπεία του κακού της ανομβρίας, η Πυθία παρήγγειλε να πάνε στο Τροφώνιο στην Λειβαδιά, και να ζητήσουν μα μάθουν από εκείνον την θεραπεία. Όταν ήλθαν στην Λειβαδιά, δεν μπορούσαν να βρουν το Μαντείο, και τότε ένας κάτοικος της πόλης του Ακραιφνίου, που τον έλεγαν Σάων, ο οποίος ήταν στην ηλικία μεγαλύτερος από όλους τους Θεωρούς, είδε ένα σμήνος από μέλισσες και είπε, όπου πηγαίνουν οι μέλισσες, να τις ακολουθήσουν. Αμέσως λοιπόν βλέπει ότι οι μέλισσες πετούσαν και πήγαν σε εκείνο το μέρος της γης και μπήκαν όλες μέσα στο μαντείο. Αυτός ο Σάων λένε ότι και την καθιερωμένη ιερή τελετή και όσα άλλα πράττουν σε σχέση με το μαντείο, τα διδάχτηκε από τον Τροφώνιο. Από τα έργα του Δαίδαλου τα δυο αυτά είναι στην Βοιωτία, δηλαδή ο Ηρακλής στην Θήβα, και ο Τροφώνιος στην Λειβαδιά, άλλα τόσα ξόανα στην Κρήτη, η Βριτομάρτις στον Ολούντα, και η Αθήνα στην Κνωσσό. Εκεί επίσης είναι λαξευμένος σε μάρμαρο και ο χορός της Αριάδνης, τον οποίον αναφέρει και ο Όμηρος στην Ιλιάδα. Και οι Δήλιοι έχουν μικρό ξόανο της Αφροδίτης, με φθαρμένο το δεξί του χέρι από την πολυκαιρία, και αντί για πόδια καταλήγει σε σχήμα τετράγωνο…»
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..

ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
Ἀντιπροσωπευτικὸ εἰκονίδιο μέλους
ΧΑΒΟΥΤΣΑΣ ΒΛΑΣΗΣ
Μάκιστος
 
Δημοσ.: 1595
Ἐγγραφή: Πέμ 10/03/2005 15:24
Τοποθεσία: Ν38 36' 41" Ε23 31' 18"

Μαντείο Τροφωνίου (Βαλλάς Στάθης)

Δημοσίευσηἀπό ΧΑΒΟΥΤΣΑΣ ΒΛΑΣΗΣ » Κυρ 04/03/2012 15:12

ΓΙΑ ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΤΟ ΤΡΟΦΩΝΕΙΟ (1)



Στον όρο, στην λέξη Λειβαδιά, η λήγουσα συλλαβή
γράφεται και δ ι ά, αλλά και δ ε ι ά.
Η διαφορετική διατύπωση με ‘’ι’’ γιώτα ή ‘’ει’’ έψιλον γιώτα,
είναι θέμα παιδείας. Εκείνο που απαράβατα πρέπει να προσέξει κάποιος,
είναι το’’ α’’. Το ‘’α’’ γράφεται πάντοτε με ΄΄άλφα.’’


Στο κείμενο του Περιηγητή, τόσο η μορφή και το σχήμα, όσο και τα μέχρι σπιθαμής μέτρα του μαντείου-αδύτου του Τροφωνίου δίνονται σε απλή και χωρίς δυσκολίες κατανοητή γλώσσα.
Δυστυχώς υπάρχουν ακόμη διάφοροι τύποι, ερασιτέχνες αλλά και αρκετοί επιστήμονες, που διαβάζουν το κείμενο, και το μεταφράζουν όπως αυτοί το εννοούν ή και όπως συμφέρει.
Απαράβατα λοιπόν, και με δεδομένα τα λεπτομερή μέτρα του όλου οικοδομήματος, που έντονα υπογραμμίζεται ότι είναι
χάσμα γης κατασκευασμένο, συν τέχνη και αρμονία (1), πρέπει στο προκείμενο να γίνει κατανοητό το εξής.

’’Κάθε άλλη κατασκευή, κάθε άλλη φυσική ιδιομορφία, πλεονασματική ή προϋπάρχουσα, αποκλείεται κατηγορηματικά. Η περιγραφή είναι σαφέστατη.
Όχι αυτόματο, αλλά κάτι κατασκευασμένο με αρμονία. Κάτι κατασκευασμένο από αρχής έως τέλους, με τέχνη και αρμονία, με συναρμογή. Μ’ αυτές τις προϋποθέσεις, που ασφαλώς παρέχουν αναμφισβήτητη επιστημονική απόδειξη, η οποιαδήποτε σχηματική απόδοση, η οποιαδήποτε εικασία, λεκτική ή σχεδιαστική, ενός μαντείου του συγκεκριμένου δηλ. χ ά σ μ α τ ο ς , σε σύνδεση με ένα φυσικό
σπήλαιο, θεωρείται πραγματική ‘Υβρις.’’
(2)

Η πολύ σημαντική λεπτομέρεια τονίζεται γιατί ακόμη υπάρχουν μερικοί, προφανώς αναλφάβητοι, οι οποίοι ψάχνουν να βρουν ‘’τη σπηλιά του Τροφώνιου.’’
Μια άγνωστη σπηλιά, από τις τόσες που υπάρχουν γύρω από τον πετρόλοφο όπου υψώνεται το μεσαιωνικό Κάστρο της Λειβαδιάς.





Εφόσον η συμπεριφορά των κατοίκων της σύγχρονης Λειβαδιάς,
δεν παρουσιάζει αισθητές διαφορές, από κατοίκους άλλων περιοχών του Ελλαδικού χώρου,
μάλλον η Πόλη - παρά την άποψη των Δημοτικών Αρχών – δεν υδρεύεται από τις πηγές της Λήθης και της Μνημοσύνης…



Οι πηγές της Λήθης και της Μνημοσύνης αναφέρονται στην παράγραφο ΙΧ,39,8.
Πηγές με σημαντική σύμπραξη στο Δρώμενο της Κατάβασης, στο άδυτο του Τροφώνιου.
Σήμερα αναφέρονται ως ‘’πηγές της Κρύας,’’ από τις οποίες μάλιστα ‘’υδρεύεται η σύγχρονη Πόλη.’’ Δύο αναλήθειες σε μιαν ενότητα.
Όχι οι πηγές δεν είναι της Κρύας, αλλά της Έρκυνας.
Κρύα, ονομάζεται η περιοχή εξ αιτίας του κρύου νερού, αφού όσο παγωμένο εξακριβωνόταν το νάμα ενός ποταμού, τόσο αποτελεσματικότερα λειτουργούσε με άριστη επίδραση στην ανθρώπινη υγεία, μέσω βεβαίως κάποιου Ασκληπιείου(3) που ιδρυόταν σ’ ένα τέτοιον χώρο.
Και πράγματι στην Λειβαδιά υπήρχε ένα εν δυνάμει και ενεργεία Ασκληπιείο, αφού ο Τροφώνιος φέρεται ως αδελφός του Ασκληπιού, όντας ένας από τους τέσσερις Ερμίες,(4) προς τον οποίο ταυτίζεται και μορφολογικά. Σ’ ένα γνωστό
άγαλμα του Πραξιτέλη, μέσα στον ναό του Τροφώνιου, ήταν αδύνατη η αναγνώριση για το ποιος από τους δύο στην πραγματικότητα εικονιζόταν. (5)
Όχι, η Πόλη της Λειβαδιάς, δεν υδρεύεται από τις μυθικές πηγές..!
Απλούστατα γιατί οι πηγές της Έρκυνας δεν είναι της Λήθης και της Μνημοσύνης. Αυτές βρίσκονται μακριά από εκείνον τον χώρο. Στο κείμενο υπάρχει σαφής διατύπωση η οποία όμως δεν προσέχθηκε όσο θα έπρεπε. (6)

‘’δυστυχισμένοι ραγιάδες….. στον τόπο σας φυτρώνουν κυπαρίσσια,
πουθενά δεν είδα μυρτιές που να κρύβουν τα δολοφονικά εγχειρίδια ‘’
Λόρδος ΒΥΡΩΝ


Άλλη πάγια αναληθής αναφορά.

‘’Το μαντείο του Τροφωνίου ήταν προπομπός του μαντείου των Δελφών.’’

Στο σημείο αυτό η απορία γίνεται έκδηλη. Τί ακριβώς σημαίνει προπομπός;
Μήπως ένα είδος υποστήριξης στην παιδαριώδη αντίληψη, ότι στην Λειβαδιά οι ιερείς του Τροφώνιου, ’’μάθαιναν, εκμαίευαν’’ την αιτία για την οποία κάποιος επισκεπτόταν τους Δελφούς και έσπευδαν να την γνωστοποιήσουν, έτσι ώστε η Πυθία να αποβαίνει πρόσωπο ‘’αληθινά’’ θεόπνευστο;
Αλλά κάτι τέτοιο εκτός από το ότι αποτελεί πρόξενο θυμηδίας, καταλήγει προσβολή κατάφωρη και εναντίον των Δελφών, αλλά και κατά του τοπικού Ιερού.
Τί ήταν τελικά το μαντείο του Τροφωνίου, ένα πρακτορείο των Δελφών;

Ο Ομηρικός Ύμνος Απόλλωνος, άλλα πράγματα εξιστορεί. (7)
Ώστε αυτή είναι λοιπόν η διαμορφωμένη επίσημη σημερινή αντίληψη;
Τα μαντεία εξαπατούσαν όσους προσέφευγαν σ’ αυτά είτε για μύηση, όπως στο Τροφώνειο, είτε για χρησμό όπως στους Δελφούς; Αν ναι τότε αληθινά ελέγχεται η αξιοπιστία και του Αριστοτέλη, αλλά και του Θαλή, που απεκάλεσαν αυτούς τους τόπους..

‘’πλήρεις θεού καί θειότητος.’’ (8)

Αν πράγματι αυτή είναι η εκφρασμένη γνώμη ένιων διανοουμένων της Λειβαδιάς, την χαραυγή έστω, της τρίτης χιλιετίας, τότε το λάθος είναι και μεγάλο και επώδυνο.

Εάν ο Δίας δικαζόταν σύμφωνα με τον ποινικό κώδικα του Αννόβερου,
η πιο επιεικής ποινή θα ήταν, η ισόβια κάθειρξη.
Ερρίκος Χάινε. ΟΙ ΕΞΟΡΙΣΤΟΙ ΘΕΟΙ


Προκειμένου να αποδώσουν κάποια επίπλαστη σπουδαιότητα προφανώς, μερικοί μιλούν και γράφουν για ‘’μαντείο του Τροφωνίου Διός.’’
Λάθος. Το μαντείο είναι επώνυμο του τοπικού ήρωα – θεού Τροφώνιου.
Έτσι ήταν γνωστό σε όλη τη διάρκεια του αρχαίου Κόσμου. Ένας μόνον συγγραφέας,
ο Στράβων στα ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ (9) του αναφερόμενος στην Λειβαδιά των
αυτοκρατορικών χρόνων κάνει λόγο για ‘’μαντείο-Τροφωνίου Διός.’’
Ασφαλώς συνεπαρμένος από τον ακριβολόγο όμως Πλούταρχο, που πολύ διαφωτιστικά παραθέτει, ότι εκείνοι που πήραν χρησμό από το μαντείο, για λογαριασμό του Σύλλα..

’’Είπαν πως είδαν τον Τροφώνιο κατά το κάλος και την θεϊκή φωνή,
παραπλήσιον του Ολυμπίου Διός.’’
(10)

Τέτοιου είδους προτάσεις γίνονται πολύ επικίνδυνες. Ήδη τα πρώτα κρούσματα παρ- ερμηνείας παρατηρήθηκαν. Πολλοί νομίζουν ότι στην Λειβαδιά κάποτε λατρευόταν ο Δίας, με την επωνυμία Τροφώνιος. Κακό προηγούμενο, που μελλοντικά σε μια χαλαρής συνείδησης Ευρωπαική Ένωση, έχει πολλές πιθανότητες να επικρατήσει..

Μη παιδί μάχαιραν μή απαιδεύτω εξουσίαν.

ή

Ότι λάμπει δεν είναι χρυσός.




Στην φιλότιμη ενέργεια της τοποθέτησης πινακίδων που οδηγούν στον χώρο του μεγάλου ναού του Διός, στην κορυφή του γήλοφου ‘’Προφήτης Ηλίας,’’
ο επισκέπτης διαβάζει το εξής.

ΠΡΟΣ ΙΕΡΟ ΔΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΩΣ.

Το ορθότερο, αλλά και πληρέστερο θα ήταν,

ΠΡΟΣ ΙΕΡΟΝ ΤΡΟΦΩΝΙΟΥ ΚΑΙ ΝΑΟΝ ΔΙΟΣ.

ΒΑΣΙΛΕΩΣ ο Δίας στο κείμενο δεν αναφέρεται με Ιερό, αλλά με ναό.
Η παρεκτροπή δείχνει ότι οφείλεται στην αντίθεση απόψεων, που ακόμη επικρατεί σχετικά με την θέση του μαντείου του Τροφωνίου.
Αντίθεση απόψεων που διατυπώνονται από ημεδαπούς και αλλοδαπούς.
Αντίθεση κατανοητή, αλλά όχι αποδεκτή βεβαίως.
Ως μία ημεδαπή αναφέρεται και η στάση της τοπικής Θ΄ ΕΦΟΡΕΊΑΣ ΚΛΑΣΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ, '5BΘΗΒΑ, στην οποία έχει υποβληθεί ερώτημα, σχετικό με την λειτουργία του ναού του Διός, ήδη από το 1997, στο οποίο οι κατ’ επάγγελμα εντεταλμένοι λόγω άγνοιας και έλλειψης κριτηρίων δεν απάντησαν ποτέ.
Από τους επιφανείς αλλοδαπούς ενδεικτικά αναφέρεται ο Pierre Bonnechere,
καθηγητής, διευθυντής του Κέντρου Κλασσικών Σπουδών Πανεπιστημίου Μοντρεάλ. Στις 19 Φεβρουαρίου 2004,στην σειρά ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΆ ΜΑΝΤΕΙΑ, που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, αναφερόμενος στο Τροφώνειο γράφει.

‘’Λόγω έλλειψης ανασκαφών ο χώρος του μαντείου είναι ελάχιστα γνωστός.’’

(Οι προσωπικές ανασκαφές διενεργήθηκαν ήδη από το 1968, με την διεύθυνση της Υπηρεσίας Αρχαιοτήτων, και είναι καταγεγραμμένες στο επίσημο όργανο του ΥΠ. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ [ΑΑΑ,1969,Τ.2 228], κάτι που ο κ. Καθηγητής όφειλε να
Γνωρίζει)

Κάπου αλλού, στην σελ.43 σημειώνει.

‘’Και η Λιβαδειά δεν μπορεί να υπερηφανεύεται
για κάποιον τάφο του Τροφώνιου,
στοιχείο ουσιώδες της λατρείας των ηρώων.’’


Εδώ η ανεπάρκεια του κ. Bonnechere, δεν αντέχει σε σοβαρή κριτική. Προφανώς αγνοεί την βασική αρχή λειτουργίας όλων των Ελληνικών μαντείων. Κανένα μαντείο δεν λειτουργούσε έξω από τάφο, αλλιώς γνήσιος χρησμός δεν δινόταν. Στους Δελφούς όπου η Πυθία χρησμοδοτούσα, υπήρχε κάτω από το άδυτο τάφος του Διόνυσου. Στην Λειβαδιά το ίδιο το άδυτο, αναφέρεται από περισσότερους των δέκα Συγγραφέων και Σχολιαστών ότι ήταν ο τάφος, το μνήμα του Τροφώνιου.



Μια φορά κι έναν καιρό ήταν στην Λειβαδιά ένα μαντείο,
που έμπαιναν μέσα οι άνθρωποι και έβγαιναν στους Δελφούς.



Το βιβλίο ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ, με υπότιτλο,
‘’Το άντρον του Τροφωνίου,’’ τέθηκε σε κυκλοφορία, το 2006.
Ένα χρόνο αργότερα, σ’ ένα άλλο βιβλίο που κυκλοφόρησε στην Λειβαδιά, και παρά το ότι ο συγγραφέας του το επιγράφει ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, δίνονται νέες ερμηνείες στα παραδοσιακά κείμενα, και η θέση του μαντείου αλλάζει χώρο.
Επιστρέφει στις πηγές. Μόλις 20 μέτρα πάνω από τις πηγές της Έρκυνας.
Ως ακριβής τοποθεσία υποδείχτηκε ένας κοίλος βράχος, και προτάθηκε ότι αποτελούσε το σωζόμενο μισό του κατεστραμμένου αδύτου. Το άλλο μισό υποτίθεται
ότι καταστράφηκε και εξαφανίστηκε από σεισμό του 6ου ή 7ου μ.Χ. αιώνα.
Εδώ, ένας συνεπής με το αντικείμενο ερευνητής θα έπρεπε πρώτα απ’ όλα να εξετάσει το κοκκινωπό χρώμα του βράχου.
Δεν χωράει αμφιβολία ότι η παρατηρούμενη απόχρωση, είναι αποτέλεσμα οξειδώσεων που διαμορφώθηκε με το πέρασμα εκατομμυρίων ετών.
Εάν λοιπόν το συγκεκριμένο κοίλωμα είναι το μισό μαντείο, που απέμεινε από τον 6ο αιώνα, το χρώμα του έπρεπε να είναι σχεδόν ανέπαφο, ή έστω ανεπαίσθητα διαβρωμένο.

Άλλη μια περίπτωση που μάλιστα επαναλαμβάνεται στο εν λόγω μυθιστόρημα είναι η πιθανότητα ύπαρξης του μαντείου, στον υπόγειο ναΐσκο της Αγίας Βαρβάρας, κάτω από την εκκλησία της Αγίας Σοφίας, η οποία βρίσκεται στην κορυφή του πετρόλοφου, όπου υψώνεται το μεσαιωνικό Κάστρο της Λειβαδιάς.
Ο Περιηγητής όμως όπως άλλωστε και ο Φιλόστρατος άλλα δεδομένα μεταφέρουν.
Ο πρώτος κάνει λόγο για όρος,(11) και ο δεύτερος με επίταση δηλώνει ότι το άδυτο
βρίσκεται πάνω σ’ έναν γήλοφο. Έναν λόφο αμιγώς χωμάτινο. (12)

Όταν λοιπόν κάποιος προσβάλει την Ιστορία, διαστρεβλώνοντας τις ίδιες πηγές που
επικαλείται, απλώς και μόνο συσσωρεύει στην Πόλη κακό.






ΚΟΤΡΩΝΙΑ ΤΡΟΦΩΝΙΑ ΚΟΘΩΝΙΑ



Ας τελειώσουμε αυτόν τον πρώτο λόγο με γιορτές.
Η Δημοτική Αρχή κάθε χρόνο εορτάζει τα ΤΡΟΦΩΝΕΙΑ.
Γιορτές επώνυμες που ετελούντο την εποχή λειτουργίας του τοπικού Ιερού. Προς το τέλος της κλασσικής περιόδου συναντιέται και ο διαζευκτικός τύπος Βασίλεια, με τα οποία εν πολλοίς ταυτίζονται, ΤΡΟΦΩΝΕΙΑ ή ΒΑΣΙΛΕΙΑ.

Ένα σημερινό λάθος εντοπίζεται στην αναγραφή του όρου. Στις Δημοτικές πινακίδες προβάλλονται ως ΤΡΟΦΩΝΙΑ.
Έ λοιπόν αν ένας κάτοικος της αρχαίας Λειβαδιάς διάβαζε αυτόν ακριβώς τον όρο με κεφαλαίους χαρακτήρες το πιθανότερο ήταν να πιστέψει ότι πρόκειται για κάποια
διευκρινιστική επωνυμία, δηλαδή Τροφωνία, οδός, πηγή κρήνη, περιοχή, οικία, κλπ.
Ο όρος Τροφώνια συναντιέται όντως σε δύο μάλιστα κείμενα, αλλά αποκλειστικά με μικρούς χαρακτήρες, και πάντα με σημείο στίξεως.
Βεβαίως προς αποφυγή πιθανής παρεξηγήσεως. (13)

Μεταξύ των πολλών Επιγραφών δεν θα έβλαπτε και μία με την ορθή γραφή.
Κι επειδή σε μια Συζήτηση, θετικό θα είναι να προτείνονται, όχι μόνο σχόλια και
επισημάνσεις, αλλά και εποικοδομητικά έργα, έχω να προσθέσω το εξής.
Εκείνο που έχει άμεση ανάγκη η σημερινή Λειβαδιά, είναι οι δυνατότητες που παρέχει η σύγχρονη τεχνολογία, της Πληροφορικής και της Επικοινωνίας.
Καλό θα είναι οι αρμόδιοι φορείς της Πόλης να ενδιαφερθούν για την δημιουργία ενός είδους ντοκυμαντέρ, όπου εκτός από μια αρχαιολογική ξενάγηση, να περιλαμβάνεται και σε εικονική πραγματικότητα, το Δρώμενο της Κατάβασης, που συνέβαινε κάποτε, σ’ αυτό το προϊστορικό Άδυτο.
Σ’ αυτό το μνημείο της ένδοξης κληρονομιάς, προς την οποία όλοι έχουμε ένα πολύ βαρύ χρέος.





Στάθης Βαλλάς
4/6/2008




Σχόλια - Παραπομπές


(1) Παυσανίας. Βοιωτικά,39,9
(2)ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ
Το άντρον του Τροφωνίου ,σελ.205 εκδ.ΕΥΑΝΔΡΟΣ (Βαλλάς Στάθης)
(3)ΤΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΤΗΣ ΛΕΙΒΑΔΙΑΣ, Αθήνα 2000
(4)Κικέρων,DE NATURA DEORUM,3,22,56
(5)Παυσ. ΙΧ,39,3
(6)Παυσ.ΙΧ,39,7
(7) 277-280
(8)Θαλής24,Αριστλ.Ρητ.1411 β
(9)Θ,414,38
(10)Πλούταρχος, Σύλλας,ΧVII
(11)Παυσ.ΙΧ,39,8
(12)Φιλόστρατος,’’Τα ες Απολλώνιον Τυανέα’’ κεφ.ΧΙΧ,ΧΧ
(13) Πολυδ.1,37.και Σχολ.Πινδ. Ο.VII 154 a,c
Συνημμένα
ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΤΟ ΤΡΟΦΩΝΕΙΟ 1.pdf
Το κείμενο για καλύτερη ανάγνωση, αναρτάται και σε μορφή pdf.
(141.04 KiB) Ἔχει μεταφορτωθεῖ 264 φορές
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..

ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
Ἀντιπροσωπευτικὸ εἰκονίδιο μέλους
ΧΑΒΟΥΤΣΑΣ ΒΛΑΣΗΣ
Μάκιστος
 
Δημοσ.: 1595
Ἐγγραφή: Πέμ 10/03/2005 15:24
Τοποθεσία: Ν38 36' 41" Ε23 31' 18"

Μαντείο Τροφωνίου (Βαλλάς Στάθης)

Δημοσίευσηἀπό ΧΑΒΟΥΤΣΑΣ ΒΛΑΣΗΣ » Κυρ 04/03/2012 15:26

ΓΙΑ ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΤΟ ΤΡΟΦΩΝΕΙΟ (2)



Ένα διαφωτιστικό κείμενο, όσο και κατάλληλο για μια δεύτερη αναγνωριστική προσέγγιση στο Τροφώνειο, είναι και το συνεχόμενο, το οποίο απετέλεσε Εισήγηση,
της Θρησκειολόγου κ.Γιώτας Βαλλά, στο Συνέδριο της ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΙΩΤΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ το θέρος του 2000.


Παραθέτω το κείμενο.


ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΝΤΕΙΟΥ ΤΟΥ ΤΡΟΦΩΝΙΟΥ



Από τις γραπτές μαρτυρίες, που διασώθηκαν και σχετίζονται άμεσα με το περίφημο μαντείο του Τροφωνίου, πολλές παρεξηγήθηκαν και άλλες δε κατανοήθηκαν στο σημασιολογικό τους μέγεθος.
Η ασάφεια, που επικρατεί ακόμη και σήμερα, όσον αφορά τη θέση και την έκταση του αρχαίου άλσους, την αρχιτεκτονική δομή του Αδύτου, αλλά και το τελετουργικό τυπικό, είναι διάχυτη έντονα.
Το παρατηρούμενο καταλήγει γεγονός άξιο περιέργειας, αφού οι πληροφορίες και από άλλες φιλολογικές ή επιγραφικές πηγές, αλλά κυρίως από το πλέον γνωστό κείμενο, την περιγραφή του Παυσανία, είναι και λεπτομερείς και διαφωτιστικές.
Πρόθεσή μου λοιπόν και επιτρέψτε μου το λόγο σε πρώτο πρόσωπο, είναι να επισημάνω ορισμένες παρερμηνείες, όπως εσφαλμένα διαιωνίζονται κατά την ανάγνωση του κειμένου του Παυσανία, επειδή αυτό αποτελεί την πλέον γνωστή και προσιτή πηγή οπουδήποτε ασχολήθηκε με το θέμα που λέγεται Τροφώνιος.
Ένα από τα μεγαλύτερα σφάλματα, που παίζει καθοριστικό ρόλο τροχοπέδης και εμποδίζει την έρευνα, στην αποκόμιση μιας διαυγούς εικόνας, που παρουσίαζε η περιοχή του Ιερού Άλσους κατά την αρχαιότητα, εντοπίζεται στην πεποίθηση, που έχουν διαμορφώσει πολλοί μελετητές του Τροφωνίου ότι οι πηγές της Λήθης και Μνημοσύνης, είναι οι πηγές της Έρκυνας (άποψη αβάσιμη…)
Ο Περιηγητής, στην αρχή κιόλας της περιγραφής, διηγείται λεπτομερώς με ποιο τρόπο, κατά τον αιτιολογικό μύθο, δημιουργήθηκε ο ποταμός και η επωνυμία του. Αν οι μυθικές πηγές ήταν εκείνες της Έρκυνας, ο Παυσανίας ασφαλώς και θα το σημείωνε.
Αντίθετα όμως, όταν η περιγραφή φθάνει στο στάδιο της επίσκεψης των πηγών, στην θέση των πηγών, γίνεται άκρως διαφωτιστικός: «πρώτα μεν εν τη νυκτί αυτόν άγουσιν επί τον ποταμόν την Έρκυνα, αγαγόντες δε ελαίω χρίουσι και λουούσι δύο παίδες ους Ερμάς επονομάζουσι…το εντεύθεν υπό των ιερέων ουκ αυτίκα επί το μαντείον επί δε ύδατος πηγάς άγεται…»
Πρώτα λοιπόν οδηγούν εκείνον, που πρόκειται να επισκεφτεί τον Τροφώνιο, στο ποτάμι, το διευκρινίζει ονομαστικά (στην Έρκυνα). Στη συνέχεια, όχι αμέσως στο μαντείο, αλλά άγεται επί ύδατος πηγάς. Είναι φανερό ότι ο επισκέπτης οδηγείται σε κάποιες πηγές νερού και όχι βεβαίως στις πηγές της Έρκυνας, όπως πολλοί έχουν αυτή την αντίληψη. Άλλες λοιπόν οι πηγές της Έρκυνας και άλλες οι πηγές της Λήθης και Μνημοσύνης.
Και αφού θίγεται το θέμα της θέσης των πηγών, κρίνω ότι είναι ενδιαφέρον να υπομνησθεί εδώ η άποψη του κ. Βαλλά, ο οποίος έχει προτείνει ότι η περίφημη δίδυμη πηγή, είναι εώς σήμερα ζωντανή και ρέει λίγο πριν το γραφικό ξωκλήσι του Άη Γιάννη, που βρίσκεται στα δυτικά της Λειβαδιάς στο χωματόδρομο προς τη Σούρπη. Η πρόταση δε χαρακτηρίζεται άστοχη και αυθαίρετη, αν ληφθούν υπόψη:
i. Ο Παυσανίας καταθέτει ότι «το εντεύθεν ουκ αυτίκα επί το μαντείον επί δε ύδατος πηγάς άγεται…» Ουκ αυτίκα. Ο προσδιορισμός αυτός είναι σαφώς γεωγραφικός, γεωμετρικός, είναι αυτό που καλείται στη γραμματολογία, επίρρημα τοπικό. Σημαίνει όχι κατ’ ευθείαν. Σημαίνει ότι μετά το λουτρό στην Έρκυνα και ανεξάρτητα αν το μαντείο βρίσκεται, όπου βρίσκεται, είτε στο λόφο του κάστρου είτε στο λόφο «Προφήτης Ηλίας», θα φτάσουμε και εκεί, ο επισκέπτης λοξοδρομεί από τη νοητή ευθεία. Από μια νοητή ευθεία, που συνδέει το ποτάμι και το μαντείο. Εκείνοι λοιπόν, που υποστηρίζουν ότι το άδυτο βρίσκεται «κάπου κοντά στις πηγές της Έρκυνας» ή έστω «πάνω στο λόφο του κάστρου», οφείλουν να δείξουν όχι μόνο μια μαρτυρημένη λοξοδρόμηση, αλλά το σπουδαιότερο, ζωντανές πηγές νερού. Όμως τέτοια απόδειξη, τέτοιο φαινόμενο απουσιάζει. Πηγές από το ποτάμι έως την κορυφή του κάστρου δεν υπάρχουν. Αλλά ούτε παράκαμψη από μια νοητή ευθεία είναι δυνατόν να γίνει, ικανή μάλιστα, ώστε να μνημονευτεί ιδιαίτερα.
ii. Ένα νερό δεν «χάνεται» έτσι εύκολα. Αλλάζει ίσως σημείο εκροής, αλλά δεν εξαφανίζεται. Νερό και πηγές λοιπόν υπάρχουν.
iii. Βαδίζοντας από το ποτάμι στην κορυφή του όρους «Προφήτη Ηλία», όπου ο κ. Βαλλάς υποστηρίζει πως έχει αποκαλύψει το μαντείο, η παράκαμψη προς τις πηγές, μια παράκαμψη προς το χωματόδρομο της Σούρπης γίνεται αντιληπτή, υπολογίσιμη και έτσι δικαίως αναφερόμενη.
iv. Παρατηρείται ότι η αλλαγή της κατεύθυνσης γίνεται προς τα αριστερά. ΑΡΙΣΤΕΡΑ. Εδώ παρουσιάζεται μια λεπτομέρεια, που έχει πολύ ενδιαφέρον: βρέθηκαν μέσα σε τάφους μερικά χρυσά ελάσματα-πινακίδες- που δίνουν οδηγίες χρήσιμες, στο μεγάλο και μακρύ ταξίδι της ψυχής του νεκρού προς τον Άδη. Μια από τις πινακίδες, που προέρχεται από τάφο της Πετέλειας στη Ν. Ιταλία, παρουσιάζει ζωηρό ενδιαφέρον, αφού σχετίζεται άμεσα με τις πηγές του αληθινού Άδη, που έχουν τα ίδια ονόματα με τις πηγές της Λειβαδιάς «ετρήσεις δ’ αϊδαο δομών επ’ αριστερά κρήνην παρ’ δ’ αυτήν λευκήν αστηκυίαν κυπάρισσον, ταύτης της κρίνης (της Λήθης) μηδέ σχεδόν εμπελάσειας, ευρήσεις δευτέραν Μνημοσύνης από λίμνης ψυχρόν ύδωρ προρρέον…» θα βρεις στου Άδη τα παλάτια προς τ’ αριστερά μια βρύση, δίπλα σ’ ένα άσπρο κυπαρίσσι, σ’ αυτή τη βρύση ούτε να πλησιάσεις. (Είναι η πηγή της Λήθης). Θα βρεις μια δεύτερη βρύση, της Μνημοσύνης, που τρέχει ψυχρό δροσερό νερό (ψυχρό νερό, από το οποίο τόσο έχει ανάγκη η ψυχή των νεκρών). Θα νόμιζε κανείς ότι το χρυσό έλασμα περιγράφει την τοποθεσία του Ιερού του Τροφωνίου. Και μάλιστα σε κάποια στιγμή η παρεξήγηση αυτή έγινε. Το συγκεκριμένο έλασμα από την Πετέλεια νομίσθηκε ανάθημα από το Μαντείο του Τροφωνείου.
Άλλο στοιχείο, ένα πέμπτο στοιχείο, ο λόφος «Προφήτης Ηλίας» φέρει και εμφανώς τα περιγραφικά εξωτερικά χαρακτηριστικά του Άδη. Ο δρόμος προς τα εκεί είναι ένας πραγματικός ασφόδελος λειμών Αΐδου.
Ο λόφος είναι κατάφυτος από ασφοδέλους –τα κοινός λεγόμενα σπερδούκλια.
Και κάτι ακόμα επιβαρυντικό. Στην περιοχή γύρω από το ξωκλήσι Αϊ Γιάννη υπάρχουν άφθονα όστρακα, όστρακα όλων των περιόδων ακόμα και μυκηναϊκά, γεγονός που καθιστά τον ευρύτερο χώρο σημαντικό.
Και για να περάσω στην καρδιά του προβλήματος, στην καρδιά των παρεξηγήσεων και παρερμηνειών, επιτρέψτε μου να παραθέσω ένα ακόμη απόσπασμα του Παυσανία. Ένα μικρό, ξεκομμένο από τα υπόλοιπα μνημεία σύνολο, αναφέρεται ότι βρίσκεται σε πολύ στενή συνάρτηση. «αναβάσι δε επί το μαντείον και αυτόθεν ιούσιν εις το πρόσσω του όρους. Κόρης εστί καλουμένη Θήρα και Διός Βασιλέως ναός. Τούτον μεν δη, δια το μέγεθος η και των πολέμων το αλλεπάλληλον αφείκασιν ημίεργον…». Εξακριβώνεται, λοιπόν ο τάφος, το μαντείο του ήρωα, ο ναός και τέλος η παρουσία του Πλούτωνα και της Περσεφόνης. Ένα μνημείο, που σηματοδοτεί την είσοδο του Άδη, όπως σε όλα τα μεγάλα αρχαιοελληνικά Θρησκευτικά Κέντρα. Η θήρα της κόρης, η αρπαγή της Περσεφόνης από τον Αϊδωνέα. Εάν σ’ αυτό το σύμπλεγμα των μνημείων πάνω στο λόφο «Προφήτης Ηλίας» προστεθεί και η αφοπλιστική μαρτυρία του Πολυδεύκη, το τοπίο γίνεται απολύτως λαμπρό και αειφανές.
Σύμφωνα λοιπόν με το «Ονομαστικόν» του Πολυδεύκη «το δε παν χωρίον μαντείον και χρηστήριον και ανάκτορον». Όλος ο χώρος του μαντείου είναι και χρηστήριο και ανάκτορο.
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να επισημάνω πως υπάρχουν ακόμη ερευνητές, που εξακολουθούν να αμφισβητούν τη θέση του μαντείου. Αυτό και μόνο το στοιχείο, που προαναφέρθηκε, από μόνο του θα ήταν αρκετό για να καταδείξει πόσο κοντά στον ναό ήταν το άδυτο. Πόσο κοντά στο ναό ήταν το μαντείο. Ακόμα και αν έλλειπε οποιαδήποτε πληροφορία σχετική με την τοποθεσία του μαντείου, η παρουσία του μεγάλου Ναού σηματοδοτεί ευκρινώς τη θέση του. Εξάλλου είναι γνωστό κάτι, που δικαιολογεί πλήρως την ορθότητα αυτής της άποψης.
Κατά την περίοδο της κατασκευής του Ναού του Διός η μνημειακή αρχιτεκτονική έχει ως αρχή να ενσωματώνει προγενέστερες κατασκευές, που λειτουργούν στη συνέχεια ως ένα ενιαίο σύνολο. Αμεσότερα ενδιαφέρει το χρηστήριο, όπου διαδραματίζεται η καθ’ αυτό μαντεία-χρησμοδοσία. Εκτός λοιπόν από την πλέον γνωστή περίπτωση του Δελφικού Αδύτου, το ίδιο φαινόμενο έχει εξακριβωθεί στη Δωδώνη, στην Πέργαμο, στην Κλάρο και στα Δίδυμα, όπου από την αρχή της Ελληνιστικής περιόδου, τα σημαντικότερα, τουλάχιστο τα σημαντικότερα, πρότυπα στοιχεία του κάθε θρησκευτικού κέντρου περικλείονται μέσα σε μεγάλους σηκούς ή περιστύλια-περιβόλους προσαρμοσμένα σε μνημειώδεις, όπως αναφέρθηκε, αρχιτεκτονικές κατασκευές.
Συνήθως το χρηστήριο, το μαντείο είναι στενά δεμένο μ’ ένα επώνυμο τάφο. Στους Δελφούς, για παράδειγμα, υπήρχε η παράδοση πως στα θεμέλια του ναού του Απόλλωνα βρισκόταν ο τάφος του Διονύσου. Στην περίπτωση της Λειβαδιάς, ο τάφος του Τροφωνίου, το μαντείο, δεν ενσωματώθηκε απευθείας μέσα στο ναό, αλλά απλώς μέσα σ’ ένα μεγάλο περίβολο, που περιέκλειε όλα τα μνημεία της κορυφής του λόφου «Προφήτης Ηλίας». Το μαντείο του Τροφώνιου, λόγω του αυτοτελούς Δρώμενου, δηλαδή της περίφημης Κατάβασης, διατήρησε μια ημιανεξάρτητη θέση από το ναό, αλλά πάντως πολύ κοντά σε αυτόν και βεβαίως μέσα στο μεγάλο περίβολο. Έτσι νομίζω κατανοητό ότι θα ήταν ανεδαφικό να πραγματοποιείται μία Κατάβαση στον Άδη μέσα στο σηκό του ναού του Διός Βασιλέως.
Ωστόσο στο σηκό του ναού γινόταν το αμέσως επόμενο βήμα.
«Τον αναβάντα παρά του Τροφωνίου οι ιερείς καθίζουσι επί θρόνου Μνημοσύνης καλούμενον». Το κείμενο μας πληροφορεί πως ο θρόνος ήταν κοντά στο Άδυτο. «Κείται ου πορρώ του Αδύτου». Το γεγονός δεν εμπόδισε μερικούς να έχουν μια εικόνα ενός μαντείου και μιας καρέκλας κάπου στο ύπαιθρο. Θεωρώ πως θα ήταν καθαρή απερισκεψία να αναζητηθεί ένας θρόνος όχι απλώς μακριά, αλλά οπουδήποτε αλλού, εκτός από το εσωτερικό του μεγάλου ναού του Διός Βασιλέως. Δεν θα πρέπει ούτε στιγμή να διαφεύγει πως ο μεγάλος ναός φέρει Αψίδα. Αυτή η Αψίδα ασφαλώς δεν έχει περιορισμένο αρχιτεκτονικό διάκοσμο. Δεν είναι διακοσμητικό στοιχείο του ναού, αλλά απεναντίας είναι στενά δεμένη με το Δρώμενο. Στο προκείμενο στάδιο με το θρόνο. Είναι στενά δεμένη με το στάδιο που είναι ήδη γνωστό και ονομάζεται Θρόνωσις-Ενθρόνισις. Μια τέτοια πράξη δεν μπορεί παρά αναμφισβήτητα να συμβαίνει μέσα στο ναό, που επιμαρτυρείται και επιβεβαιώνεται από την ίδια την επωνυμία του. Είναι ο ναός του Διός Βασιλέως. Η μνημειακή αρχιτεκτονική στη Λειβαδιά γίνεται και ευδιάκριτη και εύγλωττη. Δυστυχώς για ορισμένους το τοπίο εξακολουθεί να παραμένει ομιχλώδες.
Μια από τις μεγαλύτερες πλάνες παρερμηνείας διαπιστώνεται στην αντίληψη, που έχουν μερικοί, σχετικά με την περίφημη Οπή στο μαντείο του Τροφώνιου. Όλα όμως τα δεδομένα πιστοποιούν πως η Οπή στο δάπεδο δεν είναι παρά η οστεοθήκη του τάφου. Άλλωστε αυτό διευκρινίστηκε στο προηγούμενο Συμπόσιο. Στο κείμενο του Παυσανία –όπως και σε όλα τα άλλα σχετικά κείμενα-πουθενά δεν αναφέρεται πρόσβαση σε κάποιον άλλο χώρο. Προσωπικά δεν μπορώ να καταλάβω γιατί θα έπρεπε ο τάφος, το μνήμα, το μαντείο του Τροφώνιου να έχει μια πανελλήνια, αλλά και παγκόσμια αποκλειστικότητα, την ύπαρξη δηλαδή ενός χώρου κάτω απ’ τον καθ’ αυτό τάφο. Οι επιστήμονες και τουλάχιστον αυτοί, θα όφειλαν να γνωρίζουν την μεγάλη απογοήτευση, που έλαβε χώρα κατά την ανασκαφή του ναού του Απόλλωνα στους Δελφούς. Εκεί που ο Διόδωρος ο Σικελιώτης και ο Στράβων είχαν τόσο πολύ εξάψει τη φαντασία των Γάλλων αρχαιολόγων, οι οποίοι έμειναν κυριολεκτικά άφωνοι, όταν στο Άδυτο του ναού του Απόλλωνα αντί για βάραθρο και μυστηριώδεις αναθυμιάσεις, δεν πιστοποίησαν παρά μια ταπεινή σχισμή.
Με τα λίγα στοιχεία, που προηγήθηκαν, ήδη κατανοήθηκε ένα είδος σημασίας, που περιβάλλει το Τροφώνιο. Ωστόσο η σπουδαιότερη ίσως σημασία του Ιερού με διαχρονικό μάλιστα παρόν, εντοπίζεται στο ακόλουθο τελευταίο στοιχείο. Ο ναός του Διός Βασιλέως περιγράφεται ως ημίεργος-ημιτελής. Πιθανότατα εννοείται πως δεν έχει στέγη. Το φαινόμενο φέρνει στο προσκήνιο δυο τουλάχιστον Ελληνιστικούς ίδιους ναούς, στα μαντικά κέντρα του Διδυμαίου Απόλλωνα στην χώρα της Μιλήτου και του Κλαρίου Απόλλωνα στην Κολοφώνα. Ο ένας μάλιστα έχει Αψίδες και Θρόνο. Ενδιαφέρον όμως παρουσιάζει το γεγονός ότι ήταν ακαλυφείς, στερούνταν δηλαδή στέγης. Αυτός λοιπόν ο τύπος ναού, χωρίς στέγη, και πάνω στην κορυφή ενός λόφου διαπιστώνεται ότι διεκπεραιώνει την αποστολή του με τρόπο ιδανικό, όσο και προσήκοντα στο Δρώμενο. Η Λειβαδιά είχε την αποκλειστικότητα σε όλο τον Ελλαδικό κόσμο να εορτάζει μια σπανιότατη γιορτή που λεγόταν Λυχνοκαϊα. Ήταν εορτή νυκτέλιος. Κατά τη διάρκεια μιας ιδιαίτερης νύκτας έκαιγαν λύχνους. Λάμβανε χώρα, αν καλώς ερμηνεύω, κάτω από τον ήλιο της νύκτας νυκτέλιος. Εορτάζονται δε μια μόνο φορά το χρόνο κατά τη διάρκεια μιας συγκεκριμένης νύκτας, που είχε πανσέληνο. Επιμαρτυρείται πως ένα ιδιαίτερο Φως διαχεόταν κατά την νυκτερινή αυτή γιορτή «Φως έλαχεν και τιμήν η νυξ αύτη». Κατά συνέπεια ο ασκεπής, ο ακαλυφής, ο ακάλυπτος ναός, λειτουργεί με τον πλέον ιδεώδη τρόπο, έτσι ώστε να δέχεται, άλλα και να εκπέμπει αυτό το μυστηριώδες φως. Μυστηριώδες, γιατί είναι προϊόν μυστηριακής τελετουργίας.
Οφείλω να τονίσω, να ομολογήσω, πως η ερμηνεία, που παραθέτω, έχει υποθετικό χαρακτήρα. Αλλά η υπόθεση σχεδόν επιβεβαιώνεται και από την περίπτωση του περίφημου Τελεστηρίου της Ελευσίνας. Εκεί συμβαίνει ένα παράλληλο9 μυητικό Δρώμενο. Οι αρχαιολόγοι, που μελέτησαν το Τελεστήριο, έχουν βάσιμους λόγους να πιστεύουν ότι η οροφή του, η στέγη του ήταν συρόμενη. Ο Σοφοκλής επίσης αναφέρει στο Φιλοκτήτη έναν ακαλυφή σηκό, που φυλάσσεται από ένα κρύφιο φίδι. Έτσι η τελετουργία στους ακαλυφείς ναούς δείχνει ή πράγματι διαδραματίζεται υπό την επήρεια του έναστρου ουρανού και εκείνου, που με κάποια ποιητική έκφραση ονομάζουμε σήμερα Ήλιο του Μεσονυκτίου. Ένα ίδιο παράλληλο θα πρέπει να αναζητηθεί και στην κορυφή ενός άλλου Ιερού Όρους. Στον επονομαζόμενο Ιερό Βράχο των Αθηνών. Ένα ίδιο Δρώμενο πρέπει να συμβαίνει και μέσα στο Ερέχθειον.
Μέσα στο Ερέχθειον, ως γνωστόν, βρισκόταν ο τάφος- μαντείο του προστάτη των Αθηναίων Εριχθόνιου. Τροφώνιος-Εριχθόνιος έννοιες σχεδόν ταυτόσημες. Οι αρχαίοι Αθηναίοι γιόρταζαν στην περιοχή του Ιερού Βράχου μια ολονύκτια - παρεμφερή με τη Λυχνοκαϊα – εορτή με δαυλούς και λύχνους, που ονόμαζαν Παννυχίδα. Η ταυτότητα λοιπόν του Ερέχθειου ως ομοίου τύπου χθονίου οικοδομήματος, συμπεραίνεται και από τα μεγάλα διαστήματα, που παρουσιάζουν οι κίονες του στυλοβάτη της δυτικής πλευράς. Ο καθηγητής Κοντολέων, που μελέτησε το Ερέχθειον, εκφράζει την απορία του γι το μεγάλο διάστημα μεταξύ των ανοιγμάτων πάνω στο στυλοβάτη.
Ωστόσο ο χρόνος είναι περιορισμένος. Η διαχρονική σημασία του Μαντείου του Τροφωνίου κορυφώνεται ως εξής: Το κυρίως Δρώμενο στο ενιαίο σύνολο δράσης, δηλαδή στο μαντείο και στον εφαπτόμενο με το μαντείο μεγάλο ναό –είναι ένα στίγμα μιας τελετουργίας, που συνεχώς επαναλαμβάνεται και διαιωνίζεται ως σήμερα στο σύγχρονο θρησκευτικό Τυπικό.






Ακολουθεί μια σύντομη σχετική αναφορά, η οποία θα αναφερθεί εδώ λεπτομερέστερα, π ρ ο σ ε χ ώ ς , επειδή η γνωριμία του Χώρου, είναι καθοριστικός παράγοντας κατανόησης της Τελετουργίας που συνέβαινε κάποτε στο Τροφώνειο.
Δεν είναι λοιπόν φρόνιμο να γίνεται λόγος για δρώμενο και τελετή μύησης, άν προηγουμένως δεν γίνει απολύτως κατανοητός, τόσο ο Χώρος και ο Χρόνος τέλεσης τέτοιων εμπειριών, όσο και των σύνδρομων δευτερογενών συνθηκών, των απαραίτητων στην επιτυχή έκβασή τους. Πάνω απ’ όλα λοιπόν χρειάζεται πληρέστερη ,σταδιακή γνωριμία και κατανόηση.






ONE MAN’S WAR


Έξη συνολικά ερωτήσεις από τις αρκετές που έλαβα, αφορούσαν την ‘’ε π ι μ ο ν ή, ‘’ όπως είπε κάποιος, ενώ ένας άλλος, περισσότερο ήπιος την απεκάλεσε Συνήθεια, να εξακολουθώ να γράφω Λειβαδιά, αντί του ευρύτερα αποδεκτού ‘’Λιβαδειά..’’

Ένα μάλιστα από τα σχόλια είχε και δόση ειρωνείας.
Απαντώ όσο το δυνατόν σύντομα.

Αγαπητοί φίλοι, και ιδιαίτερα κ. Κ.Λ. Γράφω Λειβαδιά, γιατί διαβάζω έτσι μια λέξη με τρείς συλλαβές. Λει-βα-διά.
Με επίσης τρείς συλλαβές διαβάζετε και εσείς την δική σας εκλογή, αλλά ωστόσο χρησιμοποιείτε τέσσερις. Λι-βα-δει-ά.
Αυτό δεν είναι ένα απλό λάθος.
Το φαινόμενο δείχνει έλλειψη στοιχειώδους γραμματολογικής Ελληνικής παιδείας.
Ο τύπος Λιβαδειά, προέκυψε από τα προηγούμενα, Λι-βά-δει-α και Λι-βα-δεί-α Συλλαβές 4.
Έχω ήδη πεί, από την δεκαετία του 80,ότι ο ανατονισμός είναι τελείως αυθαίρετος.
Αν θέλετε λοιπόν να χρησιμοποιείτε τον τύπο Λιβαδειά, πρέπει και να τον διαβάζετε σωστά. Λιβαδει-ά.
Το όνομα της Πόλης, από την αρχαιότητα ως πριν την σημερινή κακοποίηση, παρουσιάζει ‘’εξέλιξη,’’ αλλά πάντα είναι εύ-ηχο, και εύ-τακτο.

Λεβάδεια, Στρ.414,38.
Λεβαδεία, Στοβ.ΧΙΙΙ.
Λεβαδία,Αριστλ,κ4,395b,29.
Λεβάδια, τύπος σε χρήση κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας.
Λεβαδιά, και Λεβαδειά, τύποι σε χρήση στα δημοτικά τραγούδια, Λεβαδία,Αποστ.17,30. Λιβαδία,1555 Α Παρ.κώδ. Λιβαδεία Εμ.Γεωρ.στ.979 στο
‘’Θρήνος της Κων/λεως.’’

Από τις αρχές του 17ου αιώνα σε χρήση είναι και ο ηρωικός τύπος Λειβαδιά.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο τύπος Λειβαδεία. Στα 1779. Αν και γράφεται με δύο ει ο τονισμός του είναι σε αγαστή συμφωνία με την εθιμική πρακτική της φωνητικής κλήσης. Δεν παρουσιάζει κανέναν απολύτως βαρβαρισμό, παρ’ ότι εμφανώς αναχρονιστικός, και σχετικά άχρηστος.

Στο σημείο αυτό μπορεί ο οποιοσδήποτε να προσθέσει όλους τους γνωστούς επιθετικούς προσδιορισμούς. Από το Λεβαδείηος, και Λεβαδείαιος, έως το Λιβαδείτης αν προτιμάτε.

Όπου ο καθένας εύκολα μπορεί να διαπιστώσει ότι, σύμφωνα με την αυτόματη λειτουργία της πάτριας φωνητικής παιδείας, κάθε συλλαβή παρουσιάζει αυτοτέλεια μορφωποιημένη από σύμφωνο και φωνήεν, ή απλό φωνήεν κατάληξης.
Βλέπεις λοιπόν κ.Κ.Λ. ότι δεν είμαι εγώ ο παρεκλίνων. Χρησιμοποιώ έναν τύπο που άλλωστε διδάχτηκα, και ο οποίος έχει την ισχύ της Ιστορικής Ορθογραφίας.

Αλλά πάνω απ’ όλα δεν γίνεται να τον ξεμάθω. Μ’ αυτόν μεγάλωσα.
Πολύ δυστυχώς, τώρα τελευταία ένας πολύκροτος καθηγητής, - τιτλοφορείται Επίτιμος Γενικός Διευθυντής του Κέντρου Συντάξεως Ιστορικού Λεξικού της Ακαδημίας Αθηνών(!!) ή κάτι τέτοιο…έχει βαλθεί να μας πείσει ότι ο μόνος ορθός τύπος γραφής είναι η Λιβαδειά.
Αυτόν λοιπόν τον τύπο, στον οποίο αναγράφονται τέσσερις συλλαβές, και για πρώτη φορά στην Ιστορία της Ελληνικής Γραμματολογίας καθόλου, προφέρονται τρείς, αδυνατώ, εμποδίζομαι, και ασφαλώς δεν έχω καμιά διάθεση να ασπαστώ και να χρησιμοποιήσω.

Σέβομαι την Πόλη. Την Ιερά Λεβαδειήων Πόλη, και θεωρώ ότι ο τύπος είναι ανάρμοστος.
Ότι περισσότερο την προσβάλλει, παρά απλώς την αδικεί.
Ότι ασχημονεί πάνω της.
Ότι την κακοποιεί.
Ότι τελικά είναι κάτι πέρα από απλός βαρβαρισμός.


Οφείλω μάλιστα να υπενθυμίσω στον εξαίρετο κατά τα άλλα κ. Καθηγητή, ότι ο δημοτικιστής Ευάγγελος{!} Παπανούτσος, απαντώντας σε σχετικό ερώτημα Λειβαδιτών, ή έστω Λιβαδειτών, με πολύ κομψό τρόπο απάντησε ότι αυτή η εκδοχή, δηλαδή Λιβαδειά, ήταν απλά και μόνον μια ‘’α π ο ψ η τ η ς Α κ α δ η μ ί α ς.’’
Μια άποψη όπως λέει και η λέξη, είναι πάντα μια άποψη.
Εξαρτάται από την θέση θέασης. Όλος ο κύκλος έχει 360 μοίρες.
Ουσιαστικά 360 απόψεις.
Αν θέλετε να εξακολουθήσετε να γράφετε Λιβαδειά, η συμβουλή μου είναι να διαβάζετε τουλάχιστον ότι γράφετε. Οπότε σ’ αυτήν την περίπτωση..


KEEP WALKING








Στάθης Βαλλάς
Vallas.stathis@gmail.com
Συνημμένα
ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΤΟ ΤΡΟΦΩΝΕΙΟ 2.pdf
Το κείμενο για καλύτερη ανάγνωση, αναρτάται και σε μορφή pdf.
(138.34 KiB) Ἔχει μεταφορτωθεῖ 287 φορές
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..

ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
Ἀντιπροσωπευτικὸ εἰκονίδιο μέλους
ΧΑΒΟΥΤΣΑΣ ΒΛΑΣΗΣ
Μάκιστος
 
Δημοσ.: 1595
Ἐγγραφή: Πέμ 10/03/2005 15:24
Τοποθεσία: Ν38 36' 41" Ε23 31' 18"

Μαντείο Τροφωνίου (Βαλλάς Στάθης)

Δημοσίευσηἀπό ΧΑΒΟΥΤΣΑΣ ΒΛΑΣΗΣ » Κυρ 04/03/2012 16:28

ΓΙΑ ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΤΟ ΤΡΟΦΩΝΕΙΟ (3)


Πηγές Λήθης - Μνημοσύνης



Οι δύο αναφερόμενες από τον Περιηγητή μυθικές πηγές με σημαντική σύμπραξη στην διαδικασία της περίφημης
‘’εις Τροφωνίου Καταβάσεως,’’ στην επικρατούσα θρησκευτική αντίληψη, ήσαν οι απόκοσμες πηγές που έρρεαν στην χώρα του Θανάτου. Στον Άδη.

Από τα χρυσά ελασμάτια, (1) που βρέθηκαν ως αποδεικτικά μυητικής ταυτότητας του νεκρού, σε τάφους της νότιας Ιταλίας, τα περισσότερα περιγράφουν την θέση των πηγών στον επέκεινα τόπο όπου αναπαύονται οι ψυχές των απελθόντων.
Αυτές οι πηγές ήταν γνωστές μόνον ως πηγές του Άδη. Της Χώρας του Θανάτου.
Ο σύγχρονος Δυτικός άνθρωπος, η σύγχρονη Δυτική θρησκευτική κυρίως συνείδηση, είναι αδύνατο ν’ αποδεχτεί τέτοιου είδους θεωρήσεις.
Τέτοιες μαρτυρίες ερμηνεύονται ως φαινόμενα που κινούνται μεταξύ, αφελούς πίστης από τη μια, και εξειδικευμένης εξαπάτησης από την άλλη.
Ο σύγχρονος επιδερμικός Ορθολογισμός, αδυνατεί ν’ αποδεχτεί τέτοιες πρακτικές. Από την άλλη, η αρχαία Ελληνική Σκέψη, και ο σύμφυτος έλεγχος, δεν φημίζεται σε πολλά, ότι υπολείπεται των σημερινών βασικών αρχών της Επιστημονικής Γνώσης και Απόδειξης.

Ας δούμε λοιπόν τί ακριβώς γινόταν με το νερό της Λήθης και της Μνημοσύνης στην αρχαία Λειβαδιά.

Τονίστηκε ήδη, και όσο νωρίτερα γίνει αποδεκτό τόσο το καλύτερο, ότι οι πηγές με το ‘’μυθικό νερό,’’ δεν είναι οι πηγές της Έρκυνας.
Στο κείμενο υπάρχει πολύ προσεκτική διατύπωση.
Και επειδή ένα νερό εξαφανίζεται από ποτέ έως σπανίως, οι μυθικές πηγές εξακολουθούν να ρέουν, ενοποιημένες πια, λίγο πριν το γραφικό ξωκλήσι,
του Άη Γιάννη, στα μεσημβρινά του λόφου, στον δρόμο προς την Σούρπη.
Με τα σημερινά κριτήρια ίσως δείχνει απόμακρο ή αυθαίρετο, αλλά στην πραγματικότητα, η Πηγή του Άη Γιάννη, βρίσκεται αναμφισβήτητα και αυταπόδεικτα μέσα στον Χώρο του Ιερού Όρους.

Σε τόπο δηλαδή, που θα την αναζητούσε κάποιος γνώστης των δεδομένων ακόμα κι αν έλειπε οποιαδήποτε μαρτυρία της ύπαρξής της εκεί. Η λειτουργία του δρώμενου, προϋποθέτει την απαραίτητη συνύπαρξη και συμμετοχή των τεσσάρων κοσμικών στοιχείων.
Η γή, ο αέρας, το νερό, και η φωτιά,
συμμόρφωναν την Τέλεια Ιερουργία στον περί την Λεβάδειαν Ιερό Χώρο.

Κατά την ανάβλυση και εν συνεχεία ροή νερού Πηγής, εξακριβώθηκε ότι δημιουργείται ένα ηλεκτρικό, και μαγνητικό πεδίο, και μάλιστα στατικό.
Ευνόητο γίνεται ότι η δημιουργία του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου,
π α ρ α κ ο λ ο υ θ ε ί την ροή, και εναρμονίζεται σε παράλληλη και συγκεκριμένη διεύθυνση, που ακολουθεί το ρεύμα νερού. Ο στατικός ηλεκτρομαγνητισμός, είναι
γεγονός ότι επηρεάζει άμεσα, όλα τα έμβια, αλλά και άβια όντα. Στα πλοία για παράδειγμα, που κινούνται πάνω σε υγρό στοιχείο, η δημιουργία υψηλού ηλεκτρομαγνητικού πεδίου, είναι δυνατόν να βλάψει σοβαρά κάθε ζωντανό οργανισμό, εάν εκτεθεί στον ιονισμό, χωρίς τις κατάλληλες προφυλάξεις.
Σε ζώα που μεταφέροντο παλαιότερα με πλοία, απορρυθμιζόταν κάθε οργανική
λειτουργία αν δεν τα προστάτευαν από ‘’την ασθένεια της λαμαρίνας’’ βάζοντας στο λαιμό τους χάλκινα περιλαίμια. (2)

Με ειδικά μονωτικά υλικά προφυλάσσονται τα δάπεδα των πλοίων, για την αποφυγή
ανεπιθύμητων καταστάσεων.
Ο στατικός ηλεκτρισμός θεωρήθηκε ως η κυριότερη αιτία της αυτανάφλεξης, που σημειώθηκε στην γέφυρα μεταξύ Ρίου – Αντιρρίου, πριν λίγο καιρό.
Το παράδειγμα της αποφυγής των επηρειών του στατικού ηλεκτρισμού, επιβεβαιώνει την τέχνη και τεχνική που είχε εφαρμοστεί στην δίδυμη Πηγή,
της Λήθης – Μνημοσύνης.
Αφού λοιπόν το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο ‘’παρακολουθούσε’’ το υδάτινο ρεύμα, πολύ απλά μια ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ του πηγαίου νάματος, αυτόματα αντέστρεφε και το μαγνητικό πεδίο.
Έτσι το ίδιο νερό, είχε δύο τελείως διαφορετικές και αντίθετες ιδιότητες, εξαρτώμενες απολύτως από την κατά περίσταση εκλογή.
Η προσεκτική ανάγνωση του κειμένου που προηγήθηκε, και βρίσκεται χαραγμένο στο χρυσό ελασμάτων, επιμαρτυρεί την αντιθετικότητα των Πηγών.

«..Εύρήσεις δ’ Α’ί’δαο δόμων έπ’ άριστερά κρήνην
παρ’ δ’ αύτήν λευκήν έστηκυίαν κυπάρισσον
ταύτης τής κρήνης μηδέ σχεδόν έμπελάσειας
εύρήσσεις δ’ έτέραν, τής Μνημοσύνης άπό λίμνης,
ψυχρόν ύδωρ προρρέον..»


[Θα βρείς στου Άδη τα παλάτια, προς τ’ αριστερά μια βρύση
κοντά σ’ ένα άσπρο κυπαρίσσι. Σ’ αυτήν ούτε που θα πλησιάσεις.
{είναι η Λήθη} Θα βρείς ύστερα μιάν άλλη, από την λίμνη της Μνημοσύνης,
που τρέχει κρύο νερό….]


Η σαφής περιγραφή της ‘’επ’ αριστερά’’ θέσης υπογραμμίζει την ιδιαιτερότητα.
Η άλλη κρήνη της Μνημοσύνης, γίνεται ευνόητο ότι βρίσκεται ‘’επί δεξιά.’’
Άλλωστε σ’ αυτές τις περιπτώσεις το Αριστερό Στοιχείο δηλώνει το Αρνητικό.
Το κακό, ο όλεθρος, η καταστροφή, έρχονται πάντα από αριστερά. Με το ένα χέρι της η Αθηνά καθυστερεί τον αριστερό βράχο στις Συμπληγάδες, ενώ με το άλλο, σπρώχνει την Αργώ σε κίνηση επιτάχυνσης.
Από τον αριστερό βράχο των Φαιδρυάδων στους Δελφούς, αποτίουν δίκη, οι κατακρημνηζόμενοι.

Η παραγωγή έτσι, ενός ενιαίου στατικού ηλεκτρομαγνητικού ρεύματος,
το οποίο με πληρότητα εκδηλώνεται μεταξύ των δύο αντίθετων πόλων,
Θετικού –Αρνητικού, διακρίνεται εκεί σε σύνοδο και λειτουργία. Σύμφωνα λοιπόν με την περιγραφή του κειμένου στο χρυσό ελασμάτιο, που κάποτε από παρεξήγηση είχε νομισθεί ως ανάθημα του μαντείου του Τροφωνίου, η αναπαραγωγή
δείχνει σε σχέδιο έναν δρόμο, ουδός Αΐδαο, στον Άδη, σαν να βρίσκεται κάποιος στην κόψη περίπου μιας ορεινής κορυφογραμμής. Τα νερά μιας πηγής, της Λήθης, ρέουν στην αριστερή κατωφέρεια, ενώ εγγύτατα στην δεξιά, τα αντίστοιχα της Μνημοσύνης.
Προφανώς η διδυμότοκη ανάβλυση, το διδυμότοκο ρεύμα νερού, δ ι α σ π ά τ α ι σε επί μέρους ποσότητες, οι οποίες άμεσα επηρεαζόμενες από την σ τ ρ ο φ ή,
και α ν τ ι σ τ ρ ο φ ή, του μαγνητικού πεδίου, παρουσιάζονται με ιδιότητες απαραγνώριστα αντίθετες, αλλά και διαλεκτικά αναμφισβήτητες.


‘’τα βάσανα λησμονιούνται, μα ο καλός λόγος
δεν λησμονιέται.’’
(3)


Όταν ο μυούμενος έπινε από το νερό της Λήθης, με την επιδίωξη..
‘’ίνα λήθη γένηται ά τέως έφρόντιζεν’’,
ουσιαστικά καταγίνοταν στην απάλειψη και αναίρεση των αρνητικών φροντίδων.
Των βασανιστικών φροντίδων που βάραιναν την συνείδησή του.
Έπινε αυτό το νερό, λ ί γ ο π ρ ι ν τ η ν Κ α τ ά β α σ η, έτσι ώστε να είναι τελείως καθαρός για να επιτύχει την πολυπόθητη Συγγένεια με την θεότητα,
‘’συγγενέσθαι τώ δαιμονίω’’.

Η Λήθη επιγραμματικά α ν α ι ρ ο ύ σ ε τ α λ ά θ η …..
Στο φαινόμενο αυτό κάποια βαθύτερη ανάλυση δεν συνιστάται. Ο Αϊνστάιν έλεγε ότι ‘’τα ζητήματα πρέπει να γίνονται απλά, όχι όμως απλούστερα.’’
Και είναι πράγματι λυπηρό, που τέτοιου είδους θεωρήσεις δεν διδάσκονται σε Θεολογικές, αλλά και Θρησκειολογικές Σχολές γενικότερα.
Αντίθετα μια μελαγχολική διαπίστωση, είναι ένα φαινόμενο των σύγχρονων καιρών. Σήμερα πολλοί επιγενόμενοι χλευάζουν και λοιδορούν, τις πρακτικές που κάποτε εφαρμόζονταν στο Τροφώνειο.

Κι ας έλεγε ο Πυθαγόρας ότι,

‘’οι άνθρωποι γίνονται βέλτιστοι όταν βαδίζουν προς τους θεούς.’’

Κι ας έλεγε ο Πλούταρχος ότι,

«…πρόνοια θεών συσκευασαμένη
τα χρηστήρια πανταχόθεν οίχεται…»
(4)

[όταν η Πρόνοια των θεών εγκατέλειψε τους Έλληνες,
πήρε ως αποσκευές τα χρηστήρια]


Ακόμη και αντεθνικός Κλήμης υπερασπιζόμενος την δική του πλευρά κήρυττε.

«..οί χρησμοί τάς είς τήν θεοσέβειαν
ήμίν άφορμάς έναργέστατα προτείνοντες
θεμελιούσι την αλήθειαν..» (5)


Πολλά είναι εκείνα που δείχνουν ότι ο αρχαίος Ελληνικός ορθολογισμός, σε σύγκριση με τον σημερινό αναφαίνεται πλεονεκτικά αναμφισβήτητος.
‘’Οι άνθρωποι που επισκέπτονταν κάποτε τα μαντεία, ασφαλώς δεν ήταν αφελείς.’’
(Γιώτα Βαλλά Θρησκειολόγος. ΒΟΙΩΤΙΚΑ ΑΝΑΛΕΚΤΑ,τ.44)




Σήμερα ως υπερφίαλοι έχουμε την πολυτέλεια
να παρακούμε ακόμα και τον Αϊνστάιν.



Σε απλούστερη λοιπόν προσέγγιση του νερού της Λησμονιάς, είναι αναγκαίο από την αρχή να γίνει κατανοητό ότι αυτό το ανεξήγητο σε πολλούς ιδίωμα και αποτέλεσμα, ήταν πέρα για πέρα έργο ανθρώπινο.

Αληθινό, ισχυρό και τελεσφόρο, στην Λήθη που επαγγελόταν.
Απλά ήταν προϊόν και αποτέλεσμα εφαρμογής της ανυπέρβλητης κάποτε Ιερατικής Τέχνης.
Πιο απλά. Το ιερατείο της εποχής ασφαλώς γνώριζε ότι όλα τα ποτάμια πηγάζουν από τον Βορρά.
Την Έδρα και Πηγή του μαγνητισμού, που συντελεί στην ανάβλυση όλων των πηγών νερού.

Ότι η φορά του υδάτινου ρεύματος, έχει φορά από Βορρά προς Νότο.
Γνώριζαν επίσης τον στατικό, αλλά και τον Ηλιακό ηλεκτρισμό, αφού ο Ιπποκράτης, διδάσκαλος άλλωστε της Ευρωπαϊκής Ιατρικής, πρώτος χρησιμοποίησε αυτόν τον ηλεκτρισμό για να θεραπεύσει καρκίνο του μαστού με ηλιακή ακτινοβολία.

Επίσης ευνόητο είναι ότι είχαν απόλυτη γνώση της σύνθεσης και λειτουργίας του ανθρώπου ως ενός αυτοτελούς
χυμειο – ηλεκτρο – μαγνητικού οργανισμού.
Μ’ αυτές τις επίσης πολύ απλές προϋποθέσεις, γίνεται απόλυτα κατανοητή η επήρρεια ενός ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΑ κινούμενου ρεύματος, μέσα σ’ έναν χυμειοηλεκτρικομαγνητικό οργανισμό.
Η ε ξ ά λ ε ι ψ η βασανιστικών εγκεφαλικών σ υ ν ά ψ ε ω ν, ήταν έτσι γεγονός και Έργο απτό.
Μια επίσης παράλληλη διαδικασία χρησιμοποιούσαν για την βελτίωση του σωματικού αυτή τη φορά Επαναπροσδιορισμού. Υποχρέωναν τον μυούμενο να περπατάει άναποδίζων.

Να περπατάει δηλαδή από το ποτάμι έως την θέση της Μύησης α ν ά π ο δ α (6)

Είναι σημαντικό ότι αυτή η διαδικασία δεν είχε καμιά σχέση με κίνηση προς τα πίσω.
Άλλο ήταν το Όπισθεν. Στο προκείμενο γινόταν ένα αντίθετο του Πρόσσω.
Ο μυούμενος έμοιαζε μ’ έναν Άξονα που μετέστρεφε την πρόσσω κίνηση σε ανάποδα.
Ακριβώς όπως κάνει ο ελικοφόρος άξονας του σύγχρονου πλοίου.

Στο σημείο αυτό ακόμα κι ο Αϊνστάιν θα έλεγε πως το ζήτημα παράγινε απλό…..

Ο ιερέας στο Λύκαιο της Αρκαδίας κατά την Τελετουργία, ανάδευε το νερό, επιτυγχάνοντας έτσι ποιος ξέρει τι εξεζητημένα αποτελέσματα.
Μια εναλλαγή φάσεων, Θετικού, Αρνητικού και Ουδέτερου, γίνεται φανερό ότι εκδηλωνόταν σ’ αυτό το ανάδεμα του νερού.
Η Παράδοση του φερόμενου ως συμβάντος στον Ιορδάνη ποταμό, έχει κι αυτή την ερμηνεία της.

Στηρίζεται στην ίδια αρχή. Ο Ιορδάνης πράγματι εστράφη προς τα οπίσω.
Το φαινόμενο έχει την απόδειξή του, η οποία πηγάζει από την απλή παρατήρηση. Είναι ένας πατριώτης μας, ο πολύς Πλούταρχος που μας πληροφορεί ότι ο Ιορδάνης είναι στην ουσία δύο ποτάμια.

Ο Ιόρ και ο Δάνης. (7)

Τώρα κατανοείται ότι εκεί που τα νερά των δύο ποταμών συναντώνται και συρρέουν, η εκδήλωση του Έτερου, του Εκάτερου και του Ουδέτερου, ήδη πλεονάζει.
Και έτσι απλά φτάνουμε στο Σήμερα.
Στο Σήμερα της Χαμένης Γνώσης.
Στο Σήμερα του χλευασμού και της απαξίωσης.
Στο Σήμερα της ΄΄πολυγνωστικής΄΄ Επιστήμης.
Προσωπικά θα ήμουν ικανοποιημένος εάν κάποιος επιστήμονας μου απεδείκνυε τι ακριβώς είναι το Ηλεκτρικό Ρεύμα Κάποτε έλεγαν ότι είναι ροή ηλεκτρονίων.
Ως ροή όμως δεν χυνόταν έξω από τον ρευματοδότη, τώρα ακούγεται ο όρος μετατόπιση. Αλλά κι αυτός είναι ελλειπής.
Ο Πίνδαρος είχε δίκιο, όταν μονολογούσε.

«..εφήμεροι, τι τώρα, τι ύστερα.
ο άνθρωπος είναι το όνειρο μιάς σκιάς..»
(8)

Δίκιο είχε κι ο Αριστοτέλης, όταν αναγνώρισε στον κάθε επιστήμονα μια
Γνώση, η οποία μόλις που φτάνει ένα τμήμα, μια υπόληψη εκ τού καθόλου της ίδιας της Επιστήμης που μετέρχεται.
Θα ήταν ήδη μια ολοκληρωμένη ενότητα, αν η αναφορά στις πηγές Λήθης – Μνημοσύνης, τελείωνε σ’ αυτό το σημείο. Αλλά στο απόσπασμα της χρυσής ταφικής πινακίδας υπάρχει ένας σαφής δικαιολογητικός λόγος, που επιβεβαιώνει την σύγχρονη επιστημονική πενία.
Ο Διευθυντής του Ευγενίδειου Πλανητάριου – διακεκριμένος επιστήμονας, ίσως στην ρύμη του λόγου κατά των αστρολόγων - ωροσκόπων, κάπου παρεξέκλινε και είπε το εξής άστοχο.

‘’Από τα τεκταινόμενα στον Ουρανό
τίποτα δεν επηρρεάζει τα τεκταινόμενα στην Γή.’’


Το κείμενο της πινακίδας που ασφαλώς στο προκείμενο αγνοείται, γνωστοποιεί εντελώς αντίθετες παρατηρήσεις και δεδομένα.
‘’Γής παίς είμί και Ουρανού αστερόεντος…’’
Παρατήρηση, που έπρεπε και πρέπει να λειτουργεί ως κανόνας.
Αλλοίμονο μας αν ενστερνιστούμε μια μικρογραφία Εντελέχειας, αποκομμένης από την Αρμονία του Συνόλου.
Αν αποδεχτούμε μια Γή, που δεν επηρρεάζεται από τίποτα Ουράνιο.

Το Φώς και η υ λ ο π ο ί η σ ή τ ο υ καθημερινά στην γήινη επιφάνεια είναι όλος ο
Σωματοποιημένος κατά τον Αριστοτέλη αισθητός Κόσμος. Χωρίς Φως και μόνον ότι δεν υπάρχουν χρώματα, σαν απόδειξη θα ήταν αρκετή. Χωρίς φως, και κατά συνέπειαν χωρίς εξωτερική επήρρεια, δεν δημιουργούνται
‘’έντονα καιρικά φαινόμενα,’’ που αναζωογονούν τον Πλανήτη και
εξασφαλίζουν την ομαλή και απρόσκοπτη διαιώνιση της Ζωής.
Ένα απ’ αυτά είναι το εξής.

Κάθε στιγμή πάνω στην Γή, εκδηλώνονται 2000 καταιγίδες.
Αυτές είναι που ιονίζουν την ατμόσφαιρα και διατηρούν μια υψηλή πιστότητα αναπνεύσιμου μίγματος αέρος. Τουλάχιστον αέρος. Ζωηφόρου Πνεύματος.
Από την άλλη υπολογίστηκε ότι 200 τόνοι κοσμικής σκόνης πέφτουν κάθε χρόνο πάνω στην Γή. Κατά τον μεγαλύτερο όγκο τους, είναι τα υπολείμματα κονιορτοποίησης των μετεωριτών, διεργασία που βέβαια χρεώνεται στους μεγάλους πλανήτες, οι οποίοι έχουν αναλάβει την προστασία της Γής, από τέτοιες ανεπιθύμητες καταστάσεις.

Την μεγαλύτερη συμβολή έχει ο Δίας, που λειτουργεί περίπου ως παγοθραυστικό.
Με αυτές τις προϋποθέσεις υπολογίστηκε ότι κάθε μέρα ένα μόριο αστρικής σκόνης επικάθηται πάνω σε κάθε τετραγωνικό εκατοστό της Γήινης Επιφάνειας.
Ώστε εκείνο το μεταφερόμενο στην χρυσή πινακίδα, είναι απόλυτα ορθό.

‘’Γής παίς είμί καί Ούρανού άστερόεντος….’’


‘’Aτελή σοφίας καρπόν δρέπειν’’ (9)

Μια άλλη παράμετρος, που δικαιολογεί την περιορισμένη Επιστημονική Γνώση, της κάθε Επιστήμης, εντοπίζεται στο γραπτό κείμενο, ενός από τους πλέον γνωστούς, Έλληνες αστροφυσικούς, με Έδρα Θεωρητικής Φυσικής, Ακαδημία Αθηνών, και καθηγητή Φυσικής Πανεπιστημίου Τέξας, έγραψε..


‘’η αλήθεια είναι όχι αβασάνιστα, ότι Ολόκληρο το Σύμπαν είναι αποτέλεσμα μιας
τ υ χ α ί α ς κ β α ν τ ι κ ή ς δ ι α κ ύ μ α ν σ η ς και όλο το Σύμπαν δημιουργήθηκε από μια τυχαία ‘’διακύμανση,’’ και μάλιστα 13,7
δισεκατομμύρια χρόνια πριν’’


Επικεφαλίδα πρεσβεύει το εξής εκπληκτικό.
Εν τέλει είμαστε μια ανακατανομή του τίποτα.

Προσωπικά δεν έχω δυσκολία να δεχτώ όλο το Πακέτο, των απόψεων του διακεκριμένου Καθηγητού. Απλά, πολύ απλά έχω να αντιπαραθέσω το εξής, που άλλωστε είναι παρατηρήσιμο.


Υπάρχει πολύ Σοφία, πολύ μεγάλη Σοφία, σ’ αυτό το τυχαίο και ανερμάτιστο, αεί διαστελλόμενο Σύμπαν, όπου μάλιστα σύμφωνα μ’ ένα δύσπεπτο φθέγμα,

‘’εμείς δεν είμαστε καν φτιαγμένοι
από το κύριο υλικό που είναι φτιαγμένο
ολόκληρο το Σύμπαν.’’ {!!!}


Η Σοφία υπάρχει, και είναι αυταπόδεικτη. Από τον ατελέστερο χυμειοηλεκτρομαγνητικό Οργανισμό που είναι μεν δημιουργία Κβαντικών δεδομένων, αλλά που διατρέφεται και διαιωνίζεται αείζωος, με φυτικές και ζωικές ίνες, έως το θαυμαστό φαινόμενο της διατροφής, από πρότυπα φυτά και
ζώα, που ενώ διατηρούν όλα τα φυσικά συστατικά, εν τούτοις είναι απλά βρώσιμα άψυχα.
Είναι εύκολο να μιλάς για ‘’ανακατανομή του τίποτα,’’ αλλά για σκέψου μια, ασφαλώς χωρίς νόημα,
απόλυτη ύπαρξη του Τίποτα.





Στάθης Βαλλάς
vallas.stathis@gmail.com





Σχόλια - Παραπομπές

(1) «ευρήσσεις δ’ Αιδάο δόμων επ’ αριστερά κρήνην
παρ’ αυτήι λευκήν εστηκυίαν κυπάρισσον ταύτης
της κρήνης μηδέ σχεδόν εμπελάσειας. Ευρήσσεις
δ’ ετέραν της Μνημοσύνης από λίμνης ψυχρόν ύδωρ
προρέον, φύλακες δ’ επίπροσθεν έασιν. ειπείν,
‘’Γής παίς ειμί και Ουρανού αστερόεντος, αυτάρ
εμοί γένος ουράνιον τόδε δ’ ίστε και αυτοί. δίψηι
δ’ ειμί αύη και απόλλυμαι. αλλά δότ’ αίψα ψυχρόν
ύδωρ προρέον της Μνημοσύνης από λίμνης’’
Καυτοί σοί δώσουσι πιείν θείας από κρήνης,
και τότ’ έπειτ’ άλλοισι μεθ’ ηρώεσσιν ανάξεις»
(2) Μια χάλκινη ταινία γείωσης είχαν παλαιότερα τα αυτοκίνητα
(3) Πολιτ.Εκλ.Τραγ.187
(4) Πλούταρχος, Περί των εκλελοιπότων χρηστηρίων 413 Α,8
(5) Προτρεπτικός προς Έλληνας, 8,77,1,4
(6) Λουκιαν.Μεν.463
(7) Πλούταρχος, frag, 178,3
(8) Πυθιονικοί, 8,95
(9) Πίνδαρος, frag, 209,1
Συνημμένα
ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΤΟ ΤΡΟΦΩΝΕΙΟ 3.pdf
Το κείμενο για καλύτερη ανάγνωση, αναρτάται και σε μορφή pdf.
(160.96 KiB) Ἔχει μεταφορτωθεῖ 262 φορές
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..

ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
Ἀντιπροσωπευτικὸ εἰκονίδιο μέλους
ΧΑΒΟΥΤΣΑΣ ΒΛΑΣΗΣ
Μάκιστος
 
Δημοσ.: 1595
Ἐγγραφή: Πέμ 10/03/2005 15:24
Τοποθεσία: Ν38 36' 41" Ε23 31' 18"

Μαντείο Τροφωνίου (Βαλλάς Στάθης)

Δημοσίευσηἀπό ΧΑΒΟΥΤΣΑΣ ΒΛΑΣΗΣ » Κυρ 04/03/2012 17:26

ΓΙΑ ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΤΟ ΤΡΟΦΩΝΕΙΟ (4)


Οι βροχές της Λειβαδιάς



Υπάρχουν πολλές παραδόσεις, αλλά και βεβαιωμένες πρακτικές ανθρώπων ικανών στο να προκαλούν βροχές.
Στην Λειβαδιά, η χαραυγή ης Ιστορίας του τοπικού ήρωα – θεού Τροφώνιου, συνδέεται, μ’ ένα τέτοιο γεγονός. Επειδή ‘’για δεύτερο έτος δεν έβρεχε ο θεός,’’ οι
Βοιωτοί πήραν από τους Δελφούς, έναν χρησμό που τους προέτρεπε να ζητήσουν την βοήθεια, ‘’ το ίαμα,’’ του Τροφώνιου. Και όλα δείχνουν ότι η επιζητούμενη βροχή πράγματι προκλήθηκε.
Όχι βέβαια με κάποια μαγική επέμβαση, όπως αυτές που μετέρχονται σήμερα φυλές που ζουν ακόμη σε Εθνολογικό Στάδιο, και των οποίων τις πρακτικές μπορεί κανείς να μελετήσει στο βιβλίο ‘’Ο ΧΡΥΣΟΣ ΚΛΩΝΟΣ’’ του σερ Φραίυζερ, αλλά με μια εφαρμογή τέχνης και τεχνικής, η οποία είναι αποτέλεσμα λειτουργίας Φυσικών Αρχών. Αυτή ακριβώς η τεχνική δημιουργίας βροχής στην Λειβαδιά, που φέρεται ότι προκλήθηκε σε ακαθόριστα προϊστορικά χρόνια, είναι δυνατόν να παρατηρηθεί πολύ εύκολα, αφού είναι ζωντανή και σε κατάσταση ενέργειας έως σήμερα.!!!

Η σύγχρονη Μετεωρολογία διδάσκει ότι ο σχηματισμός νεφών, και εν συνεχεία η πρόκληση και παραγωγή βροχής στηρίζεται στην εξής διαδικασία.
Μία ασταθής αέρια μάζα, έχει το ιδίωμα να είναι θερμή και υγρή, στο τμήμα εκείνο που εφάπτεται με την επιφάνεια της Γης, και τελείως αντίθετα, δηλαδή ψυχρή και ξηρή στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Η ασταθής αέρια μάζα που ‘’έρπει’’ πάνω στη Γη, αν συναντήσει έναν κατάλληλο Ανυψωτικό Μηχανισμό, αποκτά την ιδιότητα μιας συνεχούς ανοδικής κίνησης.

Ένας τέτοιος Ανυψωτικός Μηχανισμός, είναι κατά κανόνα η ύπαρξη μικρών ή μεγάλων λόφων, και οροσειρών. Ο συνηθέστερος όμως Ανυψωτικός Μηχανισμός, προκαλείται και λειτουργεί όταν υπάρχει διαφορετικός ρυθμός θέρμανσης.
Το φαινόμενο εξακριβώνεται, όταν ένα τμήμα του εδάφους,
όταν ένα γήινο τμήμα θερμαίνεται γρηγορότερα, από γειτονικές εκτάσεις.

Αυτό σημαίνει αυτόματα, ότι ο ατμοσφαιρικός αέρας που βρίσκεται πάνω από το τμήμα εκείνο να γίνεται
θερμότερος, και λιγώτερο πυκνός σε σχέση με το άμεσο περιβάλλον, με συνέπεια να υπόκειται σύμφωνα με τους νόμους της Φυσικής, σε ‘’ανοδική κίνηση και πορεία.’’


ΚΑΤΙ ΑΓΝΩΣΤΟ ΣΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ
ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑ



Ένας τέτοιος, ένας έτσι περιγραφόμενος από την Μετεωρολογία Ανυψωτικός Μηχανισμός, σε λειτουργία, με επέμβαση εξειδικευμένης ανθρώπινης Τέχνης, ήταν ήδη σε χρήση και λειτουργία στην αρχαία Λειβαδιά. Διασώζεται μάλιστα, έως σήμερα, και είναι όπως προειπώθηκε, ακόμη λειτουργικός. Ας τον γνωρίσουμε.


Υπάρχει λοιπόν κάποιος λόφος, γήλοφος, που υψώνεται στα δυτικά της Πόλης, (1)
ο οποίος είναι συγκροτημένος από ένα ειδικό για την περίπτωση, ίσως το
καταλληλότερο, πέτρωμα, ώστε με απόλυτη πληρότητα, και προϋπόθεση, να αποτελεί ιδεώδη Αιτία στην πρόκληση και παραγωγή νεφών και εν συνεχεία βροχής.
Το γεγονός συμβαίνει εξ αιτίας του ειδικού πετρώματος, που υπάρχει αποκλειστικά στην κορυφή του, και πουθενά αλλού στην τριγύρω περιοχή.
Αναμφίβολα θερμαίνεται γρηγορότερα από το γειτονικό του περιβάλλον.

Το Ποιητικό Αίτιο αυτής της διεργασίας διακρίνεται απλούστατα, στην επιπεδοποιημένη από την αρχαιότητα κορυφή του, η οποία αποτελείται από πυριτόλιθο. Ο πυριτόλιθος όπως επισημαίνει και η ιδιότητά του πυρακτώνεται ταχύτερα από τις γειτονικές εκτάσεις που τον περιβάλλουν.
Μάλιστα μια συστάδα μεγαλιθικών ορυκτών βράχων στα ανατολικά που έχει ανάπτυξη σε σχήμα πεταλοειδούς μορφής, όχι τυχαία, αλλά ασφαλώς από ευδιάκριτη ανθρώπινη παρέμβαση, προδίδει αποδεικτικά τον εξεζητημένο Τεχνητό Μηχανισμό Παραγωγής Βροχής.
Η σύνθεση των βράχων αβίαστα παρατηρείται ότι είναι από ηφαιστειογενές πυριτολιθικό μάγμα, με ενσωματωμένες μέσα μεγάλες αποστρογγυλεμένες πέτρες - κροκάλες, άλλοτε παρυδάτιες.!!!

Αυτό ακριβώς το πέτρινο έξαρμα δίνει και το έναυσμα στην αένναη Έγερση Νεφών.
Φαινόμενο αληθινά περίεργο και αξιοπρόσεκτο. Φαινόμενο σπουδαίο, γιατί εκεί στην κορυφή του εν λόγω γήλοφου κυριολεκτικά γεννιούνται οι περιβόητες Βροχές της Λειβαδιάς.

Ως πρώην παρυδάτιες, οι πέτρες ’’συμπαθητικά – μαγικά,’’ γίνονται πρόξενοι βροχής.
Κι αυτό είναι ένα σημαντικό στοιχείο που παρατηρείται σε πολλά μέρη της Γης, όπως διδάσκει η Εθνολογία, μέσα από την Πραγματεία των Θρησκευτικών Εφαρμογών.
‘’ Οι πέτρες που φέρνουν την βροχή,’’ πάντα έχουν έναν υδάτινο συμβολισμό. Μοιάζουν με Ψάρι,- με Βάτραχο, με ποτάμιο ζώο, ή πουλί της θάλασσας.
Αυτός όμως ο συνδυασμός, Ηφαιστειογενούς πετρώματος, σε μάγμα με αποστρογγυλεμένες πέτρες, που κάποτε βρίσκονταν σε κοίτη ποταμού, ή
σε θαλάσσια ακτή, και που τώρα αποτελούν Μηχανισμό Ανόρθωσης Νεφών, πάνω στην κορυφή του λόφου,
όπου το μαντείο του Τροφωνίου, στα δυτικά της Λειβαδιάς, είναι κάτι περισσότερο από εκπληκτικός.

Κάποια μέρα η κορυφή του λόφου ‘’Προφήτης Ηλίας’’
Θ’ αποτελέσει πεδίο έρευνας, πολλών Επιστημών….


Ολόκληρη βέβαια η πυριτολιθική Επιφάνεια του λόφου ‘’Προφήτης Ηλίας,’’ συμμετέχει και συμβάλλει στην ανόρθωση νεφών, αλλά το Μεγαλιθικό Σύμπλεγμα, ως αληθινή ‘’Αιχμή του Δόρατος,’’ συναποτελεί την κατ’ εξοχήν σύνθεση δημιουργίας του επιστημονικώς σήμερα λεγόμενου, Ανυψωτικού Μηχανισμού.

Μπορεί κάλλιστα να χαρακτηριστεί ένα αείζωο λειτουργικό
Θαύμα Το σημείο μάλιστα όπου ορθώνεται το σύμπλεγμα των βράχων, μοιάζει σαν ένα αληθινό Γήινο Ακρόπρωρο, πάνω από την δυτική όχθη της πάλαι ποτέ μεγαλύτερης Ελληνικής λίμνης, της Κωπαΐδας.

Μια λίμνη, και μάλιστα τόσο μεγάλη, στην καρδιά ενός οροπέδιου, αναμφίβολα είναι χώρος
που παράγει τις λεγόμενες ‘’ασταθείς μάζες,’’ πλούσιες σε περιεκτικότητα νερού.
Η Κωπαΐδα, κάποτε άμεσα, και τώρα έμμεσα, παράγει την Πρώτη Ύλη, με την οποία λειτουργεί ο Ανυψωτικός Μηχανισμός. Από το δυτικό τμήμα, διοχετευόταν στην λίμνη ο μεγαλύτερος όγκος νερού, καθώς τρία μεγάλα ποτάμια,
Κηφισός, Προβασίη, Έρκυνα, και πολυπληθή μικρότερα εποχιακά και μη, αποτελούσαν κάποτε, αλλά και τώρα, την φυσική υδάτινη εκτόνωση, του βορειοδυτικού Ελικώνα, και του ανατολικού Παρνασσού.

Οι παροιμιώδεις λοιπόν βροχές της Λειβαδιάς, είναι αποτέλεσμα και αναγνωρίσιμης αιτίας, και συγχρόνως αένναης λειτουργικής μεθόδου, ενός..

‘’δ ι α ι ω ν ι ζ ό μ ε ν ο υ έ ω ς σ ή μ ε ρ α
τ ε χ ν η τ ο ύ Α ν υ ψ ω τ ι κ ο ύ Μ η χ α ν ι σ μ ο ύ’’.


Το μεγαλιθικό σύμπλεγμα, καθώς θερμαίνεται πρώτο και ταχύτερα, εξ αιτίας της πυριτολιθικής σύνθεσης, δημιουργεί τ ε χ ν η τ ά, σχηματισμούς νεφών. Δημιουργεί τεχνητά μια συννεφιά, μιαν α τ μ ο σ φ α ι ρ ι κ ή α ι γ ί δ α.
Αυτή η αιγίδα τις περισσότερες φορές, εξελίσσεται σ’ έναν υδάτινο καταιωνισμό,
σε κ α τ α ι γ ί δ α. Ο όγκος και η σφοδρότητα εξαρτώνται από την εποχιακή
σύνθεση, η οποία είναι καθοριστικός παράγοντας της πυκνότητας και κατά συνέπειαν του είδους των νεφών. Στην περιοχή της Λειβαδιάς, σε εξαιρετικές περιπτώσεις μετρήθηκαν σωρειτομελανίτες με παγοκρυσταλλική κορυφή, που έριξαν βροχή, πάνω από μισό εκατομμύριο τόνους νερού, σε μόλις 10-15 τετραγωνικά χιλιόμετρα.

Βέβαια κάτω από μια τέτοια θεώρηση, προκύπτει αυτόματα, ένα εύλογο ερώτημα.
Αφού ‘’η παραγωγή βροχής,’’ στηρίζεται σε τόσο απλές προϋποθέσεις τότε γιατί δεν φορτίζουμε κάποιες άνυδρες περιοχές με ποσότητες πυριτόλιθου, ώστε να δημιουργηθούν συνθήκες βροχόπτωσης ;
Η απάντηση βρίσκεται στην καθοριστική μορφολογία του ευρύτερου χώρου.
Για να λειτουργήσει ένας Ανυψωτικός Μηχανισμός, χρειάζεται και η υποστήριξη και συνδρομή, μιας ολόκληρης Συνόδου, Ομόδρομων Στοιχείων.
Το προτεινόμενο θα εννοηθεί καλύτερα από τον Συγκρητισμό, αφού τονιστεί ότι στην περιοχή,
ήδη υπάρχει νερό τεσσάρων ποταμών.

Ο πολλά σημαίνων και επάγων πυριτόλιθος της Λειβαδιάς, βρίσκεται στην κορυφή του Ιερού Όρους. Ενός όρους που έχει αποκληθεί Ιερό, κυριώτατα γιατί εκεί δημιουργείται η συγκέντρωση των Τεσσάρων Κοσμογονικών Στοιχείων, από τα οποία είναι πλασμένος ο Κόσμος όλος.
Την Γή, το Νερό, τον Αέρα, και τη Φωτιά.

Γιατί περιβρέχεται όπως σε όλες τις παρεμφερείς
περιπτώσεις από τ έ σ σ ε ρ α π ο τ ά μ ι α.
Στα Ανατολικά ρέει η Έρκυνα, στα Μεσημβρινά ένας απαραίτητος εποχιακός ποταμός, ο Ξηριάς. Από τα Δυτικά κατεβαίνει το λεγόμενο Κεφαλάρι της
Σούρπης, ενώ Βορεινά ένας επίσης επώνυμος ποταμός αναφερόμενος από τον Θεόφραστο (2) ως Προβασίη, συμπληρώνει την κυκλοτική ομάδα, που περιβάλλει το Ιερό Όρος. Γιατί εκεί υπάρχει ζωντανό ακόμη ένα προϊστορικό Ιερό Δέντρο, και μια εξαιρετική Πηγή. Γιατί εκεί υπάρχουν όλες οι αποδεκτές από την Θρησκειολογία, προϋποθέσεις, της Δημιουργίας Ζωής.
Γιατί εκεί διασώζεται ακατέργαστος πυριτολιθικός Ομφαλός, και Βωμός, όπως σε όλα τα Θρησκευτικά Κέντρα. Αποδεικτικός της ιδιαιτερότητας του Χώρου, ως Τόπου Ζωής και Θανάτου.
Γιατί εκεί βρίσκεται ο Τάφος του Τροφώνιου.
Mortίs et vitae locus.
Γιατί εκεί το ηφαιστειογενές μάγμα, έχει πρόσφυση στο Κέντρο της Γης.
Η ίδια η περιοχή ονομάζεται Γκαλντήρα, πιθανότατα μια παραφθορά του Καλντέρα.
Τέτοια βάραθρα γεμάτα από θεϊκή παρουσία και φωνή μνημονεύει ο Κλήμης. (3)
Ένας τέτοιος σπάνιος Χώρος, εξ αιτίας των ιδιομορφιών από τις οποίες κοσμείται,
αυτοδίκαια αποκαλείται Τέμενος, και Έδρα Θεοφανειών.
Συνήθως ένα τοτεμικό ζώο καταγωγής, ταυτίζεται με τον μυθικό πρόγονο της Φυλετικής Ομάδας. Όπως στην περίπτωση του Φιδάνθρωπου Ερεχθέα, στην Αττική, έτσι και στην Λειβαδιά, ο Τροφώνιος ταυτιζόταν με Ιερό Φίδι.

‘’ό δέ μάντις όφις ήν’’
(4)

Επανατονίζεται ότι ο εξαιρετικός χώρος αποτελεί τόπο όπου εκδηλώνεται Ζωή και Θάνατος.

Ορίστε γιατί εκεί λειτουργεί με Φυσικούς Κανόνες το περίφημο Ιερό του Τροφώνιου.

Ορίστε γιατί εκεί οι μύστες, βλέπουν σύμφωνα με τον Πίνδαρο,(5) την Διόσδοτη
αρχή και την τελευτή του βίου. Την Αρχή, που έδωσε ο Υπέρτατος θεός και το Τέλος του Βίου…..

Ορίστε γιατί το Ιερό, δεν περιελάμβανε μόνον Μαντείο, και Ασκληπιείο, αλλά αποτελούσε ένα αληθινό Κέντρο Φοίτησης, όπως πολύ χαρακτηριστικά αναφέρει ο Φιλόστρατος. (6)

Ορίστε γιατί σφάλλουν όσοι ακόμη αναζητούν ‘’το μαντείο του Τροφώνιου,’’ στον λόφο του Κάστρου.
Στο Κάστρο δεν υπάρχουν τέτοια αποδεικτικά στοιχεία όπως αυτά που προαναφέρθηκαν.

Οι περιβόητες λοιπόν βροχές της Λειβαδιάς, είναι αποτέλεσμα ενός αένναου Τεχνητού Μηχανισμού, που ήδη είχε εφεύρει ο μυθικός Σωσίπολις Τροφώνιος.
Εφεύρεση και Υλοποίηση ,από την οποία η Λειβαδιά ευεργετείται έως σήμερα.





ΕΝΑ ΑΥΘΑΙΡΕΤΟ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ


Εδώ και αρκετό χρόνο έχει δημοσιευτεί κάποιο σχέδιο αναπαραγωγής του αρχαίου άλσους του Τροφωνίου, στηριζόμενο κατά τους σχεδιαστές στην κατά γράμμα αφήγηση του Παυσανία.
Η πρόθεση είναι όντως αξιέπαινη, αλλά ωστόσο ένα καίριο σφάλμα αναιρεί όλη την φιλότιμη παραγωγή. Αυτά που αναφέρει ο Περιηγητής, και τα οποία πιστά μεταφέρθηκαν στο σύγχρονο σχέδιο, το ίδιο το αρχαίο κείμενο διευκρινίζει ότι είναι τα ε π ι φ α ν έ σ τ α τ α, μέσα στο άλσος.
Το λάθος λοιπόν εντοπίζεται σ’ αυτό ακριβώς το σημείο. Αφού το κείμενο αναφέρει τα Επιφανέστατα, αυτονόητο γίνεται ότι στην εν λόγω ΠΕΡΙΟΧΗ, που μάλιστα περιγράφεται ότι είναι ΙΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΛΗ, ασφαλώς υπήρχαν μνημεία με την διαβάθμιση των Επιφανέστερων, και στη συνέχεια των απλώς Επιφανών.

Για να μην αναφερθούν τα ακόμη πολυπληθέστερα κοινά, και κοινότερα……
Με πρόθεση λοιπόν Φίλια προς τους σχεδιαστές και υποβοηθητική στην αποκόμιση μιας διαυγέστερης εικόνας της περιοχής, στην οποία εκτεινόταν το αρχαίο άλσος, ακολουθούν ελάχιστα στοιχεία, από τα πολλά που θα έπρεπε να προσεχθούν σε τέτοιου είδους ενασχολήσεις.
Ελάχιστα και δευτερεύοντα στην κυριολεξία, γιατί αν κάποιος επιχειρούσε μια μείζονα διόρθωση στο σύγχρονο σχέδιο, ίσως να έκανε αρχή από τον περίφημο Βόθρο του Αγαμήδη.
Έχει ήδη επισημανθεί από το 1948 ότι ο βόθρος του Αγαμήδη, και το μαντείο του Τροφωνίου,
είναι το ίδιο αντικείμενο, το ίδιο κατασκεύασμα.
Δυσνόητο κάπως, αλλά η ακανθώδης μαρτυρία, παραδίδεται από τον ίδιο τον Παυσανία.
(Ν.Κοντολέων,’’ ΤΟ ΕΡΕΧΘΕΙΟΝ ΩΣ ΟΙΚΟΔΟΜΗΜΑ ΧΘΟΝΙΑΣ ΛΑΤΡΕΙΑΣ,’’ σελ.18,σημ.2)




Υπάρχουν καλοί ακροατές και καλοί αναγνώστες.
Ένας καλός ακροατής για παράδειγμα, μπορεί στη Marcia funebre
της Ηρωικής Συμφωνίας, ν’ ακούσει τ ο θ ρ ό ’ι’ σ μ α τ ο υ α ν έ μ ο υ
πάνω στην χαίτη των αλόγων, που σέρνουν τον κιλλίβαντα,
όπου βρίσκεται απότεθειμένος ο νεκρός του Μεγάλου Ναπολέοντα.
Στο κείμενο που ακολουθεί, ένας συνήθης αναγνώστης μπορεί να μην ακούσει
το κελάρυσμα της παλιάς βρύσης του Ζαγαρά, η οποία βρισκόταν
μέσα στην περιοχή του αρχαίου άλσους του Τροφωνίου,
αλλά οπωσδήποτε θα διαβάσει απλά και εύληπτα Ελληνικά,
που μάλιστα δεν είναι αόρατα, και γραμμένα με χυμό λεμονιού!!
Ελληνικά που ασφαλώς θα βελτιώσουν την εικόνα της όλης έκτασης
στην οποία εκτεινόταν το αρχαίο Άλσος και της γενικότερης τοπογραφίας,
των μνημείων, του λεγόμενου Μαντείου του Τροφωνίου.




Με δεδομένο δύο ενδεικτικές Επιγραφές, που βρέθηκαν σε επώνυμα σπίτια της συνοικίας Ζαγαρά

I.G. VII,2

Επιγραφή αριθμ. 3097
( βρέθηκε στον Ζαγαρά, δίπλα στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου)

……nunc in pariete exteriore domus Nikolai Momitis sitae
prope ecclesiam S. Nikolai in ea parte oppidi quae vocatur ZAGORA.




ΗΡΑ ΒΑΣΙΛΙΔΙ
ΚΑΙ ΤΗ ΠΟΛΕΙ ΛΕΒΑΔΕΩΝ
ΜΕΝΑΝΔΡΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ
ΙΕΡΗΤΕΥΣΑΣ ΠΕΝΤΑΕΤΗΡΙΔΑ
ΕΚ ΤΩΝ ΙΔΙΩΝ ΑΝΕΘΗΚΕ
ΙΕΡΗΤΕΥΟΥΣΗΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΟΣ
ΑΥΤΟΥ ΠΑΡΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΟΝΑΣΙΜΒΡΟΤΟΥ.


και

Επιγραφή αριθμ.3099
Βρέθηκε στον Ζαγαρά, δίπλα στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου.

Tabula marmoreal inaedificata Lebadeae in domo Andrea Basiliae sita iuxtra ecclesiam S. Nikolai in ea parte urbis quae vocatur ZAGORA.

[…….ύδωρ και τα κρατηρίδια και λεοντόκρουνα και το περί την κρήνην έσω κατασκεύασμα πάν και το εις αυτήν ύδωρ εκ των ιδίων τη θεώ και τη πόλει.]



Μια επίσης ενδεικτική από τις πολλές στην Παναγία Ελεούσα

Επιγραφή αριθμ. 3158

Stela lapidis leucophaei cum automate,Lebadeae in domo Athanasii Toliae,
sita prope ecclesiam Panagiae Eleusae.


ΠΑΡΑΜΟΝΑ
ΣΩΣΙΚΡΑΤΕΙΣ


Στην θέση ΓΟΥΡΝΑ, στο δυτικότερο τμήμα του Ζαγαρά, βρέθηκαν αρκετές Επιτύμβιες Ρωμαίων αξιωματούχων, αλλά και μία σε σπίτι επώνυμο

Επιγραφή αριθμ.3057

Fragmentum tabulae lapidis leucophaei,in domum Ioannis Kavarakis,
in ea parte oppidi Lebadeae quae vocatur GURNA.

[κή κατά γάν κή κατά θάλατταν κή πάντα τάλλα όσαπερ
κή τοίς άλλοις προξένοις και εύεργέτης τάς πόλιος ύπάρχι]



Με δεδομένο το ότι..
Στην πλειοψηφία τους οι Επιγραφές, που σχετίζονται με το μαντείο του Τροφωνίου, βρέθηκαν διασκορπισμένες σε διάφορες τοποθεσίες της συνοικίας Ζαγαρά,
και ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΝ ΑΠΟΘΗΚΕΥΜΕΝΕΣ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΑΓΑΡΑ, (SCUOLA VETERE) πριν την μεταφορά τους στο Μουσείο της Χαιρώνειας.
Αβίαστα προκύπτει η εξής απορία.
Άραγε πόσο ορθή είναι η αντίληψη, αλλά και το Σχέδιο που έχει φιλοτεχνηθεί, να δείχνει ‘’το άλσος του Τροφώνιου και τα μνημεία του,’’ στην περιοχή μεταξύ της Μητρόπολης και των πηγών της Έρκυνας ;
Ο Περιηγητής έκανε λόγο για μια ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΛΣΟΥΣ όση είναι η ΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ.
Περιέγραψε τον ποταμό, ο οποίος χωρίζει την Πόλη από το άλσος.

Ένα άλσος αναφορικά με πολύ λίγα, τα απλώς ΕΠΙΦΑΝΕΣΤΑΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ.
Αυτό σημαίνει ότι εκεί υπήρχαν αναρίθμητα μεγαλύτερα και μικρότερα Ιερά Οικοδομήματα.
Αυτό επιμαρτυρούν οι Επιγραφές από τον Ζαγαρά.
Αν λοιπόν το άλσος στο Σχέδιο θέλει να είναι σύμφωνο με την Περιγραφή του Περιηγητή, και όχι ένας απλός φανταστικός Κήπος, τότε λογικά θα πρέπει να εκτείνεται τουλάχιστον έως την πλατεία Ταμπάχνας.
(Η αλήθεια είναι ότι αρχίζει από την Πλατεία της Μητρόπολης και φτάνει μέχρι την Αγία Παρασκευή, αφού σ’ εκείνον τον χώρο βρέθηκαν κίονες, δομικά μέλη και σχετική Επιγραφή από ναό της Αρτέμιδας.)

Επιγραμματικά.

ΤΟ ΑΛΣΟΣ ΚΑΛΥΠΤΕ ΌΛΗ ΤΗΝ ΠΛΑΓΙΑ ΤΟΥ
ΛΟΦΟΥ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΑΠΟ ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ.
(Ζαγαρά, Κάδη, Αγ.Παρασκευή)

Αξίζει να προστεθεί η ορθή εκτίμηση της ακόλουθης μαρτυρίας. Ο ναός της Έρκυνας σύμφωνα με τον Περιηγητή δεν ήταν στις πηγές του ποταμού, αλλά στην όχθη του ποταμού. Ο χώρος μεταξύ πηγών και Μητρόπολης με κάθε βεβαιότητα ήταν κενός, αφού εύκολα διαπιστώνεται ότι εκεί είναι αδύνατη η ίδρυση οποιουδήποτε περιφανούς ναού.
Αυθαίρετα εκφράζεται ο καθηγητής κ.Νικ.Παπαχατζής, όταν ισχυρίζεται ότι ο Πύργος του Κάστρου, στις πηγές της Έρκυνας, είναι, ούτε λίγο, ούτε πολύ, ο ναός του Τροφώνιου, που από οριζόντιος που ήταν κατά την αρχαιότητα, στα χρόνια της Καταλανικής κυριαρχίας, σηκώθηκε όρθιος, αφού από τα ερείπιά του χτίστηκε ο Πύργος. Ωστόσο, πολύ πιο κοντά στην αλήθεια θα ήταν κάποιος, αν υποστήριζε ότι ο ναός του Τροφώνιου, βρισκόταν εκεί ακριβώς που σήμερα είναι ιδρυμένη η
εκκλησία του Αγίου Νικολάου, στην συνοικία Ζαγαρά.

Αυθαίρετες αναπαραστάσεις, αλλά καλόπιστες και απαλλαγμένες ετσιθελισμού, πάντοτε έχουν περιθώρια βελτίωσης. Άλλωστε σ’ αυτήν την Ιστορία, το διακαώς ζητούμενο είναι η απόδειξη των προτεινομένων, και βεβαίως η βελτίωση των απόψεων, όπου δεν υπάρχουν αποδείξεις.

Ώστε λοιπόν το Σχέδιο στην ατελέστερη απεικόνισή του θα πρέπει να εξαπλώνεται σε όλο το μήκος του ποταμού, που βρίσκεται απέναντι από την Πόλη. Έτσι δεν είναι δύσκολο να πάρει τελικά το σωστό μέγεθος που δείχνει ένα αληθινά μεγάλο άλσος το οποίο περιλαμβάνει την παλιά Ιερή και Άβατη Περιοχή, την οποία σήμερα αποτελούν οι συνοικίες Ζαγαρά και Κάδης.
Εκείνη η περιοχή στην αρχαιότητα ήταν αληθινό Άβατον. Ένας Ιερός Τόπος.
Ένα έρκος, ένας δηλαδή φράχτης, προσωποποιήθηκε με την υπόσταση της νύμφης Έρκυνας.
Η νύμφη ’’ Έρκυνα ξιφηφόρος και ερρινύς’’ κατά τον Καλλίμαχο, (7) προστάτευε αυτόν τον Ιερό Χώρο με γυμνό ξίφος, αληθινή ερρινύα της εκδίκησης.
Αναφαίνεται έτσι, ένα λειτουργικό της προηγούμενης θρησκείας στοιχείο ξιφιφόρου φύλακα, που διασώθηκε και πέρασε στην επιγεννόμενη Αγιογραφία, με τις μορφές των Αρχαγγέλων οι οποίοι με επίσης γυμνά σπαθιά, φυλάνε τις θύρες του Ιερού.
Το Φοβερόν Άγιον Βήμα…..

Αξίζει να έχουμε κατά νού, ότι οι πρόγονοί μας δεν πέρασαν ποτέ Πέρα απ’ το Ποτάμι.
Εξακριβώθηκε ότι Επιγραφές πιστοποιητικές της περιοχής του αρχαίου άλσους βρέθηκαν μέχρι και την τοποθεσία ΓΟΥΡΝΑ. Η τοποθεσία αυτή για όσους δεν την γνωρίζουν, βρίσκεται λίγο πρίν από την θέση Πρόκυμα, στο δυτικότερο τμήμα της Πόλης.
Σε πολύ μικρή απόσταση υψώνεται ‘’ο χωμάτινος’’, όπως τον αποκαλεί ο Φιλόστρατος (8) γήλοφος,
ενώ ο Παυσανίας..
‘’όρος στο οποίο βρίσκεται το μαντείο του Τροφώνιου.’’

Εκεί λοιπόν πάνω σ’ αυτό το όρος σήμερα ΚΑΠΟΙΟΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΙ ΟΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΔΕΙΞΕΙ τον αρχικό βωμό σε σύζευξη με το αειθαλές Ιερό Δέντρο, τον ναό του Διός Βασιλέως, και πάνω απ’ όλα το άδυτο – μαντείο του Τροφωνίου.
Τουλάχιστον ότι σώζεται τώρα από αυτό.

ΤΟ ΜΑΝΤΕΙΟ ΤΟΥ ΤΡΟΦΩΝΙΟΥ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΤΑΙ ΕΚΕΙ, ΚΥΡΙΩΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΑΡΞΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΟΗΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΥΣΑΝΙΑ ΑΝΑΦΕΡΟΜΕΝΗΣ ΟΠΗΣ ΣΠΙΘΑΜΩΝ ΤΟ ΕΥΡΟΣ ΔΥΟ ΚΑΙ ΤΟ ΥΨΟΣ ΜΙΑΣ ΣΠΙΘΑΜΗΣ.

Η εν λόγω ΟΠΗ βρίσκεται στο δάπεδο του οικοδομήματος, το οποίο έφερε σε φως
η ανασκαφή, και μπορεί να επιδειχτεί σε οποιονδήποτε το ζητήσει…..
Το μαντείο του Τροφώνιου είναι εκεί, όχι μόνον επειδή το απεκάλυψαν οι ανασκαφές,
αλλά επειδή απλούστατα εκεί το αναφέρουν τα αρχαία κείμενα.
Κι ας τα ερμηνεύει κάποιος όπως αυτός θέλει. Κι ας διατείνονται πολλοί, πτυχιούχοι αρχαιολόγοι και απτυχίωτοι ερασιτέχνες ότι, ’’ανασκαφές δεν έγιναν ποτέ.’’

Έ λοιπόν και ανασκαφές έγιναν, και το μαντείο αποκαλύφθηκε.
Ευτυχώς και δυστυχώς μαζί για ορισμένους, ότι γράφτηκε ήδη, αλλά και ότι γράφεται τώρα, σχετικό με το Τροφώνειο, θα κριθεί στο μέλλον από την ίδια την Ιστορία, και τους επιγενόμενους.







Στάθης Βαλλάς
vallas.stathis@gmail.com




Απαντώ δημοσία σε μια ερώτηση που έλαβα, επειδή εκτιμώ ότι ενδιαφέρει πολύ ευρύτερα.

ΟΧΙ, δεν είμαι αρχαιολόγος. Τουλάχιστον με την στενή έννοια του όρου, παρά το ότι έχω κάνει ανασκαφές. Κάποιο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, στο οποίο διδάσκονται Στοιχεία από τα βιβλία μου, τελευταία, προσφέρθηκε να μου χορηγήσει ένα πτυχίο, και έναν τίτλο διδάκτορος, αλλά προτίμησα να μείνω ‘’απ’ έξω,’’ όπως κάνω δεκαετίες έως τώρα.

Είναι και η χρονική συγκυρία της ηλικίας…… Απέφυγα ενσυνείδητα το Πανεπιστήμιο στα 20 χρόνια μου, θα ήταν κρίμα να παρασπονδίσω αργότερα…….
Είναι νομίζω ευνόητο ότι, ακόμη κι αν είχα πάρει πτυχίο Αρχαιολογίας, δεν θα ήταν δυνατό να πραγματοποιήσω ανασκαφές σε ηλικία 25 χρόνων.
Πάντα είχα, και έχω ακόμη την άποψη ότι, η αξιοπιστία μιας είδησης δεν εξαρτάται από το πρόσωπο που την μεταφέρει, αλλά από την αλήθεια, την αξιοπιστία, της ίδιας της είδησης.

Παράδειγμα. Εάν κάποιο αεροσκάφος πέσει σε μια χαράδρα, η είδηση που θα φτάσει στον οικισμό, δεν εξαρτάται κατά την σοβαρότητα, από το εάν την μεταφέρει ο δραγάτης, ή ο Δήμαρχος……….
Από την άλλη, ’’ο κακός δαίμονας ‘’ αυτής της επιστήμης, της Αρχαιολογίας, έχει αποδειχτεί, ότι είναι οι λεγόμενοι ερασιτέχνες. Πολλές και μεγάλες ανακαλύψεις οφείλονται σ’ εκείνους που κινούνται από έρωτα-εραστής-τέχνης, για τα αρχαία, και όχι από βιοποριστικό επάγγελμα……
Θα ήταν σφάλμα όμως να υποστηριχτεί μια αλόγιστη γενίκευση.
Γι’ αυτό θα πρέπει να τονιστεί ότι όλοι οι νέοι που επιδιώκουν σήμερα, σπουδές στην επιστήμη της αρχαιολογίας, ασφαλώς και κινούνται από αγάπη προς την αρχαιότητα.
Το επικρεμμάμενο, κακό προκύπτει αργότερα. Όταν και εάν διοριστούν στην Υπηρεσία αρχαιοτήτων όπου τα ιδανικά, διαφοροποιούνται ποικιλοτρόπως …….
Προσωπικά, και για να κλείσω, δηλώνω ότι είμαι αρχαιολόγος, σύμφωνα με την Αριστοτελική έννοια,
του κατά ‘’κατά συμβεβηκός, και κατά μετοχήν.’’
Συμβαίνει να πραγματοποιώ ανασκαφές, όταν και εάν μου χορηγήσουν άδεια,
και μετ-έχω του αρχαίου λόγου.

Τουλάχιστον αυτό το τελευταίο είναι αναφαίρετο δικαίωμα όλων…..



Σχόλια - Παραπομπές

(1) Ο λόφος του Προφήτη Ηλία
(2) Θεόφρ.Φ.Ι. ΙV,II
(3) Προτρεπτικός Ε.1,2,11
(4) Σχ.Αριστφν.Νεφ.506
(5) fr.sel. 102,7 (114)
(6) ΧΙΧ,ΧΧ
(7) Lyc.153
(8) Φιλόστρατος 8,19,2
Συνημμένα
ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΤΟ ΤΡΟΦΩΝΕΙΟ 4.pdf
Το κείμενο για καλύτερη ανάγνωση, αναρτάται και σε μορφή pdf.
(172.75 KiB) Ἔχει μεταφορτωθεῖ 297 φορές
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..

ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
Ἀντιπροσωπευτικὸ εἰκονίδιο μέλους
ΧΑΒΟΥΤΣΑΣ ΒΛΑΣΗΣ
Μάκιστος
 
Δημοσ.: 1595
Ἐγγραφή: Πέμ 10/03/2005 15:24
Τοποθεσία: Ν38 36' 41" Ε23 31' 18"

Μαντείο Τροφωνίου (Βαλλάς Στάθης)

Δημοσίευσηἀπό ΧΑΒΟΥΤΣΑΣ ΒΛΑΣΗΣ » Κυρ 04/03/2012 18:47

ΓΙΑ ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΤΟ ΤΡΟΦΩΝΕΙΟ (5)



Το Μαγικό Βουνό




Είναι ο πολύς Κλήμης, ο επιλεγόμενος Αλεξανδρεύς, που διασώζει άθελά του, μιαν ακόμη πολύτιμη πληροφορία. Σε μια απλή φράση, καταδείχνεται άμεσα και εμφανέστατα, κάποια ιδιαίτερη Σύνοδος Στοιχείων, εξαιρετικών.
Στοιχείων, από τα οποία κοσμείται μεταξύ άλλων, και το Ιερό Όρος της
Λειβαδιάς. Απευθύνοντας λοιπόν, υβριστικό αντεθνικό λόγο, κάπου μιλάει για άδυτα.

‘’άδυτα άθεα, βαράθρων
στόματα τερατείας έμπλεα.’’
(1)

Αυτό στην προκειμένη περίπτωση σημαίνει, επανατονιζόμενο, έστω και σαν επιμορφωτική Επανάληψη, ότι κάτω από το Τροφώνειο μέσω του ηφαιστειογενούς πετρώματος, ανοιγόταν, και ακόμη ανοίγεται, ένα αληθινό βάραθρο.
Ένα βάραθρο, που κάποτε ήταν λειτουργικό συνοδό της Ιερής Ακολουθίας.
Του Ιερού Τυπικού. Του Ιερού Δρώμενου.

(Ο Κλήμης, παρά προσδοκίαν, δεν κατανοεί ότι όλα τα φυσικά στοιχεία που χρησιμοποιούνται κατά την οποιαδήποτε θρησκευτική Τελετή, μέσω της Ιερατικής Τέχνης, παράγουν ωφελιμιστικό επιδιωκόμενο έργο και αποτέλεσμα με άμεση επενέργεια στον θρησκευόμενο άνθρωπο. Σε καμιά απολύτως περίσταση, δεν αποτελούν, ειδωλατρικά αντικείμενα. Η αρχαία θρησκεία χρησιμοποιεί φυσικά πρότυπα. Δεν τα λατρεύει, όπως ηθελημένα και διαστρεβλώνοντας την αλήθεια, πρεσβεύει ο Κλήμης, και οι άλλοι χριστιανοί αποκαλούμενοι Πατέρες).

Το Βάραθρο, που πηγάζει από το Κέντρο της Γης, και αναβλύζει στην επιφάνειά της, πάνω στην κορυφή του Μαγικού Βουνού της Λειβαδιάς, κάποτε ήταν εκμεταλλεύσιμο από τον άνθρωπο. Ήταν στοιχείο της αρχαίας Ελληνικής θρησκείας, αρωγό στην ευζωία του ανθρώπου. Ο άλλος πόλος, η Τερατεία, εκτός των άλλων εξηγείται και ως ‘’θεϊκή φωνή, χρησμός.’’
Έτσι το συγκεκριμένο Βουνό ανάγεται σε μαγικό, όχι με την αφηρημένη ποιητική εκδοχή, αλλά εξ αιτίας των πολυπληθών όσο και εξαιρετικών ζωντανών Επιφανειών, από τις οποίες κοσμείται. Ένα συμπλήρωμα στοιχείων, που υπάρχει στην κορυφή του, θα το αποδείξει.

Πολύ κοντά στο άδυτο, βρισκόταν ένα πρόσθετο θρυλικό μνημείο. Το περίφημο και γνωστό από άλλα αρχαιοελληνικά Ιερά, και Θρησκευτικά Κέντρα, Κυνήγι της Κόρης.
Η Θήρα της Κόρης Περσεφόνης από τον Αιδωνέα, τον Πλούτωνα.
Μ’ αυτήν την εξακρίβωση, μία ακόμη είσοδος στον Άδη, προσέδιδε στο βουνό, το εξαιρετικό ενδιαφέρον του μαγικού.

Ο τριγύρω από την κορυφή τόπος συμπληρωνόταν από τα έως σήμερα διαιωνιζόμενα γνωρίσματα του ασφόδελου Αΐδου λειμώνος. Τα γεμάτα ασφόδελους λιβάδια του Άδη. Και βεβαίως από την αντιπροσωπευτική χλωρίδα, και πανίδα, που μαζί με την ύπαρξη εκεί της δίδυμης πηγής του Άδη, την Λήθη και την Μνημοσύνη, επισφράγιζαν την θεοφανειακή ταυτότητα του Ιερού Τόπου.
Επιλεκτικές Θεοφάνειες, που συναντούσε κάποιος, σε όλα τα επώνυμα
Θρησκευτικά Κέντρα, μέσα, αλλά και έξω από την Ελλάδα. Το φαινόμενο δεν ήταν, άλλο από την αυτόματη συνέπεια και αναλογία της μοναδικότητας, του κάθε γεωγραφικού χώρου.


«..στην Αχερουσία είμ’ εδώ, κι βάρκα μου έν’ από του Χάρου τα σκαφίδια..»

(ανωνύμου)


Άλλο παράδειγμα η Έρκυνα. Όπως προειπώθηκε σημαίνει έρκος – φράγμα.
Το ίδιο όνομα έχει και ένα από τα τέσσερα ποτάμια του χριστιανικού Παράδεισου.
Ο πολύ γνωστός Ευφράτης.
Πιζόν, Γκιχόν, Τίγρης, και Ευφράτης. Ένας εύ-φράτης αποτελούσε ένα καλό και αξιόπιστο φράγμα στον Παράδεισο, στον παρά τον Άδη, Κήπο. Ωστόσο η συμμετρία δεν σταματάει εδώ. Στην Βαβυλώνα, στην bab ilani, (η θύρα των θεών) σε κάποια λίμνη στην οποία ‘’αφανιζόταν’’ ο Ευφράτης, όπως η Έρκυνα ‘’αφανιζόταν’’ κάποτε στην Κωπαΐδα,
φέρεται ότι πραγματοποιήθηκε μια κατάβαση στον Άδη.
Το εκπληκτικό είναι ότι η συνεχόμενη Ανάβαση στον επάνω κόσμο συνέβη στην Λειβαδιά. (2)

Έτσι αυτό το βουνό είναι αληθινά μαγικό, αφού σε κανένα άλλο Ελληνικό Ιερό, δεν γινόταν Τελετή κατάβασης στον Άδη. Αυτός άλλωστε ήταν και ο λόγος που το αποκαλούσαν Καταβάσιο. Και βέβαια είναι σημαντικό να μην παρεισφρήσει σύγχυση, με ένα συγγενές δρώμενο που μοιάζει μεν με Κατάβαση, αλλά στην ουσία πρόκειται για Ψυχαγωγία, ανάκληση δηλαδή ψυχών από τον Άδη.
Σαν κι αυτήν που γινόταν στο νεκυομαντείο παρά τον Αχέρωντα ποταμό, ή την Νεκυομαντεία που έκανε ο Οδυσσέας σ’ έναν ίδιο βόθρο με εκείνον του Τροφώνιου,
εκεί που τον έστειλε η Κίρκη, στην άκρη του Ωκεανού.

Το ασθενέστερο σημείο των τειχών της Τροίας,
ήταν εκεί που βρισκόταν ο Ερινεός!!!
(3)


Το εκπληκτικότερο όμως ακόμη και σήμερα ζωντανό γνώρισμα, που ορθώνεται στο ψηλότερο σημείο του μαγικού βουνού, της Λειβαδιάς, είναι ο φοβερός και τρομερός Ερινεός.
Η γνωστή αγριοσυκιά. Ένα διαχρονικό Ιερό Δέντρο. Με ευκολία διακρίνεται ότι βρίσκεται σε δυώνυμη σύζευξη με τον πυριτολιθικό Βωμό. Εδώ συμβαίνει κάτι επίσης απίστευτο. Η πλούσια σε μέταλλο κορυφή, παρ’ ότι δέχεται εντονότερη ακτινοβολία, και κενώσεις ηλεκτρομαγνητισμού, τουλάχιστον κατά τον χρόνο βροχόπτωσης,
εξ αιτίας του Ιερού Δέντρου, του ε ρ ι ν ε ο ύ, της αγριοσυκιάς, γίνεται απρόσβλητη από κεραυνούς!!!
Το φαινόμενο στην αμφιδρομία του, είναι αληθινά θαυμαστό. Ο Πλούταρχος είναι καταυγαστικός.

«..Το πιο αξιοπερίεργο όμως είναι ότι, ενώ όλα όσα βλασταίνουν και δίνουν καρπούς βγάζουν άνθη, το μόνο που μένει χωρίς άνθη (ανανθές) είναι το φυτό της συκιάς. Αν πάλι όπως λένε οι άνθρωποι, δ ε ν π λ ή τ τ ε τ α ι α π ό κ ε ρ α υ ν ο ύ ς, θα μπορούσε να αποδώσει κανείς και τούτο στην πικράδα και την κακή ποιότητα του κορμού..» (4)



Ο θρησκευτικός λόγος μοιάζει φλύαρος,
αλλοίμονο αν δεν ήταν…..



Το σημείο είναι κατάλληλο, για την κατάθεση ενός μακρύτερου, αλλά διαφωτιστικού και συναφούς ωστόσο λόγου, κυρίως πάνω στην αγριοσυκιά, η οποία και ενδιαφέρει αποκλειστικά. Αποκλειστικά, και με ενδιαφέρον ζωηρό, γιατί κατά την διαδικασία του Δρώμενο της Μύησης στο Τροφώνειο, το Στάδιο της επίσκεψης και επαφής του μυούμενου με την αγριοσυκιά ήταν από τα πλέον κορυφαία της όλης διαδικασίας.
Ο αείζωος ερινεός, της εποχής που λειτουργούσε ακόμη το Άδυτο, από εξαιρετική εύνοια, διασώθηκε έως σήμερα ζωντανός, και με κάθε πιθανότητα θα διασώζεται με την ίδια μορφή στο διηνεκές.

Η σημερινή εικόνα στην κορυφή του λόφου ‘’Προφήτης Ηλίας,’’ όχι μόνον διατηρεί τις αρχικές ιερές καταβολές, τις Απαρχές, αλλά σημαδεύει το μέλλον, με τις αξίες μιας συνεχούς Αναγέννησης. Η αγριοσυκιά, αυτό ακριβώς προϋποθέτει, και συνεπάγεται. Την Αιωνιότητα.
Η αγριοσυκιά εκεί, είναι ένα ζωντανό Ιερό Δέντρο, με Ιστορικό παρών, από την εποχή που κατοικούσε στην περιοχή ένα Μινυακό φύλλο, οι Φλεγύες.
Άκρως φιλοπόλεμοι, τους οποίους μάλιστα ο Όμηρος περιγράφει ως υβριστές. (5)
Το γεγονός δεν εμπόδισε τον Απόλλωνα να νυμφευθεί την Κορωνίδα, κόρη του Φλεγύα, η οποία φέρεται ως μητέρα του Τροφώνιου.



Ο απαγορευμένος καρπός στον Χριστιανικό Παράδεισο ασφαλώς δεν είναι το μήλο.
Πουθενά δεν αναφέρεται το είδος ούτε του Δέντρου ,ούτε του καρπού…..
Ποιος άραγε να ήταν ο περιβόητος καρπός;



Στην αρχαία Ελλάδα, Ερινεός ή Ερινεώς, σήμαινε: θεός, ή σύκον άρρεν. (6)
Σ’ αυτό το μοναδικό προϊόν, που δεν είναι γνήσιος καρπός, αλλά ένα συγκάρπιο, αποτελούμενο από την ταξιανθία, μαζί με την ανθοδόχη, είναι δυνατόν να αναγνωριστούν ικανότητες Ισχυοφάνειας, που έχουν ομοιοπαθητική επίδραση, και εξασκούν βάρος, τόσο στην περιοδική, όσο και στην ίδια την συνεχή Αναγέννηση.
Περιληπτικά. Το άγριο σύκο είναι ο ‘’φορέας’’ που γονιμοποιεί τους καρπούς της ήμερης συκιάς. Τόσο το άγριο σύκο, όσο και το ήμερο είναι.. ο εκπληκτικότερος μικρόκοσμος, συγκεντρωμένων μικρόκαρπων, σε αριθμό θαυμαστό.
Αμέτρητος αριθμός σπερμάτων, βρίσκεται περιβεβλημένος από μια λεπτή μεμβράνη η οποία στάζει γαλακτερό χυμό, ακριβέστερα οπό.
Είναι ο μοναδικός καρπός που μοιάζει ανατομικά, αλλά και οντολογικά, στους όρχεις, όπου βρίσκεται και η ‘’καρδιά της λειτουργίας,’’ του ανθρώπινου οργάνου αναπαραγωγής.
Μ’ αυτήν την παρατήρηση, δεν είναι δύσκολο ν’ απαντηθεί, γιατί ο ερινεός εκτός των βασικών προτερημάτων, δηλαδή του να χάνει και να ξαναποκτά τα φύλλα,
’’να πεθαίνει και να ανασταίνεται,’’ δια-λέχτηκε ως ομοιοπαθητικό πρότυπο, και καθιερώθηκε ως αντικείμενο με ιερή σημασία. Όλη την διάρκεια του έτους, και ανεξάρτητα από το εάν επικρατεί δριμύ ψύχος, διατηρεί στην άκρη των κλαδιών ένα πράσινο μάτι. Είναι αυτό που λέει και το όνομά του.
Ένας Ερι-νεός, ένας πολύ νέος.

Γι’ αυτό και ονομάζεται θεός, γι αυτό και εκεί ναίει ο θεός.
Από το ξύλο του φτιάχνονταν στην αρχαιότητα ‘’ομοιώματα’’ του Διόνυσου, οι περίφημοι δηλαδή Φαλλοί.
Απαραίτητοι σε κάθε Πομπή, η οποία αντιστοιχεί με την σημερινή λιτανεία εικόνος επώνυμου Αγίου. Μια ευεργετική ροή οπού διέτρεχε τον οικισμό κατά την αρχαία Πομπή, όπου επί πάντων εδέσποζε ο Διόνυσος Συκίτης, αλλά και κατά την σημερινή Λιτανεία Εικόνας, επώνυμου Αγίου, διακρίνεται, ένα όχι υποδεέστερο φαινόμενο…….

Όμως και στην σύγχρονη θρησκεία ο Ερινεός βρίσκεται σε θέση δεσπόζουσα.
Όπως οι Βυζαντινοί πρώτοι διατείνονταν, σε μιαν αγριοσυκιά στο κέντρο του χριστιανικού Παράδεισου, σταυρώνεται και ο σημερινός θεός, ενώ ως νυμφίος, ομοιώνεται κατά την παροχή έργου στην ανθρώπινη κοινότητα, με τον καρπό του Θεοφανειακού Δέντρου.
Το συμπέρασμα προκύπτει από τρείς τουλάχιστον συνεκδοχές.
Το Δέντρο της Ζωής και του Θανάτου, το οποίο ποτέ δεν αναφέρεται ονομαστικά, είναι το ίδιο με το Δέντρο της Γνώσεως, του Καλού και του Κακού. Σύμφωνα με την Αγία Γραφή, βρίσκεται στο κέντρο του χριστιανικού Παράδεισου. Πάνω στα τέσσερα αντίθετα κλαδιά, διαδραματίζεται το περιοδικό Θείον Δράμα. Εκεί ο Σωτήρας θεώνεται, ενώ ο Ιούδας αναιρείται. Εκεί οικονομείται ώστε δύο ληστές να επέχουν την υπόσταση του Καλού και του Κακού.
Το πλέον επιβαρυντικό όμως στοιχείο προκύπτει από τα περίφημα..
περιζώματα εκ φύλλων συκής των πρωτόπλαστων.
Ασφαλώς και υπήρχαν καταλληλότερα φύλλα για να κρύψουν την γύμνια τους.
Το φύλλο συκής κρυφά επιβεβαιώνει το είδος του Δέντρου της Χριστιανικής
Ανθρωπογονίας. Και όχι μόνον. Ο Βούδας ενσαρκώνεται 43 φορές σε μιαν αγριοσυκιά, που μάλιστα διασώζεται έως σήμερα ζωντανή στην Ινδία.

Ο Ερινεός Της Χάρυβδης, στον οποίο κρεμμιέται ο Οδυσσέας, είναι η καρδιά της Οδύσσειας.!!! (7)


Ακριβώς το ίδιο παράλληλο, η ίδια συμμετρία, παρατηρείται στην Λειβαδιά.
Στο κέντρο του αρχαίου τεμένους βρίσκεται ζωντανό το Ιερό Δέντρο σε συζυγία, σε δυώνυμη παρουσία με τον πυριτολιθικό Βωμό. Το δέντρο παρέχει μια προστασία στον βράχο, αφού τον καλύπτει με τα κλαδιά του, προστατεύοντάς τον από την θερμότητα, τον ιονισμό, τη βροχή, τα διάφορα καιρικά φαινόμενα. Τουλάχιστον αυτό γινόταν μέχρι πριν λίγα χρόνια. Πρωτού καεί.
Ο βράχος ανταποδίδει την ευεργεσία, εξασφαλίζοντας στην αγριοσυκιά, την απαιτούμενη και ζωτική για έμβιο οργανισμό υγρασία. Είναι μάλιστα τέτοιας αποτελεσματικότητας ώστε, γύρω από τον Βωμό, και πάνω την ξηρή κορυφή, να βλασταίνουν φυτά υδρόφιλα και υδροχαρή!!
Φαινόμενο σπουδαίο, παρά το ότι στην Θρησκειολογία είναι γνωστό ότι τέτοια

‘’υγρασία στο Ιερό Δέντρο της κορυφής ανεβαίνει από τα ποτάμια
που περιτριγυρίζουν την εξαιρετική περιοχή.’’


Ορίστε γιατί εκεί διακρίνεται αβίαστα η εκδήλωση της Αιωνιότητας. Το δυώνυμο είναι αναμφίβολα αείζωο, αφού συνεχώς υπόκειται αρμονικά στην περιοδική κοσμική Αναγέννηση.
Πάνω στην επιφάνεια του εν λόγω Βωμού υπάρχει ένα τετράγωνο αβαθές λάξευμα.
Είναι η περίφημη βώμοιος έδρη, που μνημονεύεται και από τον Όμηρο σε παρόμοιες περιπτώσεις.

Ορίστε γιατί εκεί και μόνον εκεί βρισκόταν τοποθετημένο το ξύλινο ξόανο του Τροφώνιου, που αναφέρεται από τον Περιηγητή, και το οποίο οι ιερείς δεν απέκρυβαν, αλλά όπως επιγραμματικά αναφέρει το κείμενο, δεν επεδείκνυαν.
Δεν έκρυβαν το ξόανο από κανέναν, αφού ακόμη και σήμερα όποιος βρίσκεται έξω από το μικρό Τέμενος της κορυφής του Μαγικού Βουνού της Λειβαδιάς, είναι αδύνατον να ρίξει ’’ιερόσυλο βλέμμα’’ στο εσωτερικό του χώρου.
Το ξόανο λοιπόν, σ’ αυτήν την θέση, στην μέση του συμπλέγματος βράχου και δέντρου,
μια αληθινή μορφή Μεσία, είναι φανερό ότι φορτιζόταν από τον αένναο κύκλο της αιωνιότητας έτσι όπως αυτός εκδηλωνόταν σε μια κυκλική φορά μεταξύ του άβιου ορυκτού, και του έμβιου φυτικού εκπροσώπου. Το ξόανο εκεί, σ’ αυτήν την θέση, ασφαλώς φορτιζόταν όπως ένας σύγχρονος συσσωρευτής.
Ευδιάκριτα και με δυνάμεις φυσικές, πού αντλούσε από πρότυπα ενεργειακά στοιχεία


Χαίρετε δαίμονες οί Λεβάδειαν Βοιώτιον
ούθαρ άρούρης…

Κρατίνος


Γινόταν ένας πλήρως φορτισμένος δαίμων. Μ’ αυτήν την προϋπόθεση αναφέρεται από τον Περιηγητή, ότι παρείχε την επιζητούμενη ευεργεσία στον μυούμενο, όταν αυτός ο τελευταίος λίγο πριν την Κατάβαση ,έφτανε στον Βωμό και θεράπευε το εν λόγω ξόανο. Τί ακριβώς σημαίνει θεραπεία θεού ή δαίμονος θα εννοηθεί όταν γίνει ο προσήκων προσεχής λόγος.
Κι επειδή καμιά θρησκεία δεν είναι Καινή, και ανεξάρτητη, αλλά όλες λειτουργικά συμμορφώνονται στις βασικές αρχές της καθόλου Θεολογίας, πάντα θα περισσεύουν άδηλα επικουρικά στοιχεία. Ας γνωρίσουμε μερικά ακόμη.
Εξ’ αιτίας της πρότυπης Πράξης που φέρεται ότι διαδραματίστηκε κάπου, σε μιαν άγνωστη πόλη, η Σαλήμ, ονομάστηκε από τους Έλληνες Ιερή και έτσι προέκυψαν τα Ιεροσόλυμα. Η Ιερουσαλήμ.

Στην Λειβαδιά η ιερά Λεβαδειήων πόλις αναφέρεται σε αρκετές Επιγραφές επιβεβαιώνοντας έτσι τον χαρακτήρα της Πόλης ως Ιερής. Φαινόμενο όχι συχνό στον Ελλαδικό χώρο.
Στην Ιερουσαλήμ, στην επονομαζόμενη ‘’ οδό του Μαρτυρίου,’’ σώζεται μέχρι σήμερα, μια καμάρα, μια Αψίδα, που έχει το όνομα ‘’ ίδε ο Άνθρωπος.’’
Στον ναό του Διός Βασιλέως, πάνω στο μαγικό βουνό της Λειβαδιάς, άκρως σημαντική ήταν μια Αψίδα, με ζωτική σύμπραξη στην Τελετή της βασιλικής Ενθρονίσεως, αφού κάτω από την συγκεκριμένη Αψίδα, μέσα στον ναό του Διός Βασιλέως, και πολύ κοντά στο Άδυτο, βρισκόταν ο γνωστός..
Θρόνος της Μνημοσύνης.


Στην βιβλιοθήκη του Βατικανού, καλά κρυμμένο βρίσκεται,
ένα βιβλίο που έγραψε ο Απολλώνιος ο Τυανέας στο Τροφώνειο.
το περιεχόμενο του βιβλίου,’’ περιείχε τις απόψεις του Πυθαγόρα,
και όλη την υπάρχουσα Σοφία του μαντείου του Τροφωνίου.’’



Εάν θα έπρεπε να γίνει λόγος, και για το ’’ίδε ο άνθρωπος,’’ η νύξη θα σταματούσε στην οπή του αδύτου.
Μέσα στην Οπή, ο χρηστηριαζόμενος για όσους είναι σε θέση να εννοήσουν κατά την προσεκτική ανάγνωση (8) του κειμένου, και κάποια άρρητα πράγματα, που έντεχνα και από ανάγκη, μιάς επιβαλλόμενης Ιερής Σιωπής,
υποκρύβει ο Παυσανίας κέρδιζε τον μυητικό βαθμό άνθρ-ωπος.

Στο κείμενο έχουν ήδη προηγηθεί δύο επωνυμίες του μυούμενου,
καταβάντι, και ανήρ, δηλαδή ’’εκείνος που κατεβαίνει, και ο άνδρας.’’
Μετά την αναστροφή, ή την ενστροφή στην Οπή ο μύστης τότε και μόνον αποκαλείται
από τον Παυσανία ά ν θ ρ -ω π ο ς.
Απλούστατα γιατί η Οπή δεν είναι άλλο, από το θηλυκό του Οπός.
Απλούστατα, γιατί ο όρος άνθρωπος, δεν είναι όπως όλοι νομίζουν όνομα ουσιαστικό, αλλά κάτι επίθετο. Κάτι που περιγράφει κάποιαν ιδιότητα.
Κάτι, που κερδίζεται μετά από κάποια ή κοσμική αναγνώριση, ή ιερή τελετουργία. Κάτι που οι ασχολούμενοι με την αρχαία Ελληνική φιλολογία, και τουλάχιστον αυτοί, θα ώφειλαν και να γνωρίζουν και να διδάσκουν……
ο Άνθρωπος,-- και --η Άνθρωπος. (9)
Το ίδιο συμβαίνει με τον όρο Επίσκοπος,
που είναι προϊόν μιας ειδικότερης μυητικής βαθμίδας, ο Επίσκοπος και η Επίσκοπος. (10)



(Εκείνο το ‘’άνω θρώσκω,’’ ως ετυμολογική παραγωγή του όρου άνθρωπος, που επικρατεί ακόμη και σε Πανεπιστήμια, δεν ικανοποιεί. Ο ίδιος ο Κλήμης, πρεσβεύει ‘’ ούκ όντες εκ των κάτω, παρά δε του άνωθεν ελθόντες.’’[/b] Η εκ των άνω έλευση, ως μία προσωπική άποψη περιγράφεται με λεπτομέρεια κατά την ερμηνεία της τελετής Θυρσοτίναξης,
στην Εισαγωγή του βιβλίου. (11)
Ο [b]οπός
που καταχέεται από το Ιερό Δέντρο, πάνω στο προσ-ωπο, και το μέτωπο,
δίνει στον μυούμενο το προσηγορικό άνθρ-ωπος. Αν-θ-ρ-ωπος ‘’ο άνω του θεού ρέων οπός.’’)


‘’Κείνοι γάρ(οι θεοί) τ’ άνοσοι καί αγήραοι
πόνων τ’ άπειροι, βαρυβόαν
πορθμόν πεφευγότες Αχέροντος.’’
(12)


Και ενώ κρίνονται στοιχεία μιας, σε διαφορετικούς γεωγραφικούς χώρους, Κατάβασης, αφού πρόκειται για την Ιερή Λειβαδιά, και την Ιερή Σαλήμ, κάποια δεδομένα σε μεγένθυνση, συνειρμικά οδηγούν στην πληρέστερη Γνώση αυτής της φαινομενικά όμοιας, αλλά και ουσιαστικά ανόμοιας αντιστοιχίας.
Τουλάχιστον κατά το αποτέλεσμα. Ενώ στην μια περίπτωση η μύηση είναι
αποκλειστικά ατομική, και χωρίς σκοπιμότητες, στην άλλη ήδη διακρίνεται ο καθαρά πολιτικός χαρακτήρας μιας Νέας Θρησκείας. Μιας πολιτικής θρησκείας, και καθόλου θρησκευτικής, με υστερόβουλη εξουσία, την οποία επέβαλαν ανευλαβείς αρμόδιοι, ως Καινή, ως Νέα Διαθήκη….
Ανευλαβείς, οι οποίοι σε αρκετές περιπτώσεις εκμεταλλεύθηκαν και τους κληρικούς…

Εδώ άλλωστε εκδηλώνεται, αλλά και διακρίνεται η καθοριστική Διαφορά
της αρχαίας Ελληνικής θρησκείας, από τον Χριστιανισμό.

Για τον Τροφώνιο της Λειβαδιάς, κάποιο κείμενο έχει ιδιαίτερη αξία.

«...Περιμένουν (οι Χριστιανοί) να δούν τον θεό με τα ίδια τους τα μάτια, και με τα αυτιά του σώματός τους ν’ ακούσουν τη φωνή του, και με τα χέρια να τον ψαύσουν. Αν αναζητούν τον θεό με τέτοιο τρόπο, τότε θα πρέπει να πάνε στα Ιερά του Τροφώνιου ή του Αμφιάραου, ή του Μόψου – εκεί να δείς θεούς με όψη ανθρώπινη, και μάλιστα να συνδιαλέγονται αληθινά και όχι ψεύτικα. Και θα τους δείς ανά πάσα στιγμή να μιλούν στους ενδιαφερομένους, και όχι να
εμφανίζονται φευγαλέα μια φορά, σαν τον άλλον που τους εξαπάτησε…»
(13)


Ήταν η χρήση όπως προ ειπώθηκε, και όπως στην συνέχεια θα πιστοποιηθεί, των Ζωντανών Φυσικών Στοιχείων, που αναδείκνυαν και επιβεβαίωναν την αεί παρουσία του ζωντανού θεού σε τέτοιους τόπους. Ορίστε, γιατί αυτοί οι Τόποι περιγράφονται από τον Θαλή, και τον Αριστοτέλη, ως πλήρεις θεού και θειότητος.
Στο απόσπασμα παρατηρείται ένα εγγενές σημείο αναφοράς μεταξύ των δύο θεοτήτων, που εδώ μια όμοια δραστηριότητα ενδιαφέρει, καθώς κρίνεται τόσο στη μορφή του Δρώμενου, όσο και στην όμοια σύνοδο στοιχείων που καταγράφονται σε διάφορο γεωγραφικό στίγμα.

Και όσον αφορά την όμοια ομάδα στοιχείων, υποστήριξης του Δρώμενου, αυτή ήδη παρατέθηκε.
Εκτός ίσως από την διευκρίνιση ότι ό Πανάγιος Τάφος, όπου Επαναλαμβάνεται και εορτάζεται η Ανάσταση του σύγχρονου θεού, παλαιότερα ήταν Σπήλαιο λατρείας του Άδωνη. Σ’ αυτόν λοιπόν τον Τάφο ένας επώνυμος θεός, επιχειρεί μια καίρια Κατάβαση, όπου φέρεται ότι κατανικά τον Θάνατο, χαρίζοντας μια συνεχόμενη Ζωή σε κάθε πιστό της Νέας Θρησκείας.

(Νεκρώνεται και Ανασταίνεται Ένας, χαρίζοντας Ανάσταση σε Όλους.
Οι ατομικές μυήσεις, καταργούνται. Ένας θεός υποβάλλεται στο Πάθος, και κατά την επακόλουθη Ανάστασή του ευεργετείται όλη η ανθρώπινη Κοινότητα. Η μόνη υπο-χρέωση της Κοινότητας, είναι, η μύηση στη Νέα Θρησκεία.)


Ακριβώς εδώ εντοπίζεται και η ουσιαστική διαφορά από το επιτελούμενο στην Λειβαδιά δρώμενο.
Την θρυλική Κατάβαση στο άδυτο του Τροφώνιου. Η διαφορά λοιπόν παρατηρείται στο γεγονός ότι στο Τροφώνειο, η μύηση είναι ατομική. Ο μυούμενος εδώ επιτυγχάνει μια ατομική Αναγέννηση.
Στα Ιεροσόλυμα ο νέος θεός επαγγέλλεται μιαν ολοκληρωτική Ανάσταση.
Κάποιος σύγχρονος Στοχαστής, θα αναγνώριζε στο προκείμενο, ένα είδος μοιραίας για τον άνθρωπο κατάληξης. Μιας μοιραίας για τον χθεσινό Ευδαίμονα Άνθρωπο ζοφερής και θλιβερής Κατάληξης. Ενός κυριολεκτικού θρησκευτικού ξεπεσμού, που είναι Επιταγή του φαινόμενου Πόλις.
Γι αυτό και ονομάστηκε Μοιραία Κατάληξη. Γι αυτό και οι απαρχές αυτής της μοιραίας Κατάληξης θα πρέπει να αναζητηθούν πίσω ακόμη και από την κλασσική περίοδο.
Ήδη την εποχή του Περικλή, χρηματιζόμενοι γιατροί και φιλάργυροι ιερείς, βρίσκονταν σε ημερήσια διάταξη. Ο θρησκευόμενος άνθρωπος, από την κλασσική κιόλας εποχή, χρησιμοποιεί μια θρησκεία, και μια λατρευτική πρακτική, που είναι εν πολλοίς ανίσχυρη και αναποτελεσματική.
Ακριβώς γιατί χρησιμοποιεί Σύμβολα. Όλα έως σήμερα είναι συμβολικά.
Από τον ζωντανό θεό, μέχρι τον συμβολικό ναό, όπου μέσα φέρεται ότι ναίει, ότι ανανεώνεται ο θεός.
Ο ζών θεός, και ο επίσης ζωντανός ερινεός απουσιάζουν. Το ομοίωμα του συμβολικού θεού, που κάποτε ήταν φτιαγμένο από το ξύλο του Ιερού Δέντρου πάνω στον Βωμό, τώρα έχει αντικατασταθεί από ευτελές ανενεργό υποκατάστατο.
Το παλαιότερο ξόανο ήταν όντως φορτισμένο με ενέργεια.
Για να γίνει αντιληπτή η δυσθεώρητη διαφορά, παρατίθεται ένα φθέγμα που αποτελεί επιστέγασμα και καταστάλαγμα της αρχαίας Ελληνικής Θρησκευτικής Σκέψης και Σοφίας.

‘’ ο θεός ζώον αοίδιον άριστον.’’ , (14) και ενώ διευκρινίζεται ως
‘’ζώον νοητόν’’ (15) είναι αυτός που δέχεται θυσίες αιματηρές και αναίμακτες.

Όμως, επειδή τα όσα προηγήθηκαν, είναι απόψεις ερασιτεχνικές, οι οποίες στερούνται οποιασδήποτε επίσημης, γνωστικής αξίας του αντικειμένου, ας αλλάξουμε κλίμα, και ας γνωρίσουμε ανυπέρβλητους Επιστήμονες, στην άρθρωση λόγου, που καταθέτουν σχετικά με το Τροφώνειο.
Ας μάθουμε επί τέλους από επιφανείς Πανεπιστημιακούς, πώς και με ποιόν τρόπο,
‘’ στο μαντείο του Τροφώνιου, οι ιερείς εξαπατούσαν τους επισκέπτες και τους τρόμαζαν.’’

Υπάρχουν απτυχίωτοι με στοιχεία, όπως και πτυχιούχοι αστοιχείωτοι.

Μια ξεχωριστή συνάντηση φιλοδοξεί να έχει
αυτές τις μέρες στο Βιέτναμ, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας
πέραν της πολιτικής ηγεσίας της χώρας, επιθυμία
του Κάρολου Παπούλια είναι να δεί τον υπέργηρο στρατηγό
Νγκουγιέν Γκιάπ, τον άνθρωπο που τσάκισε
δύο αυτοκρατορίες, τη γαλλική το 1954,
και τους Αμερικανούς στην συνέχεια.
Ο ζωντανός θρύλος ηλικίας σήμερα 96 ετών,
δεν είχε σπουδάσει την τέχνη του πολέμου.
Ήταν καθηγητής Ιστορίας. (16)


Ο Απάτσι Τζερώνυμο, ο περίφημος Ινδιάνος Αρχηγός,
μετά το τέλου του πολέμου, δίδαξε πολεμική τέχνη
στην Στρατιωτική Ακαδημία των ΗΠΑ.
AMERIKAN HERITAGE



Κάτι, ανάδρομο όμως, και αφύσικο, από πλευράς, υψηλόβαθμων μάλιστα επιστημόνων, παρατηρείται σήμερα στις διάφορες αναφορές που σχετίζονται με το Μαντείο του Τροφωνίου.
Τέσσερις επιφανείς Πανεπιστημιακοί καθηγητές, οι οποίοι έχουν ασχοληθεί τα τελευταία χρόνια με την Λειβαδιά και το αρχαίο μαντείο της, διατυπώνουν απόψεις που προκαλούν τουλάχιστον απορία.
Οι απίστευτες εκτιμήσεις ενός από τους τέσσερις, του κ. Pierre Bonnechere, καθηγητού, διευθυντού του Κέντρου Κλασσικών Σπουδών Πανεπιστημίου Μοντρεάλ, σχολιάστηκαν ήδη στο πρώτο Σημείωμα. Πρέπει ωστόσο να τονιστεί ότι, ο τίτλος και τα οποιαδήποτε πτυχία δεν περιποιούν τιμή στον κ. καθηγητή να ισχυρίζεται ούτε λίγο ούτε πολύ, πως..
‘’η Λειβαδιά δεν μπορεί να υπερηφανευθεί για κάποιον τάφο του Τροφώνιου.’’
Και μάλιστα η θέση αυτή να προβάλλεται ως επίσημη άποψη του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ.


Αλλά όποιος έχει, έστω και επιφανειακά ασχοληθεί με το Τροφώνειο, γνωρίζει ότι το μαντείο, ήταν και ο τάφος του ήρωα, το μνήμα, (τούτον έγνωσαν είναι τόν τόπον τού μνήματος.) ένα μνημείο του Τροφώνιου. (17)
Το ίδιο άλλωστε συνέβαινε και στα λοιπά μαντεία. Σε όλα υπήρχε τάφος.
Διαφορετικά, ένας χρησμός ήταν αδύνατον να δοθεί. Ο τάφος του Θνήσκοντος Θεού, ή του επώνυμου ήρωα, είναι το ενδιαίτημα όπου διαμένει με μια διπλή οντότητα. Εκπροσωπεί τους ζωντανούς στον Άδη, ενώ συγχρόνως είναι και αντιπρόσωπος των νεκρών στην ανθρώπινη κοινότητα. Έτσι μόνον είναι δυνατό να λειτουργήσει ένα χρηστήριο. Το οποιοδήποτε χρηστήριο.

Διαφορετικά και κατά κανόνα, οι απλοί ιερείς θα έπρεπε να εξαπατούν την όντως καταυγαστική σε ιερότητα,
αρχαία Ελληνική θρησκευτική συνείδηση.
Εδώ ο Γαλλοκαναδός καθηγητής παρουσιάζει αναγνωστικό έλλειμμα, και επιστημονική έκπτωση.

Οι νικημένοι του πολέμου
παραδίδουν τα ξίφη στους νικητές.


Κάποιος άλλος, Πανεπιστημιακός, ο σπουδαιότερος ίσως από τους τέσσερις, ο Walter Burkert, πολυγραφότατος σε θέματα της αρχαίας Ελληνικής θρησκείας, καθηγητής του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης, στο ογκωδέστατο έργο του, ’’ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ, ’’Εκδόσεις Μ.Καρδαμίτσα 1993, έχει τις εξής σχετικές απόψεις.

‘’ οι ιεροί τόποι πρέπει να δηλώνονται με σαφήνεια, αλλά φυσικές ιδιότητες είναι μάλλον ακατάλληλες γι’ αυτόν τον σκοπό. Σπήλαια και κοιλώματα παίζουν περιθωριακό μάλλον ρόλο. Το άγριο, πλούσιο σε πηγές, βραχώδες φαράγγι στην Λειβαδιά δάνεισε ορισμένα στοιχεία στην χθόνια λατρεία του Τροφώνιου.’’ (18)
‘’Βεβαίως η λατρεία δεν ήταν κάποια απήχηση της εμπειρίας του τοπίου.’’
(19)

Η τελευταία φράση σηματοδοτεί και το μεγάλο υπόλοιπο άγνοιας γύρω από την αρχαία Ελληνική Θρησκεία. Στο προκείμενο εντοπίζεται μια καθοριστική αυτοαναίρεση, και όχι ένα απλό λάθος.
Μια τέτοια άποψη ισοδυναμεί με ομολογία και κατάθεση κενού γνώσεως όλης της Αρχαίας Ελληνικής Θρησκείας. Σφάλμα εξόχως σοβαρό, για καθηγητή Ιστορίας των Θρησκειών. Αυτό, γιατί στην πραγματικότητα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.
Η λατρεία ήταν αποκλειστικά η απήχηση της εμπειρίας του τοπίου.

Πουθενά στην αρχαία Ελλάδα δεν Επαναλαμβανόταν μια ίδια Τελετουργία, μια ίδια Ακολουθία, ένα ίδιο Δρώμενο. Ο κάθε τόπος είχε και το δικό του Ιερό Τυπικό.
Η ιδιαιτερότητα των στοιχείων του κάθε Τόπου εκμαίευε, γεννούσε το κάθε Δρώμενο. Ο ειδικός αέρας, το ειδικό νερό, το ειδικό χώμα, ακόμη και η ειδική φωτιά του κάθε επώνυμου Ιερού Τόπου, είχαν μια μοναδικότητα. Στο άδυτο, του Τροφώνιου, το δρώμενο ήταν αποκλειστική παραγωγή από άβιο πυρίτιο και έμβιο αίμα κριού.

Τα αποκλειστικά στοιχεία, του Ιερού του Τροφωνίου που παρατέθηκαν προηγουμένως, δεν συναντώνται σε κανέναν Ελληνικό Χώρο, από τον Μαραθώνα, έως την Κόνιτσα, ή το Σιδηρόκαστρο. Όμως δεν είναι το μοναδικό παράδειγμα.
Ως επιβεβαιωτικό της ιδιαιτερότητας του κάθε τόπου, βαρύνουσα αξία έχει το ακόλουθο.
Ο αέρας των Δελφών σύμφωνα με τον Πλούταρχο κοσμείται από την ιδιοσυστασία του. (20)
Το ίδιο συμβαίνει και με την Δωδώνη.

Σύμφωνα μάλιστα, με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ‘’Περισκόπιο της
Επιστήμης,’’ μια ίδια ποιότητα καταγράφτηκε μόνον στην Σουηδία, από ολόκληρη την Ευρώπη. Το νερό με τις αντιθετικές ιδιότητες της Λήθης – Μνημοσύνης, πήγαζε παραγωγικά, μόνον στην Λειβαδιά. Κισσός υπήρχε και πλησιέστερα στην Αθήνα, όμως οι εξ Αττικής μαινάδες σύμφωνα με τον Ευριπίδη, σείουν τον μεγαλύτερο Βάκχειο Βότρυ, στην δικόρυφη πλάκα των Δελφών.

Ο Οδυσσέας στέλνεται στη Άκρη του Ωκεανού για να διανοίξει έναν πηγούσιο, ενός πήχη βόθρο, και να επιτελέσει μιαν αιματηρή θυσία, Ψυχαγωγίας, Ανάκλησης δηλαδή ψυχών από τον Άδη.
Γιατί στην άκρη του Ωκεανού; Ένας βόθρος θα μπορούσε να ανοιχτεί οπουδήποτε.
Αλλά ένας βόθρος στο οπουδήποτε, θα ήταν ανίσχυρος στην παραγωγή, Θρησκευτικού Έργου…..
Σ’ έναν τέτοιο βόθρο, θα χυνόταν αίμα για το τίποτα….

Ορίστε γιατί στην Θρησκειολογία τονίζεται ότι ο κάθε Ιερός Τόπος, δεν ιδρύεται, δεν ανακαλύπτεται καν από τον άνθρωπο,
αλλά αποκαλύπτεται σ’ αυτόν, εξ αιτίας των εξαιρετικών εκεί φαινομένων. Το κάθε Θρησκευτικό Κέντρο είναι φορτισμένο από τις λογής επιμερισμένες Επιφάνειες, Ισχυοφάνειες, Ιεροφάνειες, και τέλος Θεοφάνειες που συμβάλλουν στην προέλευση και εκδήλωση εκείνου που είναι γνωστό αργότερα, ως Θρησκευτικό Συναίσθημα.

Ακόμη και σήμερα είναι δυνατόν, να καταγραφούν διαφορετικές εντυπώσεις, και συγκινήσεις μεταξύ ενός Κοσμικού, και ενός Ιερού Χώρου. Μια απλή είσοδος στον σύγχρονο ναό, παρά το ότι είναι υποκατάστατο και Σύμβολο της άλλοτε φυσικής ενδιαίτησης, (νέωσης-νεώς-ναός) που έχαιρε κάποτε ο θεός, επιβεβαιώνει αυτήν την διαφορά. Και βέβαια μια απλή είσοδος, όχι αποκλειστικά στον συμβολικό σήμερα ναό. Και σε άλλους χώρους είναι δυνατόν να παρατηρηθεί κατάνυξη, και
εξωκοσμική συμπεριφορά.

Οι Θεοφανειακοί Τόποι διαιωνίζονται πάντοτε αναλλοίωτοι.
Πολλά χριστιανικά μοναστήρια, και εξωκκλήσια, αρκετά ως κατάλοιπα αρχαιότερων χώρων λατρείας, με την κληρονομική παρουσία των τεσσάρων στοιχείων, διατηρούν την εξαιρετική ταυτότητα, του διαχρονικού Ιερού Χώρου.
Μ’ αυτές τις προϋποθέσεις ένα είδος αντίθεσης, είναι διακριτό, στις αστικές εκκλησίες-Σύμβολα.

Οι αστικές εκκλησίες ιδρύονται σήμερα με κριτήρια αποκλειστικώς δημογραφικά.
Μάλιστα, το τελευταίο αμάρτημα των εκκλησιαστικών Ταγών, είναι ότι,
κατάργησαν από τους ναούς, το νερό. Ένα από τα τέσσερα κοσμογονικά Στοιχεία, απαραίτητο για την τέλεση της κάθε Ιερής Ακολουθίας. Αλλά έτσι η παραγωγή θρησκευτικού έργου, αποβαίνει ημιτελής.
Ο Αριστοτέλης δεν πρέπει να παραβλέπεται.

‘’ούδέν κολοβόν προσφέρομεν πρός τούς θεούς.’’ (21)




‘’Η επιστήμη, περί των καθόλου έστιν υπόληψις
και των εξ ανάγκης όντων.’’ (22)



Ο ορισμός σημαίνει ότι όσοι Επιστήμονες οποιασδήποτε επιστήμης,
κομπορρημονούν, γίνονται θλιβεροί. Το πολυδιαγνωστικό τους συνοψίζεται
απλά σε μιαν υπό-ληψη εκ του καθόλου. Ούτε κάν το ήμισυ.


Ένας τρίτος πανεπιστημιακός ο Πολυχρόνης Κ. Ενεπεκίδης, ομότιμος καθηγητής του
Πανεπιστημίου της Βιέννης, αναφερόμενος στην περιγραφή του περιηγητή Hettner, την σχετική με το μαντείο του Τροφώνιου, τελειώνει ως εξής.

‘’στη σπηλιά του Τροφώνιου…. σ’ αυτό το μαντείο, ποιά υπνωτικά και φρικιαστικά ακόμη μέσα χρησιμοποιούσαν οι ιερείς και οι ιέρειες (!),για να ανάψουν (!),την εύπιστη φαντασία των μεμυημένων, και να προκαλέσουν τον εκστασιασμό τους.’’

Σύμφωνα με τον καθηγητή κ. Ενεπεκίδη, τα μαντεία που καθόριζαν τις τύχες ολόκληρων κρατών, πόλεων, αποικιών, που τα συμβουλεύονταν σε καταστάσεις φυσικών καταστροφών, πριν από κάθε μάχη ή πόλεμο, που οδηγούσαν βασιλείς και στρατηγούς να θυσιαστούν, οι ίδιοι ή τα παιδιά τους, ήταν ένα έργο απάτης διεφθαρμένων ιερέων. Αυτή ήταν λοιπόν η περίφημη αρχαία Ελληνική θρησκεία, των ποιητών, των φιλοσόφων, των ιστορικών, και όλων των επιφανών που γέννησε αυτή η χώρα; Ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης έχουν διαφορετική άποψη.
Το Ιερό του Τροφώνιου, επισκέφτηκαν επιφανείς προσωπικότητες.

Εκεί μυήθηκαν οι Μακεδόνες βασιλείς, από τον Αμύντα και τον πολύ Φίλιππο, έως τον Αντίοχο τον Δ/ τον Επιφανή. Ο Επαμεινώνδας πήρε από εκεί χρησμό, που τελικά, οδήγησε στην ηγεμονία της Ελλάδας. Άραγε τι είδους ιερείς ήταν αυτοί που τρόμαζαν τέτοιους ανθρώπους, ώστε να υπάρχει κίνδυνος να χάσουν το γέλιο τους για όλη τους τη ζωή; Οι αρχαίοι ιερείς σε τίποτα δεν διέφεραν από τους σημερινούς. Ακόμη και στην ιερατική Στολή Σε όλα βεβαίως τα μαντεία, αλλά ειδικότερα στο Τροφώνειο, συνέβαιναν τελείως διαφορετικά πράγματα. Θα τα γνωρίσουμε στην συνέχεια.

Ο Ηράκλειτος έλεγε ότι η Σίβυλλα επί χίλια χρόνια,
«..φθεγγομένη άκαλλώπιστα, άγέλαστα καί
άμύριστα έξικνείται τή φωνή διά τόν θεόν..»
(23)


Συναντήθηκε ήδη, ο Κλήμης να συνομολογεί το δικό του όμοιο φθέγμα.

«..οι χρησμοί τα εις την θεοσέβειαν ημίν εναργέστατα προτείνοντες,
θεμελιούσι την αλήθειαν..»
(24)

Βεβαίως δεν γίνεται να μην επανακάμψει ο δικός μας Πλούταρχος.

«.. Όταν η Πρόνοια των θεών
εγκατέλειψε τους Έλληνες, πήρε ως αποσκευές τα χρηστήρια..»
(25)

«..ποείσθαι πορείαν προς θεών αποθεραπείας..» (26)


Ο τέταρτος καθηγητής, κ. Νίκος Παπαχατζής, του οποίου μάλιστα η εργασία ‘’ΠΑΥΣΑΝΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ,’’ βραβεύθηκε από την Ακαδημία Αθηνών, σχολιάζοντας την Λειβαδιά του Παυσανία, σημειώνει πολλά παράδοξα.
Επιγραμματικά, ελέγχεται εφ’ όλης της ύλης.

Απορρίπτει την θέση του μαντείου στον λόφο ‘’Προφήτης Ηλίας,’’ με το αιτιολογικό ότι απέχει μισή ώρα από τις πηγές. Ωστόσο ο Περιηγητής αναφέρει σαφώς την θέση, πάνω σε κάποιο όρος.
Περισσότερο όμως επιβαρυντικός στο προκείμενο είναι ο λόγος του Απολλώνιου του Τυανέα.
Ο περιβόητος μύστης εμφαντικά δηλώνει ότι κατά την επίσκεψή του στο άδυτο, περπάτησε. Περπάτησε πολύ.
Αλλοιώς εκείνο το βαρύ..
‘’εις Τροφωνίου εβάδισεν,’’ (27)
δεν θα είχε λόγο ιδιαίτερης αναφοράς. Τί σημαίνει άραγε,
‘’στου Τροφώνιου βάδισε;’’

Τι άλλο, από το δεδομένο ότι μετά το λουτρό στην Έρκυνα, ο δρόμος μέχρι το Χρηστήριο πάνω στο όρος, ήταν μακρύς;
Άλλωστε και στην περίπτωση της Επιδαύρου εντοπίζεται ένα ίδιο φαινόμενο.
Το μεν Ασκληπιείο βρίσκεται στην κοιλάδα, ο δε τάφος του τοπικού ήρωα Μαλεάτα, πάνω στο όρος, που επίσης απέχει μισή ώρα από το Ασκληπιείο, και συμπτωματικά ονομάζεται κι εκείνος ‘’Προφήτης Ηλίας.’’
(και η Κατάβαση του σύγχρονου θεού, περιέχει
το γνωστό Στάδιο της Πορείας προς το Όρος.)

Διατυπώνει την άποψη ότι:

‘’το δάπεδο του ναού του Διός στρωμένο με ογκώδεις πωρόλιθους,-
ενώ ο στυλοβάτης και ο τοιχοβάτης του σηκού, έγιναν με εκλεκτό ασβεστόλιθο, λατομημένο επί τόπου. Τα σωζόμενα κατάλοιπα αποτελούν μάρτυρες μιας ακόρεστης φιλοδοξίας των Λεβαδέων να χτίσουν έναν εξαιρετικά μεγάλο ναό, σε τόσο μεγάλη απόσταση από την Πόλη’’

Η αλήθεια είναι ότι ο πωρόλιθος έφτασε από πολύ μακρυά, ίσως από την Κόρινθο, ενώ ο ‘’εκλεκτός ασβεστόλιθος’’ ήρθε στην κορυφή του λόφου από πολύ χαμηλά, όπου υπάρχει σύμφωνα με την Επιγραφή (I.G.VII,3073),
’’ η σκληρή Λεβαδειηκή πέτρα.’’ Στην κορυφή, αλλά και σε όλη την
έκταση που εκτείνεται ο λόφος, δεν υπάρχει ασβεστόλιθος.
Το κόστος μεταφοράς ήταν τεράστιο για ‘’επαρχιακή αρχιτεκτονική.’’ Τηρουμένων των αναλογιών, είχε την ίδια ακριβώς επίπονη εργασία, που καταβλήθηκε κατά την μεταφορά των δομικών μελών του Παρθενώνα, έστω από τους πρόποδες της Ακρόπολης.
Το λάθος όμως για να γίνει αντιληπτό, αναγνωρίζεται στον ισχυρισμό:
’’λατομημένο επί τόπου,’’ που κυριολεκτικά ακούγεται τόσο άστοχο, όσο θα ήταν και ο ισχυρισμός, ότι οι Αθηναίοι, λατόμησαν τα μάρμαρα του Παρθενώνα, επί τόπου, πάνω στην Ακρόπολη.


Η δεύτερη αστοχία, πάνω στο ίδιο Σχόλιο, έχει ως εξής:

‘’Τον υπερμεγέθη ναό του Διός Βασιλέως στην Λειβαδιά,
ίδρυσε ο γνωστός Αντίοχος Δ΄ο Επιφανής, και ήταν ‘’εκ κατασκευής ημιτελής’’


Το γιατί θα διαπιστωθεί αργότερα, κατά την ερμηνεία του Δρώμενου.
Αλλά η δαπανηρότατη κατασκευή, θα έπρεπε να έχει εμβάλλει την ιδέα, ότι,
‘’τόσο μακρυά από την Πόλη,’’ δεν ναοδομεί κάποιος τόσο τεράστιο ναό, για να χρησιμοποιηθεί περίπου ως σημερινό ξωκκλήσι.
Ο τεράστιος ναός, με την μοναδική επωνυμία του Διός Βασιλέως, και την αποκλειστική στον ηπειρωτικό Ελληνικό χώρο, ύπαρξη Αψίδας, υπονοεί ήδη την υφέρπουσα Βασιλική Μύηση, στο Θρησκευτικό Κέντρο της Λειβαδιάς, στο οποίο οι Μακεδόνες βασιλείς, από τον παππού του Μεγάλου Αλέξανδρου, είχαν ισχυρή παρουσία και δράση. Είναι ευκαιρία να τονιστεί ότι μ’ αυτήν την προϋπόθεση, ο ναός ασφαλώς εντασσόταν άμεσα στο Τυπικό του Ιερού.
Λάβαινε μέρος στην χρησμοδοσία. Ήταν αναπόσπαστο τμήμα της Ακολουθίας.
Αυτό πολύ απλά σημαίνει ότι, ο χρηστηριαζόμενος, έτσι ή αλλιώς ανέβαινε πάνω στον λόφο.
Στον ‘’πολύ μακρυά’’ για μερικούς λόφο…….

Απαράδεκτο όμως λάθος, για πανεπιστημιακό, όπως ο καθηγητής Παπαχατζής, και η ομάδα εργασίας του, καταγράφεται κατά την αναπαράσταση του καθ’ αυτό,
μαντείου-αδύτου-χρηστηρίου.
Χωρίς καμία προσωπική άποψη, αντιγράφεται και αναπαράγεται ένα Σχέδιο, φιλοτεχνημένο τον 19ο αιώνα, το οποίο είναι έργο δύο Γερμανών Περιηγητών.
Σε όσους έχουν ασχοληθεί με το Τροφώνειο, είναι γνωστό, επειδή μεταφέρεται και προτείνεται από πολλούς παράγοντες.
Από τα τουριστικά φυλλάδια του Δήμου Λειβαδιτών, έως τα ‘’επιστημονικά’’ Περιοδικά, των Αρχαιολογικών Δελτίων, απεικονίζει ‘’το μαντείο σε κάθετη τομή.’’
Ο αντίλογος συνοψίζεται στα εξής:
Η αναφερόμενη από τον Περιηγητή, στενή και ελαφρά σκάλα, δεν μπορεί να είχε δεκατέσσερα σκαλοπάτια, για ένα ύψος υπολογίσιμο σε μόλις δύο μέτρα
περίπου, γιατί σε μια τέτοια περίπτωση, δεν θα υπήρχε χώρος να πατήσει κάποιος.!!!

(Είχε, ή πρέπει να είχε, σύμφωνα με τις σκάλες Καταβάσεως, Αναβάσεως οι οποίες στο προκείμενο αγνοούνται, μόλις επτά σημαδιακά σκαλοπάτια. Το πρώτο ήταν από μολύβι, και αντιστοιχούσε στον ουρανό του πλανήτη Κρόνου, το δεύτερο από κασσίτερο στην Αφροδίτη, το τρίτο από ορείχαλκο στον Δία, το τέταρτο από σίδηρο στον Ερμή, το πέμπτο από κράμα μετάλλων στον Άρη, το έκτο από ασήμι στην Σελήνη, και το έβδομο από χρυσάφι στον Ήλιο.(Ωριγ.κ.Κέλσ.6,22) Η σκάλα ήταν,
με βεβαιότητα μεταλλική, γι’ αυτό άλλωστε περιγράφεται ως στενή και ελαφρά.)

Άλλο λάθος επισημαίνεται στην Περίφραξη. Με δεδομένη την μαρτυρία του Απολλώνιου Τυανέα, ότι για να επιτύχει την αυθαίρετη είσοδο στο άντρο, ουσιαστικά δηλαδή μια διάρρηξη του χώρου, αναγκάστηκε να ξεριζώσει τέσσερις οβελίσκους, αυτή η Περίφραξη, που σχεδιάστηκε και ως τρόπαιο μεταφέρεται, δεν μπορεί να είχε τους οβελίσκους τα κολωνάκια του πλέγματος σε τόσο αραιή απόσταση.

Έτσι εισχωρεί κάποιος άνετα, και ανάμεσα, και περνώντας από πάνω, αφού το
ύψος σχεδιάστηκε πολύ χαμηλό. Κάτι επίσης απαράδεκτο για θρυλούμενο Μαντείο, Τάφο, Χρηστήριο, και κυρίως πρώην ενδιαίτημα,
’’Τροφώνιος ποιήσας κατωρυχήν οίκισιν διετέλει,’’
είναι η απερίσκεπτη έκθεση του εσωτερικού χώρου στην βροχή.!!!
Τραγελαφική εικόνα παρουσιάζει και η αναπαράσταση της περίφημης Οπής, που αναφέρεται από τον Παυσανία. Έχει τοποθετηθεί στο πλάι μεταξύ του δαπέδου και του οικοδομήματος, απ’ όπου μάλιστα φαίνεται άνθρωπος σε αφύσικη σωματική θέση, έτοιμος να περάσει κάπου.
Στο κείμενο τέτοια φιλολογική μαρτυρία δεν υπάρχει Διατυπώνεται με ζωηρό τρόπο είναι αλήθεια, μια δίνη ποταμού και ένα βίαιο καταβύθισμα, αλλά αυτό για όσους μπορούν να αναγνώσουν με ηρεμία το κείμενο είναι υποθετικό.
Είναι ένα παράδειγμα.
Παραδίδεται με έναν υποθετικό λόγο.
Με μια λεγόμενη δυνητική ευκτική έγκλιση.

Αποκρύψειεν άν ‘’μια δίνη ενός ποταμού
θα ήταν δυνατόν να αποκρύψει κάποιον….’’

Και όχι βέβαια ότι τον αποκρύβει στ’ αλήθεια….
Με σαφήνεια περιγράφεται ότι η Οπή είναι πλάτους μόλις δύο σπιθαμών.
Και το σπουδαιότερο, ότι μπορεί να χωρέσει μόνον την άκρη των ποδιών.
Τώρα, πώς γίνεται από δύο σπιθαμών άνοιγμα μια δίνη ποταμού κυριολεκτικά να ρουφήξει έναν άνθρωπο, και στην συνέχει πώς γίνεται αυτός να επανεμφανίζεται με τα πόδια μπροστά, είναι κάτι ανάμεσα στο εξωφρενικό και ανήκουστο….
Θα ήταν τραγικό, αν δεν ήταν γελοίο, ή το αντίστροφο.
(Μάλλον πρέπει να έχεις πτυχίο για να το καταλάβεις.)

Εκείνο πάντως που έχει την βαρύτερη σημασία στο προκείμενο είναι η σαφέστατη κατάθεση εύστοχου λόγου και από τον Παυσανία, και από τον Ευριπίδη.
Ο πρώτος μεταχειρίζεται το ρήμα αναστρέφω, και δεύτερος το ενστρέφω.
Και τα δύο δεν μιλάνε για πηγαιμό και Επιστροφή, αλλά για είδος αναστροφής και συστροφής μέσα στην αβαθή αύλακα που έφεραν σε φώς οι ανασκαφές από την πρώτη κιόλας ημέρα.
Σήμερα οι τροχαίες πινακίδες τουλάχιστον, δείχνουν εμφανέστατα, τι σημαίνει Αναστροφή.!!!

Υπάρχει ένας ακόμη καθηγητής. Ένας πέμπτος καθηγητής, ο καθ’ ύλην και αρμοδιότητα διορισμένος από το Υπουργείο Πολιτισμού, Έφορος Αρχαιοτήτων Βοιωτίας.
Όμως επειδή, τόσο οι απόψεις του, όσο και τα έργα και ημέρες της Θ΄ Εφορείας
Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων, για την αρχαιολογική έρευνα,
και το πολιτιστικό παρόν της Λειβαδιάς, είναι πολύ σοβαρές, θα σχολιαστούν εδώ
στο τέλος της σειράς για το Τροφώνειο.




Στάθης Βαλλάς
vallas.stathis@gmail.com



Σχόλια - Παραπομπές

(1) Κλ. Προτρ.1,2,11
(2) Λουκιαν.Μεν.Νεκ. 486,22
(3) Ομ.Ιλ. Ζ,433
(4) Πλούτ.Πρόβλ.684 C
(5) Ομ.Υμν.Απόλ.278
(6) Ησύχιος,κ.α
(7) Ομ.Οδ.μ,432
(8) Προσεκτική ανάγνωση του κειμένου δείχνει ότι, ο Παυσανίας δεν πραγματοποίησε Κατάβαση στο άντρο. Το εγχείρημα της Κατάβασης ήταν ένα αληθινό Πάθος. Πολύ λίγοι φέρεται ότι το είχαν κατορθώσει Με το σχήμα λόγου ‘’άλλους τε ειδών και αυτός τω Τροφωνίω χρησάμενος, και κάπου αλλού είρηταί μοι, δηλ. μου τα διηγήθηκαν’’ πληροφορεί, ότι έκανε μια απλή χρήση. Στο Τροφώνειο συνέβαιναν διάφορες δραστηριότητες. Πολλές άγνωστες φοιτήσεις. Μία τουλάχιστον μαρτυρία του Πολύαινου αναφέρει ονειρομαντεία. Στο Ιερό του Τροφώνιου μπορούσε κάποιος να σπουδάσει εκτός των άλλων, Μετεωρολογία, Ιατρική, ακόμη και Διαιτητική, αφού πολλές Επιγραφές αναφέρονται σε όσπρια, λαχανικά, κρέατα ακόμη και ψάρια…
(9) Όμηρος. Ιλ.1,134
(10) Πίνδ.0λ.10,4
(11) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ, ‘’Το άντρον του Τροφωνίου.’’ Βαλλάς Στάθης
(12) Πίνδαρος
(13) Κέλσος. Αληθής Λόγος κ.Ζ
(14) Αριστλ. Μλ 7,1072, b 29
(15) Αριστλ. τε. 16,1335, b 7
(16) Εφημ.’’ΕΘΝΟΣ’ 12-10-08
(17) Σχολ.Λουκιαν.1,191,2. Σχολ.Αριστφν.Νεφ.503-6
(18) Ο.α.σελ.194
(19) Σελ.193.
(20) Πλούταρχος, Περί του μην χράν έμμετρα νυν την Πυθίαν 396,b
(21) Frag. Αριστοτέλης, 16,101,4
(22) Αριστλ. Νικομάχεια 1140b,31
(23) Ηράκλειτος, frag, 92,4
(24) Προτρεπτικός, 8,77,1,4
(25) Περί των εκλελοιπότων χρηστηρίων, 413,Α,8
(26) Αριστλ.Πη 16.1335,b15
(27) Βίος Απολλώνιου Τυανέα 4,24,3
Συνημμένα
ΜΑΝΤΕΙΟ 5 - Το Μαγικό Βουνό.pdf
Το κείμενο για καλύτερη ανάγνωση, αναρτάται και σε μορφή pdf.
(243.3 KiB) Ἔχει μεταφορτωθεῖ 257 φορές
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..

ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
Ἀντιπροσωπευτικὸ εἰκονίδιο μέλους
ΧΑΒΟΥΤΣΑΣ ΒΛΑΣΗΣ
Μάκιστος
 
Δημοσ.: 1595
Ἐγγραφή: Πέμ 10/03/2005 15:24
Τοποθεσία: Ν38 36' 41" Ε23 31' 18"

Μαντείο Τροφωνίου (Βαλλάς Στάθης)

Δημοσίευσηἀπό ΧΑΒΟΥΤΣΑΣ ΒΛΑΣΗΣ » Κυρ 04/03/2012 21:54

Για να γνωρίσουμε το Τροφώνειο (6)





Ο Μυητικός Κύκλος




Ευ-τυχία, θα ήταν δυνατόν να χαρακτηριστεί, η διάσωση της περιγραφής του Περιηγητή, η οποία αναφέρεται στο Τυπικό, στην Τελετουργία, στο Δρώμενο, που διαδραματιζόταν στο λεγόμενο μαντείο του Τροφωνίου.
Τονίστηκε ήδη ότι, και το Άδυτο - Χρηστήριο, αλλά και η περιγραφή του Περιηγητή, αποτελούν Μοναδικότητα, μεταξύ όλων των αρχαίων Ελληνικών μαντείων.
Το γεγονός καταδείχνει συγχρόνως και την σπουδαιότητα του περίφημου μνημείου, της Λειβαδιάς. Απερίφραστα υποστηρίζεται ότι αποτελούσε το μοναδικό Ιερό του αρχαιοελληνικού Κόσμου, στο οποίο γινόταν μια τελετουργική Κατάβαση στον Άδη.
Έναν εξαιρετικό δηλ. Τ-όπο

Έμμεση μαρτυρία της πρότασης έρχεται από ένα κείμενο του Λουκιανού, στο οποίο περιγράφεται μια Κατάβαση στον Άδη, που έγινε κάπου στην Μεσοποταμία, αλλά η επακόλουθη Ανάβαση στον Επάνω Κόσμο, πραγματώθηκε στην Λειβαδιά.
Επειδή μάλιστα η περιγραφή του Παυσανία, παρά τις τολμηρές αποκαλύψεις κατά την έκφραση του Ιερού Λόγου, που από την φύση του είναι άρρητος, πολλά είναι εκείνα που αποκρύβει, η συμπλήρωση της όλης εικόνας, μιας διαυγέστερης Εικόνας, σχετικής με την Κατάβαση στο βασίλειο του Πλούτωνα, προκύπτει και αναγνωρίζεται στο προαναφερθέν κείμενο, του Λουκιανού, με τον τίτλο: ΜΕΝΙΠΠΟΣ Ή ΝΕΚΥΟΜΑΝΤΕΙΑ
Απ’ αυτήν την, κατά κάποιον τρόπο, αθυρόστομη Πραγματεία, θα γίνει και το έναυσμα της επίσκεψης στο Άντρο του Τροφώνιου.

Στον Παυσανία η επιβεβλημένη Ιερή Σιωπή απαγόρευε την ακριβή αναφορά των καθορισμένων ημερών εξαγνισμού, ήμερών αγνείας, οι οποίες εξ αιτίας του αρμονικού Χρόνου, ήταν αυστηρά καθορισμένες.
Ένα δηλαδή διάστημα, στο οποίο, ο μυούμενος διαβίωνε σε κλίμα σωματικής και πνευματικής Κάθαρσης. Στο κείμενο λοιπόν του Περιηγητή, είναι τελείως ασαφής ο αριθμός αυτών των ημερών.
Περιγράφονται ακαθόριστα και εν συντομία ως τεταγμένες ημέρες. (Σχλ.1)
Αντίθετα στην διήγηση του Λουκιανού, οι ημέρες παρά προσδοκίαν αναφέρονται.
Ήταν 29 περίπου. Ένας πλήρης δηλαδή Σεληνιακός κύκλος.
Τα κριτήρια που καθιέρωσαν αυτό το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, ώστε να χρησιμοποιείται κατά την Μύηση, είναι όντως θαυμαστά.
Πάνω απ’ όλα όμως δείχνουν με σαφήνεια την Σοφία της Θρησκευτικής Πρακτικής.




΄΄γής παίς είμι καί ουρανού αστερόεντος’’
( κείμενο ταφικής πινακίδας )


Η παρατήρηση είχε ήδη αποδείξει ότι ο ανθρώπινος οργανισμός, επηρεάζεται άμεσα από τις
λεγόμενες Σεληνιακές Φάσεις.
Όπως ακριβώς στα φυτά, έτσι και στα ζώα, οι χυμοί ανεβαίνουν και κατεβαίνουν στα σώματα, παρακολουθώντας, το ‘’άδειασμα και το γέμισμα’’ του Φεγγαριού.
Το γεγονός ωστόσο δεν είναι το σπουδαιότερο.
Η συγκεκριμένη διεργασία, με πολύ Σοφία, είναι ή έστω πρέπει να είναι, συμπέρασμα και αντίληψη πως ότι συμβαίνει στον Μεγάκοσμο ( δηλ.στο Σύμπαν ), ελαχιστοποιημένο φτάνει μέχρι τον Μικρόκοσμο ( στην Γή ).
Σαφέστερα.
Αυτή η εξεζητημένη κίνηση των υγρών όλου του έμβιου Κόσμου, που σημειώνεται ως Κατέβασμα-Ανέβασμα, εκδηλώνεται μεν στην Γή, αλλά ασφαλώς ως αιτία, έρχεται από το διάστημα.
Είναι, ή έστω πρέπει να είναι, το υποπολλαπλάσιο του Φαινόμενου, το οποίο ο Αριστοτέλης περιγράφει ως..

Αναπνοήν του Σύμπαντος η οποία
πραγματοποιείται στον Αιθέρα.

Έτσι εδώ παρατηρείται ένα σύνδρομο με το Μεγάλο Κοσμικό, αλλά έλλασσον φαινόμενο, το οποίο κατά την Μύηση, εύστοχα ονόμασαν..
Ανάβαση και Κατάβαση.

Δεν είναι άλλο από τον Μικρό Κύκλο των περίπου 29 ημερών.
Αυτό λοιπόν το διάστημα είναι ο ελαχιστοποιημένος κραδασμός της Αναπνοής του Σύμπαντος στον Αιθέρα. Είναι ο ελάχιστος Χρόνος της αναπνοής.
Είναι ήδη γνωστό ότι ο χρόνος δεν είναι τίποτε άλλο από ένα μήκος μετρούμενης κίνησης. Ο Χρόνος είναι εκείνο που προκύπτει από την ταχύτητα Κίνησης μεταξύ δύο σημείων. Επειδή όμως στο Σύμπαν παρατηρείται και μια καθαρή Κυκλική Κίνηση, δεν θα ήταν άστοχο να προταθεί ότι, η Γή, εναρμονίζεται ως υποπολλαπλάσιο, και πραγματοποιεί αυτή τη φορά τον Μεγάλο Κύκλο, που είναι ο ετήσιος με τις περίπου 365 ημέρες.
Διαπιστώνεται λοιπόν ότι ο πλανήτης Γή, και κατά συνέπεια όλοι οι έμβιοι, και άβιοι οργανισμοί από τους οποίους αποτελείται, ε π η ρ ρ ε ά ζ ο ν τ α ι από την κοσμική κίνηση και Αρμονία.
Βεβαίως όχι μόνον από την Αρμονία αλλά και από τις συνθήκες Χάους, που ασφαλώς επικρατούν, στο άγνωστο Σύμπαν. Έτσι γίνεται αντιληπτή μια αρμονική συμπεριφορά. Συν – περι – φορά.

Ώστε η επήρρεια, πιστοποιείται αναμφίβολα. Άλλωστε πώς θα ήταν δυνατόν να συμβαίνει αλλοιώς.
Το εν λόγω Φαινόμενο, επειδή αποτελεί και πλαίσιο μέσα στο οποίο διαδραματίζεται η Μύηση, και βέβαια όχι μόνον στο λεγόμενο Μαντείο του Τροφωνίου, θα πρέπει να αποτελεί στοιχείο Σπουδαίο.
Στοιχείο υπογράμμισης της σπουδαιότητας, δηλαδή της διδαχής και μάθησης, που απορρέει από την έρευνα τέτοιων μνημείων.



Επιγραμματικά, και παρά το ότι κινδυνεύει να ακουστεί ως βαρύγδουπο φθέγμα :
Η μύηση στο άδυτο του Τροφώνιου, είναι περισσότερο σοβαρή, απ’ όσο μπορεί κανείς αρχικά να υποθέσει. Όλο το δρώμενο υπακούει και εναρμονίζεται κατά την πράξη, και το αποτέλεσμα, στον πρότυπο και αένναο Κοσμικό Ρυθμό.
Είναι μια ελαχιστοποιημένη Εντελέχεια.
Η Μύηση ενυπάρχει μέσα στην κοσμική συν-περι-φορά της Γής.
Εκείνος που επιχειρούσε την οδυνηρή Κατάβαση, το Φρικτόν Μαρτύριον, ενταφιαζόταν όπως ο οπός μέσα στην γή, υποκείμενος σε όλους τους σχετικούς μεταβολισμούς.
Σπορά, Κυοφορία, Εκβλάστηση, Αύξηση.
Ο μυούμενος με κάποιον τρόπο εισχωρούσε στις αληθινές διαστάσεις του Σύμπαντος.

Ο Πίνδαρος είχε αποκαλέσει την Μύηση στο άδυτο του Τροφώνιου άβρόν πάθος.
Στην σημερινή θρησκεία, μια όμοια Κατάβαση στον Άδη, αποκαλείται από τον εκκλησιαστικό Πίνδαρο,
τον Ρωμανό, επονομαζόμενο και Μελωδό, χαρίεν πάθος.
Απομένει ως συνέπεια, να εξακριβωθεί, το τί ακριβώς, ή περίπου, ήταν αυτή η περίφημη Μύηση.


Ένα αναπάντεχο θραύσμα, από κάποιον χαμένο Θρήνο του Κύκνου της Θήβας, γίνεται πολύ βαρύ.

Όλβιος όστις ίδών
κείν’ είς ύπό χθόν’ οίδε μέν βίου τελευτάν
οίδεν δέ διόσδοτον άρχάν.
(1)

‘’τρισευτυχισμένος, εκείνος που γνώρισε τα μυστήρια κάτω από τη γή.
Γνώρισε το τέλος του βίου, γνώρισε και την αρχή που έδωσε ο Δίας…’’
(Σχλ.2)
Αν πράγματι έτσι συνέβαινε, ο μυούμενος γνώριζε πριν από χιλιάδες χρόνια εκείνο που ερευνούν σήμερα οι Αστροφυσικοί και οι Πυρηνικοί επιστήμονες στο πρόγραμμα CERN.
Αυτή ακριβώς η πρόταση, που εκφράζει και την Σοβαρότητα, της περίφημης Μύησης στο άντρο του Τροφώνιου, στο τέλος θα ισχυροποιηθεί στο έπακρο.
Όλη η διαδικασία, όλη η ζοφερή Εμπειρία, δεν ήταν τίποτε άλλο, από μια σύμφωνη Μεγάλη Πορεία, σύνδρομη των Κοσμικών δεδομένων, και του Κοσμικού Ρυθμού.
Το γεγονός θα εξακριβώνεται σε κάθε Στάδιο της Κατάβασης.
Αυτός ακριβώς είναι ό λόγος, που θέλει την Μύηση, σαν ένα δρώμενο, πολύ πιο σοβαρό, απ’ όσο μπορεί κανείς αρχικά να υποθέσει.
Ένα από τα πρώτα γεγονότα, αποδεικτικό της κοσμικής ταυτότητας, είναι ο προαναφερθείς Κύκλος των 29 ημερονυκτίων των 29 περιστροφών της Σελήνης γύρω από τη Γή.
Και βέβαια των αντίστοιχων περιστροφών της Γής γύρω από τον Ήλιο, με σημασία κυριολεκτικά Ζωτική. Είναι ήδη γνωστό ότι χωρίς τον Ηλιακό ιονισμό, η ανθρώπινη Ζωή πάνω στη Γή, θα είχε διάρκεια μόλις λίγων ημερών.

Ο Ήλιος χρειάζεται περίπου 220 εκατομμύρια χρόνια,
για να πραγματοποιήσει μία περιφορά γύρω από το κέντρο του Γαλαξία.
(Περιοδικό ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ : ΜΑΡΤΙΟΣ 2009, σελ,11 )


Η ιδιαιτερότητα του μυούμενου, ως αποκομμένου από την παράλληλη ‘’βέβηλη’’ κοσμική διαβίωση, αναγνωριζόταν στον ιερό χαρακτήρα της εναρμόνισής του, κατά το επίμαχο και συγκεκριμένο αυτό διάστημα.. Η διαφορά αναγνωριζόταν στα εξής.
Με βέβαιη απόλαυση της καθιερωμένης ‘’δίαιτας των τεταγμένων ημερών,’’ ήταν σε θέση υποχρέωσης να εκτελεί μια σειρά από Θυσίες και απαραίτητους Καθαρμούς, ενώ συγχρόνως το ίδιο διάστημα μαζί με το Πνεύμα, εξάγνιζε και το Σώμα, παίρνοντας καθημερινά ψυχρά Λουτρά στον ποταμό, Έρκυνα.

«..καί λουτρών είργεται θερμών,τό δέ λουτρόν
ό ποταμός έστιν ή Έρκυνα..»
(2)

Στο κείμενο μάλιστα του Λουκιανού, υπάρχει η μαρτυρία, ότι μετά το αντίστοιχο Λουτρό στον ποταμό Εύ-φράτη, ο μυούμενος επέστρεφε στο οίκημα όπου διαβίωνε, αναποδίζων. Περπατώντας δηλαδή ανάποδα.
Μια λογική ερμηνεία του παράδοξου Τυπικού, είναι ότι μ’ αυτόν τον τρόπο,
ο άνθρωπος ‘’επέστρεφε περπατώντας προς τα πίσω,’’ τη στιγμή της Γέννησής του στην Γή.
Το Φαινόμενο, αν βέβαια έτσι γινόταν και στην Λειβαδιά - πράγμα σχεδόν βέβαιο, δηλώνει μια συμπύκνωση του μηνιαίου χρόνου, ισοδύναμη με την ηλικία του μυούμενου.





Περί Καθαρμών



Όλο το νόημα και η αξία των μυητικών Καθαρμών, συνοψίζεται σ’ έναν λόγο του Πλάτωνος :

«…τώ όντι πάλαι αινίττεσθαι, ότι, ός άν αμύητος καί ατέλεστος είς Άιδου αφίκηται, έν βορβόρω κείσεται, ό δε κεκαθαρμένος τε καί τετελεσμένος εκείσε αφικόμενος μετά θεών οικήσει…» (3)

‘’Είναι αλήθεια ότι όποιος χωρίς Τελετή και χωρίς Μύηση φθάσει στον Άδη, θα περιπέσει σε βόρβορο, σε αντίθεση με όποιον έχει αποκαθαρθεί, που με την άφιξή του εκεί θα συγκατοικήσει με τους θεούς.’’






Περί Θυσιών




‘’θυσία τώ θεώ….καρδίαν θεός ούκ εξουδενώσει.’’
( ψαλμός 50,4 )



Το θέμα των Θυσιών δεν έπαψε να δημιουργεί ερωτηματικά.
Θα ήταν δυνατόν μάλιστα να προταθεί ότι, στο προκείμενο πράγματι υπάρχει
Χαμένη Γνώση. Κανείς θεός, και ποτέ δεν ζήτησε καμιάν απολύτως θυσία.
Είτε φυτικής μορφής, είτε ζωικής,
Αμέτρητος βεβαίως ήταν ο αριθμός, αλλά και οι επιδιώξεις των θυσιών.
Στον Ψαλμό, γίνεται μια θυσιαστική επίκληση, υπέρ μη εξουθενώσεως της καρδιάς του λάτρη.
Αλλού περιγράφονται κάποιες άλλες, πάγκοινες θυσίες που ονόμαζαν Απαρχές.

Οι πρώτοι καρποί κατά την συγκομιδή, τα πρώτα γεννήματα, αμνοί, ερίφια, μόσχοι, και σε εξαιρετικές περιπτώσεις τα πρωτότοκα παιδιά, αποτελούσαν ιερεία θυσίας, με το αιτιολογικό ότι από τον Θεό προέρχονται και σε Εκείνον επιστρέφουν.
Αυτού του είδους οι λογικές, σήμερα φαντάζουν αλλόκοτες. Είναι δε αυτός ο κύριος λόγος, που οδηγεί σ΄ έναν βάσιμο σκεπτικισμό. Πράγματι υπάρχει Κενό.
Πραγματικά σήμερα διαπιστώνεται όλη η μεγαλοπρέπεια μιας Χαμένης Γνώσης….

Σε αντιστάθμισμα έχει αποδειχτεί ότι η Θυσία, παρά το ότι δείχνει σαν ένα μιμητικό, απλό και ατελέσφορο σχήμα Ακολουθίας και Επανάληψης, στην ολοκλήρωσή της αποδεδεικτικά αποβαίνει μια Πράξη με αυτογενή σκοπό.
Μιά Πράξη που έχει αποτέλεσμα.
Μόνον με Πράξη Θυσίας, επιτελείται και επιτυγχάνεται μια Τελετουργία.
Ένα τέλειο έργο.

Η σύγχρονη Εκκλησιαστική Πρακτική το επιβεβαιώνει .
Κατά την Κυριακή Ακολουθία ένα έστω αναίμακτο θυσίασμα,
μία αναίμακτος μυσταγωγία, οδηγεί, άγει, τον οποιονδήποτε Άρτο, και τον οποιονδήποτε Οίνο,
σε Σώμα και Αίμα της θεότητας.


«..τάς θυσίας προς τους θεούς όσίως κατά τά πάτρια έξωμεν..»
(4)




Στην επεξεργασμένη από τον Αριστοτέλη Θεολογία, που είναι ότι πληρέστερο πνευματικό έργο παρήγαγε η ανθρώπινη διανόηση, αφού εκεί περιλαμβάνονται, όχι μόνον όλα τα Νοητά και Αισθητά Αίτια, αλλά και η Γνώση αυτών των Αιτίων, από τα οποία αποτελείται ο Σωματοποιημένος Κόσμος, η Θυσία βρίσκεται σε θέση εξέχουσα. Και προτείνεται, και υποστηρίζεται.
Ο μεγάλος φιλόσοφος φτάνει μέχρι του σημείου να δίνει οδηγίες για την τέλεση των θυσιών. Δεν παραλείπεται η προσοχή στο :

’’ πώς δεί ποιείν τάς θυσίας.‘’
(5)

και η προτροπή στο Τέλειο Θυσίασμα:

‘’ουδέν κολοβόν προσφέρομεν προς τους θεούς.’’ (6)

Ένας τελευταίος λόγος, υποβοηθητικός στην κατανόηση των παντοειδών θυσιών προς τους θεούς, είναι ο ακόλουθος :

‘’ό θεός ζώον αΐδιον άριστον’’
(7)

Όπως επίσης,

‘’ο θεός ζώον νοητόν ‘’ (8)


Θεωρήθηκε, και πολύ ορθά ότι ο θεός εκτός από Νοητόν Αίτιον, συγχρόνως Άρχει ως
Σωματοποιημένο Είδος. Με αυτήν την παρ-Ουσία, η όποια θυσία είναι απόλυτα αποδεκτή.
Ο Αέτιος δίνει μια ερμηνεία, σχετική με το τι ασαφές, εννοούσε ο Αριστοτέλης.

«…Αριστοτέλης τον μέν ανωτάτω θεόν είδος χωριστόν, επιβεβηκότα τη σφαίρα του παντός, ήτις εστίν αιθέριον σώμα…… ζώον είναι σύνθετον έκ σώματος και ψυχής, ών το μέν σώμα έστιν αίθέριον, κινούμενον κυκλοφορικώς, ή ψυχή δε λόγος ακίνητος, αίτιος της κινήσεως κατ’ ενέργειαν...» (9)




Κάτου στου κάμπου τά χωριά,
Γυέμ’ στα πέντε βιλαέτια,
Φάτε πιείτε μωρ’ αδέρφια.
Δημώδες




Όσον αφορά τα ημέτερα, το κείμενο του Περιηγητή πληροφορεί ότι κατά την προκαταρκτική περίοδο
‘’Θύει ό κατιών τώ Τροφωνίω,’’ στον ίδιο τον Τροφώνιο, αλλά και στα παιδιά του Τροφώνιου, όπως επίσης στον Απόλλωνα, στον Δία Βασιλέα, και σε μια μοναδική μεταξύ των Ελληνικών Ιερών θεότητα.
Στον Κρόνο. Θυσία στον Κρόνο, (Σχλ.3) γινόταν μόνον στην Λειβαδιά.


Στα Δείπνα που επακολουθούσαν μετά τις θυσίες, υπήρχε αφθονία εδεσμάτων.
Μάλιστα όχι μόνον αφθονία αλλά και ποικιλία.
Μαζί με τις μελιττούτες, προσφερόταν καθιερωμένο αυγό, και θηράματα, όπως λαγοί και τσίχλες.

‘’Δικαίαρχος δ’ έν πρώτω τής είς Τροφωνίω Καταβάσεως φησίν ούτως.ή γέ τήν πολλήν δαπάνην έν τοίς δείπνοις παρέχουσα Δευτέρα τράπεζα προσεγένετο, καί στέφανοι καί μύρα και θυμιάματα καί τά τούτοις ακόλουθα πάντα. εδίδοτο δέ καί ώόν έν τή Δευτέρα τραπέζη, ώσπερ καί λαγώα και κίχλαι κοινή μετά τών μελιπήκτων προσεφέρετο.’’
(10)


Στο σημείο αυτό, θα διακοπεί προσωρινά η, πάντα υποκειμενική, προσέγγιση, και προσπάθεια ερμηνείας του δρώμενου στην Λειβαδιά των αυτοκρατορικών χρόνων.
Το απαραίτητο Λουτρόν, και η εν συνεχεία Πορεία προς το όρος, θα ακολουθήσουν προσεχώς.

Η Κατάβαση στο Άδυτο, δεν ήταν μια διαδικασία, ανάγνωσης ενός γραπτού κειμένου όπως το παρόν. Πάνω απ’ όλα ήταν κάποια Εμπειρία Μοναδική και ανεπανάληπτη.
Χρειάζεται χρόνος και κατάλληλη διάθεση, ώστε να γίνει εφικτή μια προσέγγιση Γνώσης τέτοιων θεμάτων. Τέτοιων εμπειριών ,που ασφαλώς είναι Πάθη.
Είναι Μαρτύρια.

Συμπερασματικά, κρίνεται ως βασικό να επανατονιστεί ότι ο, κατά τον Παυσανία, φέρελπις μύστης, με την ένταξή του στην μηνιαία δίαιτα – ενδιαίτηση στο οίκημα του Αγαθού Δαίμονα, και της Τύχης Αγαθής, έχει ήδη περάσει στην επήρεια ειδικότερων επιδράσεων.
Έχει ήδη μπει σε μια καλώς εννοούμενη Ζώνη Λυκόφωτος.

Ζεί και κινείται κάτω από συνθήκες υπαγορευμένες έμμεσα και άμεσα, από εξωκοσμικά Αίτια και Αρχές. Όλα, οτιδήποτε συμπεριλαμβάνεται και χρησιμοποιήται κατά την τέλεση του Ιεροτυπικού, υπόκεινται σε Κοσμική αρμονία.
Σε μια ανείπωτη λόγω επιβεβλημένης Ιερής Σιωπής Αισθητή αλλά και Νοερή Αρμονία.


Πόση άραγε αρμονία ; Υπάρχει απόδειξη ;
Ναι όσο οι συνθήκες του β΄μεταχριστιανικού αιώνα το επέτρεπαν :

«..τού περιβόλου δ’ εντός χάσμα γής εστίν ούκ αυτόματον,
αλλά σύν τέχνη καί αρμονία πρός το ακριβέστατον (με το έν ουρανώ, ) ωκοδομημένον..»
(11)

θα γράψει, και συγχρόνως δεν θα γράψει ο Παυσανίας!






Βαλλάς Στάθης
stathis.vallas@gmail.com




Σχόλια - Παραπομπές


(Σχλ.1) Η σημαντική εξακρίβωση, δείχνει με απόδειξη ένα σημερινό σφάλμα.
Είναι πολλοί εκείνοι που υποστηρίζουν ότι το μαντείο του Τροφώνιου, δεν μπορεί να βρίσκεται στον λόφο ‘’Προφήτης Ηλίας,’’ επειδή η απόσταση είναι μακρινή.
Ναι, θα ήταν μακρινή, αν κάποιος που επιχειρούσε μια Κατάβαση στο Άδυτο, δεν διέμενε πολύ περισσότερες από τριάντα μέρες στην αρχαία Λειβαδιά, και βεβαίως αν κυκλοφορούσε με αυτοκίνητο, όπως έχει συνηθιστεί να μετριέται η οποιαδήποτε απόσταση σήμερα.
Ο άσφαλτος δρόμος, ως συνέπεια του ασφάλτου οδοστρώματος, έχει ιστορικό παρών μόλις 60 χρόνια. Γνώρισα ανθρώπους που έκαναν την διαδρομή Θήβα – Λειβαδιά πεζή. Με τα πόδια. Αρκετά μικρός ταξίδεψα από την Νότια Βοιωτία στην Βόρεια, πάνω σ’ ένα άλογο.
Απλούστατα το 1944, δεν υπήρχαν αυτοκίνητα.
Ο Απολλώνιος Τυανεύς, ήρθε στο μαντείο του Τροφώνιου, με τα πόδια, από την Ολυμπία.
Στην αρχαία Ελλάδα ασφαλώς δεν κυκλοφορούσαν με αυτοκίνητα. Όλες οι μετακινήσεις γίνονταν πεζή. Αυτός ακριβώς ήταν ο λόγος που υπαγόρευε την ανάγκη σε περίπου κάθε τριάντα χιλιόμετρα, να υπάρχει και ένα επώνυμο Χάνι. Έ! λοιπόν αυτά τα περίφημα Χάνια, ήταν σε λειτουργία μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα.
Τα αυτοκίνητα ευρείας χρήσεως έχουν Ιστορία, πολύ λιγότερο από 100 χρόνια.
Τώρα άραγε, πόσο ‘’μακρυά,’’ είναι ο Προφήτης Ηλίας ;

(Σχλ.2) Δύο σύγχρονοι αποθεωμένοι, φέρεται ότι πέτυχαν εκείνο που με τόσο λυρισμό παραθέτει εδώ ο Πίνδαρος. Παράλληλα προσυπάρχει και επιστημονική υποστήριξη. '
‘’έξ ανθρώπων δι’ αρετής υπερβολήν γίγνονται θεοί’’ Αριστλ.Ηθ.ή 1145 α 28 )
Ο Γκοντάμα Βούδας, με ‘’τρείς δρασκελιές’’ βρίσκεται στην Αρχή του Κόσμου.
Ο Χριστός, αποκαλείται ‘’πρωτότοκος των νεκρών.’’ Ανάγεται και αυτός σε Αρχή.
Μια Αρχή Ταξινομήσεως, όπως ονομάζεται το περίφημο..
κινούν ακίνητον στην Αριστοτελική Θεολογία.
Είναι η ίδια με αυτήν που ο Θρήνος, την ονομάζει : ‘’διόσδοτον άρχάν.’’

(Σχλ.3)
Το γεγονός έχει μια διπλή αξία.
Μια ακόμη μεταξύ άλλων παράλληλη αστρική παρουσία, πρέπει να θεωρείται δεδομένη.
Από την άλλη, εάν πράγματι ο Κρόνος ‘’που τρώει τα παιδιά του,’’ ήταν ήδη ένα Σύμβολο του ρευστού και ακαθόριστου Χρόνου, τότε η παρουσία και παρεμβολή του στο Δρώμενο, προαναγγέλλει τον μ ε τ έ ω ρο χ ρ ό ν ο τ η ς μ ύ η σ η ς.
Έχει ήδη προταθεί, και θα επαναληφθεί, ότι ο Χρόνος στο Άδυτο του Τροφώνιου, υπάκουε σε διαφορετικούς ρυθμούς ροής.
Κατά την διάρκεια της παραμονής μέσα στο Άδυτο, επιτυγχανόταν Επιβράβευση, αλλά και
Επιτάχυνση Χρόνου.
Επιβράδυνση και Επιτάχυνση, προκαλούμενη από τον μύστη…..
Μια Επιμηκυνόμενη Μακαριότητα επακολουθούσε….
Έτσι αναγόταν κάποιος σε Όλβιο σύμφωνα με τον Πίνδαρο, αλλά και Φωτισμένο….
Τόσο Φωτισμένο, ώστε το Αίμα του να γίνεται Γαλάζιο…..



(1) Πίνδ.fragm.sel.102,114
(2) Παυσανίας, Βοιωτικά 39,5,6
(3) Πλάτ.Φαίδ.69 C
(4) Αριστλ.ρητ.1446,39,α
(5) Ρητ. 39. 1446 α 36-β
(6) F 108, 1495 β 8
(7) Αριστλ. Μλ 7 1072 α 26, τε 128 β 19
(8) 6 136 β 7
(9) Άέτιος ( Άρατ. Phil.pertinentia,Lib.1) ) 126 a 25
(10) Αθήν.ΧΙV,641,f
(11) Βοιωτικά 39,10,1
Συνημμένα
να γνωρίσουμε το Τροφώνειο 6.pdf
Το κείμενο για καλύτερη ανάγνωση, αναρτάται και σε μορφή pdf.
(159.24 KiB) Ἔχει μεταφορτωθεῖ 243 φορές
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..

ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
Ἀντιπροσωπευτικὸ εἰκονίδιο μέλους
ΧΑΒΟΥΤΣΑΣ ΒΛΑΣΗΣ
Μάκιστος
 
Δημοσ.: 1595
Ἐγγραφή: Πέμ 10/03/2005 15:24
Τοποθεσία: Ν38 36' 41" Ε23 31' 18"

Μαντείο Τροφωνίου (Βαλλάς Στάθης)

Δημοσίευσηἀπό ΧΑΒΟΥΤΣΑΣ ΒΛΑΣΗΣ » Δευ 05/03/2012 22:49

ΓΙΑ ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΤΟ ΤΡΟΦΩΝΕΙΟ 7 (Σχλ.1)


Θεραπεία και Ευχή στο ξόανο


Ένα από τα πλέον άγνωστα Στάδια του γνωστού αργότερα ως ‘’Θείου Δράματος,’’
εντοπίζεται σε μια απαραίτητη καταφυγή του όποιου επώνυμου θεού κυρίως, αλλά και θεοποιηθέντος ήρωος.
Μια καταφυγή εξακριβώνεται στο κάθε θεολογικό Τυπικό, η οποία δεν είναι άλλο από την υπαγορευμένη αναφορά, σ’ ένα επί μέρους βασικό στοιχείο το οποίο περιέχεται στον παραδοσιακό μύθο. Μια καταφυγή ως επακόλουθο, κάποιας αναπόφευκτης καταδίωξης του θεού.
Το γιατί συμβαίνει αυτό, μπορεί από μια πρώτη θεώρηση να απολήγει απροσδιόριστο, αλλά ωστόσο γίνεται πάντα παρατηρήσημο.
Στην Βοιωτία, που ενδιαφέρει άμεσα, το Στάδιο της καταφυγής εμφανίζεται απαραγνώριστο.
Ο Διόνυσος στην Θήβα του Πενθέα, υποβάλλεται στην εμπειρία της Καταδίωξης – Καταφυγής.
Ένας άλλος επώνυμα λατρευόμενος, ό πολύς Αμφιάραος, κατά τον χρόνο της Καταδίωξής του, πέφτει σ’ ένα χάσμα, όπου και εκεί ακριβώς στην συνέχεια αποθεώνεται, και λατρεύεται.
Ο δικός μας Τροφώνιος, όπως αναφέρει ο Χάραξ Περγαμηνός, αλλά και πολλά Σχόλια,

«…διωκόμενος καταφεύγει εἴς Λεβάδειαν τῆς Βοιωτίας,
οὗ κατωρυχήν ποιησάμενος οἴκησιν διετέλει.
τελευτήσαντος δέ αὔτου μαντεῖον ἀτρεκές ἐφάνη
αὐτόσε. καί θύουσιν αὔτω ὡς θεοῦ. Παρέλιπε δέ υἱόν Ἄλκανδρον…»
(1)

Η παράθεση έγινε, με την πρόθεση της απόδειξης, μιάς απαραίτητης Πορείας,
αντίστοιχης και ακριβούς κατά το δυνατόν, με την Πρότυπη, του διωκόμενου θεού, την οποία πραγματοποιούσε
σε Επανάληψη, ο μυούμενος σε οποιοδήποτε επώνυμο Τυπικό.
Επαναλαμβάνοντας την αρχική Πράξη - Πορεία, (καθ)ομοιωνόταν με την θεότητα.
Έτσι κάποιος ευελπιστούσε σε μια τελική Συγγένεια με τον θεό.
Έτσι ακριβώς ερμηνεύεται αρμονικά, εκείνο το επιπόλαια εννοούμενο :

‘’είς Τροφωνίου έβάδισεν…’’

Στο τελικό Στάδιο της μύησης, μεσολαβούσε Πορεία.

Η Πορεία, μια πορεία, μεγαλύτερη ή μικρότερη, είναι απαραίτητο Στοιχείο του Δρώμενου.
Αυτή η συγκεκριμένη Πορεία, κορυφώνεται πάντοτε σ’ έναν υπερκείμενο λόφο.
Άλλωστε, από την Ινδία, έως την Σκανδιναβία, οι επίγειοι θεοί ονομάζονται χαρακτηριστικά :
Θεοί των Λόφων.
Στο Ιερό του Τροφώνιου, μια μαρτυρημένη Πορεία, γινόταν ‘’κατά τα πάτρια,’’ στην κορυφή του γήλοφου, που σήμερα ονομάζεται ‘’Προφήτης Ηλίας.’’ Εκεί όπως πληροφορεί και το σχετικό κείμενο του Περιηγητή, επακολουθούσε μια Θεραπεία, και εν συνεχεία μια Ευχή στο ξύλινο ξόανο του Τροφώνιου, το οποίο έλεγαν ότι ήταν έργο του μυθικού Δαίδαλου.

«…δαιδάλου δέ τῶν ἔργων δυό μέν ταῦτα ἔστιν ἕν Βοιωτία.Ἥρακλης τέ ἕν Θήβαις,
καί παρά Λεβαδεύσιν ὅ Τροφώνιος.Τοσαύτα δέ ξόανα ἔν Κρήτη…»
(2)





Λειτουργία Αισθητική


Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ


Η καθιερωμένη Πορεία σε συνδυασμό με την Θεραπεία,
μνημονεύεται και στην αρχαία Θεολογία:

‘’ ποιεῖσθαι πορείαν πρός θεῶν ἀποθεραπείαν’’
(3)


Η πρόταση προϋποθέτει την πολλά σημαίνουσα Πορεία, ενώ συγχρόνως υπονοεί μια Πράξη Θεραπείας. Η Θεραπεία στην συνέχεια κλιμακούμενη κορυφώνεται σ’ ένα τελειωτικό δρώμενο. Σ΄ ένα τελικό Στάδιο. Σ’ ένα είδος λατρευτικής ολοκλήρωσης.
Αυτή ακριβώς η αποθεραπεία, η οποία στην Θεολογία αποτελεί σχήμα αναφοράς, κατά την Μύηση στο Ιερό του Τροφώνιου επιβεβαιώνεται, αλλά και μνημονευτεί ιδιαίτερα.
Ο Παυσανίας στην Λειβαδιά, εκτός από συνεπής, γίνεται και πολύ εύγλωττος.
Θα μιλήσει για το γνωστό ξόανο του Τροφώνιου, στο οποίο γινόταν αυτή η άγνωστη Θεραπεία. :

«…οἵ καταβάντι θεασάμενος δέ ἄγαλμα ὅ ποιῆσαι
δαίδαλον φασίν, ὕπο δέ τῶν ἱερέων οὐκ ἔπιδείκνυται,
πλήν ὅσοι παρά τόν Τροφώνιον μέλλουσιν ἔρχεσθαι.
τοῦτο τό ἄγαλμα ἴδων καί θεραπεύσας καί εὐξάμενος
ἔρχεται πρός τό μαντεῖον χιτώνα ἐνδεδυκῶς λινοῦν
καί ταινίαις τόν χιτώνα ἐπιζωσθεῖς καί
ὑποδησάμενος ἐπιχωρίας κρηπίδας…»


Αυτός ο ακαθόριστος μυστικισμός, γύρω από το ξόανο έχει την εξήγησή του.
Οι ιερείς δεν επεδείκνυαν !! Ουσιαστικά σημαίνει ότι δεν το απέκρυβαν.
Απλά δεν το έδειχναν παρά μόνον σ’ εκείνον που επρόκειτο να επισκεφτεί το μαντείο.
Το ξόανο βρισκόταν πάντοτε πάνω στον Βωμό, τοποθετημένο μέσα στην βώμειο έδρη,
η οποία διασώζεται έως σήμερα ανέπαφη κάτω από το Ιερό Δέντρο.
Το ξόανο βρισκόταν συνεχώς πάνω στον Βωμό, στο κέντρο του αρχαίου Τεμένους, απλά η πρόσβαση προς τα κει, αλλά και η ρυμοτομία του εδάφους, καθιστούσαν αδύνατη έστω και την οπτική επαφή. Το ίδιο ακριβώς διαπιστώνεται και σήμερα.
Όποιος βρίσκεται έξω από το Τέμενος, είναι αδύνατο να δεί τι συμβαίνει στο εσωτερικό.


Χρειάζεται ένα αποφασιστικό βήμα, για να γίνει κάπως κατανοητό εκείνο που εδώ μεταφέρει ο Περιηγητής. Τουλάχιστον όσο κατά ορθή εκτίμηση προκύπτει ως ερμηνεία, και όσο κατά συν-είδηση είναι επιτρεπτό να ανακοινωθεί.

Η μυστηριακή Θεραπεία ήταν ένας ακόμη τρόπος Συγγένειας με την θεότητα.

Θεραπεία με 11, και Θεραπεύω με 14, διαφορετικές ερμηνείες.



Το μέγιστο ενδιαφέρον εντοπίζεται σ’ αυτήν την ακαθόριστη Θεραπεία.

Κανείς από τους μυημένους στα αρχαία Ελληνικά Μυστήρια δεν αναφέρει κάτι σχετικό με την Θεραπεία κάποιου θεού ή δαίμονος. Οι λόγοι εκτός από προφανείς ήταν και πολύ σοβαροί.
Πάντα υπήρχε ο κίνδυνος της τιμωρίας. Το Μυστήριο, όπως υπαγορεύει και η λέξη ήταν ένα μυστικό των μυημένων. Έπρεπε να παραμένει απόκρυφο.
Ένας κίνδυνος τιμωρίας άμεσα ή έμμεσα, πάντα ήταν επικρεμμάμενος.

Περί τών ύπό τού θείου βραδέως τιμωρουμένων (4)

Αφού λοιπόν οι Εθνικοί συγγραφείς φρονίμως αποφεύγουν, οποιαδήποτε νύξη του θέματος,
ό,τι γνωστό προκύπτει σχετικό με την Θεραπεία ως - πάντα υποκειμενικό – συμπέρασμα, προέρχεται από τα χλευαστικά Σχόλια των πολέμιων της αρχαίας Ελληνικής Θρησκείας.

Για μια ακόμη φορά ο Κλήμης γίνεται ευεργέτης.
Δικαιολογεί απόλυτα εκείνο το οξύμωρο σχήμα μιας συγγραφής του Πλούταρχου :
‘’Πώς άν τις ύπ’ εχθρών ώφελοίτο.’’
(Πώς θα μπορούσε κάποιος να ωφεληθεί από τους εχθρούς του.)
Στο IV,48. της Πραγματείας : ‘’ΠΡΟΤΡΟΠΑΙ ΠΡΟΣ ΕΛΛΗΝΑΣ’’ κληροδοτεί έστω
και άθελά του, το εξής εκπληκτικό.

«…αὔις δέ τόν Δημήτριον (Πολιορκητήν) θεόν καί αὐτόν
Ἀναγορεύοντες καί ἔνθα μέν ἀπέβη τοῦ ἵππου Ἀθήναζε εἰσιῶν,
Καταιβάτου ἱερόν ἐστι Δημητρίου, βωμοί δέ παναταχοῦ
Καί γάμος ὕπο Ἀθηναίων αὐτῶ ὅ τῆς Ἀθηνᾶς ηὐτρεπίζετο ὁ
δέ τήν μέν θεόν ὑπερηφάνει, τό ἄγαλμα γῆμαι μή δυνάμενος
Λάμιαν δέ τήν ἑταίρα ἔχων εἴς ἀκρόπολιν ἀνήει καί τῷ τῆς Ἀθηνᾶς
ἐνεφυράτο παστῶ, τή παλαιά παρθένω τά τῆς νέας ἐπιδεικνύς ἐταίρας σχηματα…»


(Ο Δημήτριος ( ο Πολιορκητής ) όταν ήρθε στην Αθήνα,
ανέβηκε πάνω στην Ακρόπολη, όπου στον νυμφώνα,
τέλεσε γάμο με την θεά Αθηνά, με την μεσολάβηση της εταίρας Λάμιας. )


Το απόσπασμα δικαιολογημένα μπορεί να χαρακτηριστεί ανεκτίμητο σε αξία.
Το ότι οι ίδιοι οι Αθηναίοι του ετοίμαζαν έναν Ιερό Γάμο με την θεά Αθηνά,
δείχνει ότι όποιος μυητικά γινόταν συγγενής με την θεά, ερχόταν σ’ ένα είδος συνεύρεσης με αυτήν.
Μια ερωτική Πράξη και μια σπονδή όπου απ’ ευθείας πάνω στο παλαιό ξόανο της Αθηνάς Παρθένου ασφαλώς γινόταν, αφού μ’ αυτήν την προϋπόθεση είναι δυνατόν να εξηγηθεί ένα ακατανόητο αλλοιώς, εορταστικό Δρώμενο της αρχαίας Αθήνας.

Οι Αθηναίοι λοιπόν είχαν μια σπουδαία Εορτή, την οποία ονόμαζαν Πλυντήρια.
Μια φορά το χρόνο κατέβαζαν το παλαιό ξόανο της Αθηνάς από την Ακρόπολη στο Φάληρο,
και το έπλεναν. Κάθε χρόνο νεαρές παρθένες ύφαιναν και ένα νέο Πέπλο της Αθηνάς…….

Στο απόσπασμα επίσης διαφαίνεται ο παλαιότερος θεσμός, που ασφαλώς κατέβαινε από το ένδοξο και ηρωικό παρελθόν, των μυκηναϊκών χρόνων. Δηλαδή η Ιεροδουλεία.
Ο Κλήμης χλευαστικά ονομάζει την ευκαιριακή Λάμια, εταίρα - και ίσως πράγματι να ήταν – αλλά στο συγκεκριμμένο Δρώμενο, έστω και ως εταίρα, επείχε θέση Ιεροδούλου.
Ιερόδουλος, σημαίνει ό,τι ακριβώς μεταφέρει ο όρος. Μιά δούλη στην υπηρεσία του όποιου επώνυμου Ιερού. Ο θεσμός ήταν σε χρήση από όλα τα Ιερά εντός και εκτός Ελλάδος.
Έτσι, με την ‘’βοήθεια’’ της δούλης του Ιερού, πραγματοποιούσαν την κατάθεση στο ξόανο της θεότητας, του πολυτιμότερου στοιχείου που διαθέτει ο ανθρώπινος οργανισμός.
Που διαθέτει το ανθρώπινο σώμα. Υπερ-πολυτιμότερου και από το αίμα ακόμη.

Η ερμηνεία μιας τέτοιας προσφοράς, θα πρέπει να αναζητηθεί πολύ πίσω, στις σκοτεινές Αιτίες,
που καθιέρωσαν τις αιματηρές Θυσίες, στην γενικότερη Ανάγκη.
Είναι μάλιστα πολύ πιθανόν το Στάδιο της κατάθεσης γεννετήσιου οπού από τον μυούμενο στο ξόανο της όποιας θεότητας, να παρεμβάλλεται σαν μια εξανθρωπισμένη αντίληψη και πρακτική αντικατάστασης, της αιματηρής Θυσίας, που παλαιότερα έφτανε μέχρι και την ανθρωποθυσία.

Είναι πολύ λογικότερο, κάτω από τις ολοένα και νεώτερες περιστάσεις, την ανθρώπινη Θυσία,
του Γόνου, του Τέκνου, να αντικαθιστούσε ο γεννετήσιος οπός.
Πριν δηλαδή αυτός ο οπός, ολοκληρωθεί ως άνθρ-ωπός.

Οι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς δεν κάνουν ευθέως λόγο για τέτοιου είδους δρώμενα.
Η αιτία είναι προφανής. Οι λεπτομερείς πληροφορίες, φτάνουν από τους πολέμιους της αρχαίας Ελληνικής θρησκείας. Μόνον ο ατρόμητος Αριστοφάνης, αχνοφωτίζει την άγνωστη Πράξη.
Στο Θρησκευτικό Θέατρο των Αθηνών με παρρησία ακούγεται η προτροπή :
‘’λαβόντες θρία διφόρου συκῆς δέφεσθαι.’’ (5)
Δέφομαι, σημαίνει μια ‘’αισχρή’’ πράξη με φύλλα άγριας συκιάς.

Σημαίνει μια εκσπερμάτωση στον Βωμό, πάνω στον οποίο συνηθέστατα βρίσκεται, τοποθετημένο το ξόανο της επώνυμης θεότητας.
Με την σειρά του ο Βωμός, προσυπάρχει σε δυώνυμη σύμπλεξη με το Ιερό Δέντρο.
Ένα από τα ισχυρότερης παρουσίας Ιερά Δέντρα,
και μάλιστα σε διαφορετικά Θρησκευτικά Συστήματα, (Χριστιανισμός, Βουδισμός) είναι και ο Ερινεός.
Η άγρια συκιά.
Πλακίδια που ήρθαν σε φως, από ανασκαφές στο Χάραπα, και Μοχέντζο Ντάρο της Ινδίας, εικονίζουν σαφώς μια θρησκευτικής σημασίας συκιά, ficus religiosa, και χρονολογήθηκαν ήδη 6.000 χρόνια, πριν την σημερινή εποχή.

Τονίστηκε ήδη, ότι έρινεός, ή ερινεώς, ερμηνεύεται ως : ‘’θεός ή σύκον άρρεν.’’

Με την βοήθεια λοιπόν αυτής της έμμεσης αναφοράς φτάνει κάποιος και στον ζωντανό,
έως σήμερα στην Λειβαδιά, Ερινεό του Τροφώνιου.
Όπως προτάθηκε ήδη, στην ρίζα του εν λόγω Ερινεού, και πάνω στον μέχρι σήμερα καλοδιατηρημένο Βωμό, βρισκόταν τοποθετημένο το ξόανο.

Εκείνο κατά συνέπεια που παραθέτει ο Περιηγητής :

«…τοῦτο τό ἄγαλμα ἴδων καί θεραπεύσας καί
εὐξάμενος ἔρχεται πρός τό μαντεῖον…»


επιδέχεται μία και μοναδική εξήγηση.

Με την χρήση του όρου θεραπεία, το μόνο που υπονοείται είναι ο επακόλουθος θρίαμβος. (Σχλ.2)
Ένας Θρίαμβος, που φέρει την ετυμολογική ερμηνεία παραγωγής από το θρίον.
‘’θρία διφόρου συκής.’’ Το τριμερές δηλαδή φύλλον της δίφορης (άγριο) συκιάς.
Το είδος της αγριοσυκιάς στο Τροφώνειο, επιβεβαιώνεται ότι είναι δίφορο.

Θρίον + θάμβος = Θρίαμβος

Εδώ ίσως να εγερθούν αντιρρήσεις, και ίσως όχι αδικαιολόγητα.
Αυτή η Πρόταση όμως, δεν είναι τίποτε περισσότερο από την απλή ερμηνεία,
τόσο των όρων, όσο και των συναφών μαρτυριών.
Τα αρχαιότερα μυστηριακά φαινόμενα μεταφέρονται έως σήμερα, μέσα σε μανδύα απόκρυψης και αναγκαίου Συμβολισμού. Κάποιες φορές, κωδικοποιημένα.
Στην σύγχρονη Θρησκεία, είναι πάμπολλα εκείνα που αποκρύβονται. (Σχλ.3)




‘’ Φοίβου Δελφοί θέραπες. ’’ (Ευρ. Ίων, 94 )

‘’ Θεραφείν, ή Τεραφείμ, ’’
( Εβραϊκό, ειδώλιο με αγαθή και θεραπευτική δύναμη.)



Κάποιοι δευτερεύοντες υπαινιγμοί σχετικά με το κρύφιο νόημα της ερωτικής Θεραπείας, βρίσκονται στον Πλάτωνα. :
‘’…πάσαν θεραπείαν ὡς ἰσόθεος θεραπευόμενος,(ο έρώμενος!!!)…’’ (6)
‘’…τῆς Ἀφροδίτης ἀκόλουθος καί θεράπων γέγονεν ἔρως''...’ (7)
‘’… τήν ἐμήν ἡδονήν θεραπεύειν…’’ (8)

Επίσης ένας εκτενέστερος λόγος πάνω στην Θεραπεία του Ξόανου, παρατίθεται στο βιβλίο,
Στοιχεία Αρχαίας Ελληνικής Θρησκείας. Το Άντρον του Τροφωνίου, σελ.157 κ.ε. (9)


Πριν από την επακόλουθη μνεία της Ευχής, γίνεται άκρως ενδιαφέρον να υπομνηματισθεί ότι η Συγγένεια με την Θεότητα, εκτός από την ερωτική πράξη – θεραπεία, επιτυγχανόταν και με την κηδεστία. Δηλ. τον ενταφιασμό. Ακριβέστερα τον συνενταφιασμό.
Άλλωστε η θρυλική Κατάβαση στο Άδυτο του Τροφώνιου, δεν ήταν παρά ένας αληθινός συνενταφιασμός με τον θεοποιημένο Ήρωα.

Ο κατερχόμενος εισχωρούσε στην ταπεινή θέση, θήκη, όπου κάποτε είχαν εναποτεθεί τα οστά του επώνυμου θεού. Η εν λόγω Οστεο-Θήκη δεν είναι παρά η οπή, την οποία αναφέρει ο Παυσανίας. Δύο σπιθαμών κατά το εύρος, ενώ το ύψος, φαινόταν ότι είναι περίπου μιας σπιθαμής.
Βρισκόταν στο δάπεδο ‘’ μεταξύ τού εδάφους και τού οίκοδομήματος. ’’
Στους μεγαλύτερους θολωτούς τάφους, του τύπου ‘’Ατρέως,’’ χρησιμοποιούσαν μικρές φυσικές, σχισμές, εσοχές και κοιλότητες του δαπέδου, για την εναπόθεση εκεί των οστών.
Αυτού του είδους τις προγονικές θήκες εξυμνεί ο αρχαίος Παιάνας : ''έδη θήκας τε προγόνων''…
Ένας συνενταφιασμός, ως λόγος αυτή τη φορά, συνοδεύει και τον σύγχρονο θεό…..





Λειτουργία Νοητική





Η ΕΥΧΗ



Την Θεραπεία του ξόανου στο μαντείο του Τροφωνίου, όπως πληροφορεί και ο Παυσανίας, ακολουθούσε η Ευχή. Γνωστότερη σήμερα ως Προσευχή.
Η Ευχή ως δύναμη και αποτέλεσμα λόγου, ήταν αλλά και είναι, καθοριστική.
Άκρως διδακτικό γίνεται ένα παράδειγμα από κάποιο χαμένο έργο του Σοφοκλή.

«…τά μέν διδακτά μανθάνω,
τά δ’ εὔρετα ζητῶ,
τά δέ εὐκτά παρά θεῶν ἠτησάμην…»
(10)

Βέβαια η σημερινή κοσμική αντίληψη, στην συντριπτική της πλειοψηφία, βρίσκει τελείως απίθανη, την εκδοχή, ενός θεού, που είναι σε θέση ν’ ακούσει ευχές και προσευχές.
Τα πράγματα ωστόσο δεν ήταν πάντα έτσι.

«…εἰ δέ σοί ἄπιστον εἶναι καταφαίνεται, πώς φωνῆς
ἀκούει τό ἀσώματον καί ὡς αἰσθήσεως προσδεήσεται,
καί δή ὤτων τά λεγόμενα ὕφ’ ἠμῶν ἕν ταίς εὐχαίς,
ἐκῶν ἐπιλανθάνη τῆς τῶν πρώτων αἰτίων περιουσίας
ἕν τέ τῷ εἰδέναι καί τῷ περιέχειν ἕν ἐαυτοίς τά ὕφ’ ἑαυτῶν πάντα…»
(11)


(αν σου φαίνεται απίστευτο, πώς το ασώματο ακούει τη φωνή, και ότι αυτά που λέγονται από εμάς στις προσευχές, θα χρειαστούν αίσθηση και αυτιά, σκόπιμα ξεχνάς την αφθονία ( περι-ουσία ) των πρώτων αιτίων, τόσο στη γνώση, όσο και στο να περιέχουν μέσα τους, όλα τα κατώτερά τους, γιατί, βέβαια, έχουν συμπεριλάβει ενιαία μέσα τους, το σύνολο των όντων.)




Η συνέχεια μάλιστα του αρχαίου κειμένου, είναι πραγματική Αποκάλυψη.

(‘’επομένως, ούτε με δυνάμεις, ούτε με όργανα προσλαμβάνουν μέσα τους οι θεοί τις προσευχές, αλλά περιέχουν μέσα τους τις πραγματοποιήσεις των αγαθών που ζητούν τα λόγια, και προ πάντων εκείνα, που μέσω της ιερής τελετουργίας συμβαίνει να είναι εδραιωμένα και ενωμένα με τους θεούς. γιατί τότε ακριβώς, το ίδιο το θείο συνυπάρχει με τον εαυτό του, και δεν επικοινωνεί με τα νοήματα των προσευχών ως διαφορετικό με κάτι διαφορετικό.’’)
(μεταφρ.Εκδ.Κάκτος )


Υπογραμμίζεται ότι η περιουσία τών πρώτων αίτίων, είναι τό περιέχειν καί τό είδέναι.
Το περιεχόμενο και η γνώση του περιεχομένου. Ουσιαστικά η Γνώση του Όλου.
Πολύ απλούστερα το περιεχόμενο και η γνώση κάθε υπάρχοντος, είτε αυτό είναι νοητόν, είτε αισθητόν.



‘’Πρόσεχε τί εύχεσαι’’
(και) Κινέζικη Παροιμία
(Σχλ.4)



Το είδος, αλλά και το περιεχόμενο των Ευχών, στην περίπτωση του Τροφωνίου, σε αντίθεση με την πλήρη περίπου, γνωστική αποκατάσταση της Θεραπείας, είναι βεβαίως, παντελώς άγνωστα.
Η απαγγελία σωζόμενων, αλλά και σχετικών για την περίπτωση Ύμνων, είναι κάτι βάσιμα
υποθέσιμο. Ωστόσο η έλλειψη αυτή , πολύ λίγο ενδιαφέρει. Τουλάχιστον σε σύγκριση
με την σαφή κατανόηση της αξίας που είχε κάποτε η υποβαθμισμένη σήμερα Προσευχή.

Ένα πρωιμότερο απόσπασμα του Παρμενίδη φέρνει στο προσκήνιο όλη την Δύναμη της απλής Ευχής. Την δύναμη του ανυπέρβλητου, και δεσποτικού Λόγου.
(είς λόγος και μία αρχή διά πάντα.)
Και μάλιστα χωρίς να χάνει τίποτα από την ισχύ του, είτε ως Νοητός, είτε ως Αισθητός.
‘’ταυτόν δ’ ἔστι νοείν τέ καί οὔνεκεν ἔστι νόημα.’’ (12)
(Το ίδιο πράγμα είναι αυτό που σκέφτεται, και η αιτία που το σκέφτεται.)

Σημαίνει ότι το νοητό. είναι ίδιο με το νοούμενο. Ο αίτιος Λόγος ισούται με την Ουσία.
Ήδη βρίσκεται κάποιος μπροστά στο φαινόμενο, ο λόγος, ο ευχετικός λόγος, να ισοδυναμεί με το αντικείμενο της Ευχής. Με εκείνο για το οποίο εύχεται κάποιος.
Ο Λόγος κατά την Ευχή - και όχι μόνον – γίνεται ένυλος.
Μεταστοιχειώνεται σε Ύλη.
Κατά τον Αριστοτέλη, η απλή φωνή, είναι η ύλη του λόγου.

Μετά την Θεραπεία και την Ευχή ο μυούμενος ήταν πια έτοιμος να πραγματοποιήσει την περιβόητη και οδυνηρή Κατάβαση.
Από το σημείο που βρισκόταν το άδυτο απέχει κάτι λιγότερο από εκατό μέτρα.

Ας συνοψίσουμε κάπως την αληθινή Θέση του σ’ αυτόν τον Θρησκευτικό Χρόνο, και Τόπο.
Μόλις στο προηγούμενο Σημείωμα τονίστηκε ότι τα 29 ημερονύκτια της Μύησης κυλούσαν μέσα σε μια πλήρη εναρμόνιση με Κοσμικούς ρυθμούς.

Ο Βωμός, πάνω στον οποίο ορθώνεται το Ιερό Δέντρο (Σχλ.5), στην περίπτωση του Τροφώνιου, από εξαιρετική εύνοια της Τύχης διασώθηκε και μάλιστα σε λειτουργία, ‘’έν δυνάμει καί ένεργεία’’
με την αγριοσυκιά. Είναι κατασκευασμένος από πυριτόλιθο. Από την συχνότητα των διάφορων προσφορών και θυσιών περιγράφεται ότι ‘’και λείψανα φωτός έχει.’’
Εκτός από τη κύρια σημασία του ως ‘’βάσις ΄άγάλματος,’’ από τις υπόλοιπες έντεκα, ξεχωρίζει μια λεπτομέρεια που κληροδοτήθηκε από τον Ησύχιο : ‘’ βωμός οί δε και όρυμβος.’’





Πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος
Πρωταγόρας


Σε κάτι λιγότερο από εκατό μέτρα από τον Βωμό και το Δέντρο, βρίσκεται το άδυτο. (Σχλ.6)
Μεσολαβεί ο ημιτελής, αλλά τεράστιος ναός του Διός Βασιλέως
Ποια ακριβώς είναι η σχέση του, ό λόγος του μεγάλου ναού, προς το Κοσμικό Αίτιο,
ίσως να μην μάθουμε ποτέ.
Ο μόνος ναός που εξονυχιστικά μελετήθηκε είναι ο Παρθενώνας.

( Στην αρχιτεκτονική του Παρθενώνα εμπεριέχονται μεταξύ άλλων, το γραμμικό μήκος ενός πρώτου λεπτού του μεσημβρινού της Γης, και το γραμμικό μήκος ενός δευτερολέπτου του Ισημερινού. Δηλαδή γνώριζαν με ακρίβεια τις περιμέτρους των Μεσημβρινών και Ισημερινού.)

Στην Λειβαδιά, διασώθηκε μια πολύ σημαντική Επιγραφή. Σχετίζεται με την κατασκευή του ναού.
Είναι το Συμφωνητικό μεταξύ του εργολάβου, του εργώνη, όπως χαρακτηριστικά αναγράφεται, και των ναοποιών, δηλαδή του Ιερατείου, και την υποχρέωση του πρώτου, να χρησιμοποιήσει κατά την ναοδομία, λίθους απόλυτα μετρημένους με κάποιον Ιερό Κανόνα.

Ορισμένα τμήματα της μεγάλης δίστηλης Επιγραφής, (διασώθηκε και απλώς καταστρέφεται ,όπως όλες οι Επιγραφές, στα περισσότερα Μουσεία της Χώρας, στον προαύλιο χώρο του Μουσείου της Χαιρώνειας) παρουσιάζουν ζωηρό ενδιαφέρον :

«…καί ἐάν τινά ὑγιῆ λίθον διαφθείρη κατά τήν ἐργασίαν ὅ τῆς θέσεως ἐργώνης, ἕτερον ἀποκαταστήσει δόκιμον τοίς ἰδίοις ἀνηλώμασιν, οὐθέν ἐπικωλύοντα τό ἔργον τόν δέ διαφθαρέντα λίθον, ἐξάξει ἐκ τοῦ ἱεροῦ ἐντός ἡμερῶν πέντε, εἰ δέ μή, ἱερός ὅ λίθος ἔσται…»

«…παραλαβῶν δέ ὅ ἐργώνης τούς λίθους παρά τόν ναόν, οὗ ἐδοκιμάσθησαν ὑγιεῖς τά μέτρα ἔχοντας, ἐκποιοῦντας πρός τά μεγέθη τά γεγραμμένα, πρώτον μέν ἐργᾶται τῶν λίθων πάντων τᾶς βάσεις ὀρθᾶς ἀστραβεῖς, ἀρραγεῖς, συμμίλτους, ἀπό ξοϊδος χαρακτῆς πυκνῆς ἐπικονημένης τά ἐπιβαίνοντα πάντα, ἔπί τους κρατευτᾶς, καί ἐπί τήν ὑπευθυντηρίαν, μή ἔλαττον, ἤ ἔπι δυό πόδας, ἐκ τοῦ προσιόντος ἁρμοῦ, τά δέ μέσα συμψαύοντα, ποιῶν ὀρθά πάντα πρός κανόνα
διηνεκῆ, μή ἐλάττω τοῦ ἐνεργουμένου λίθου, πλάτος μή στενότερον δακτύλων ἕξ, ὕψος ἠμιποδίου. ὑποτεμεῖ δέ τῶν καταστρωτήρων πάντων ἐκ βάσεως τό ἔπι τήν ὑπευθυντηρίαν.
Ἐπιβαῖνον ἐκ τοῦ ἀπιόντος ἁρμοῦ, πλάτος καί βάθος τό δειχθέν, ἐργαζόμενος τᾶς ὑποτομᾶς καθώς καί περί τῶν βάσεων γέγραπται, χάλασμα ποιῶν ἔν τή ὑποτομῆ, τή παρά τήν εὐθυντηρίαν, μή πλέον δακτυλίσκου. ἐργᾶται δέ καί τούς ἁρμούς πάντας τῶν καταστρωτήρων… εὐγωνίους πρός τό προσαγωγεῖον, στερεούς, κύκλω τά τρία μέρη μή ἔλαττον δακτύλων ἐννέα, κανόνι λιθίνω…»


Η παράθεση του αρχαίου κειμένου έγινε, ακριβώς για να καταδειχθεί η σπουδαιότητα της αρχιτεκτονικής του μεγάλου Ναού.
Η ανέγερσή του, μέσα σ’ έναν Κοσμικό Ρυθμό, υποβαλλόταν από κάποιον Ιερόν Κανόνα.

Όπως εύκολα διαπιστώνεται τα μέτρα εναρμονίζονται με τα μεγέθη του ανθρώπινου σώματος. Εναρμονίζονται με το τελειότερο γήινο Δημιούργημα. Τον Άνθρωπο. Τα ανθρώπινα μέτρα ενσωματώνονται μέσα στον αρχαίο Ελληνικό ναό. Πόδια, πήχεις, παλάμες, δάκτυλοι
Από την άλλη, ο λίθινος κανόνας είναι βέβαιο ότι ήταν υποπολλαπλάσιο Κοσμικού Πρότυπου.

Ένας Μικρόκοσμος, σε Επανάληψη σμίκρυνσης του Μεγάκοσμου.

Ακριβώς όπως και στην περίπτωση του θρυλικού Αδύτου.
Αξίζει επίσης ν’ αναφερθεί ότι στο ανατολικό τμήμα του ναού του Διός βρισκόταν ο απαραίτητος Βωμός. Εκεί οι θυσίες και οι προσφορές. Τέτοιοι βωμοί συνηθέστατα είναι συναρμοσμένοι από 365 δομικές πλίνθους. Όσες δηλαδή είναι οι μέρες του Χρόνου, όπου κάθε ημέρα ήταν και μία Εορτή.

Αυτό με λιγότερη, ή περισσότερη πιστότητα, ήταν το ‘’κλίμα,’’ μέσα στο οποίο ό εύελπις μύστης,
αντίκρυζε το άδυτο, που όπως προειπώθηκε βρισκόταν σε πολύ μικρή απόσταση.
Σε πολύ μικρή απόσταση, από το Τέμενος. Τον Τόπο της Ευχής και της Θεραπείας.
Αντίκριζε όχι έναν φανταστικό, ή εξωπραγματικό κίνδυνο, αλλά τον αληθινό λάκκο με τα φίδια.
Πλησίαζε έναν Τάφο, νύχτα στην κορυφή του υπερβατικού όρους, μέσα στον οποίο γνώριζε πολύ καλά ότι υπήρχε ένας ζωντανός θεός.
Ένας εν δυνάμει ζωντανός θεός.
Ένας θεός που με την αρμόζουσα Ιερή Τέχνη μεταστρεφόταν εν ενεργεία.
Η επιδίωξη με την βοήθεια του Τυπικού, ήταν να ενεργοποιήσει αυτόν τον θεό…..
Πλησίαζε εκείνο που ευρύτερα ήταν γνωστό ως ‘’μαντείο του Τροφωνίου.’’


Η Κατάβαση στο άδυτο του Τροφώνιου, ήταν μια εμπειρία αφάνταστη.



‘’δέδοικα εἴσω καταβαίνων ὥσπερ ἕν Τροφωνίου.’’ (13)
(Σκιάζομαι να κατεβώ, λές κι είναι στου Τροφώνιου.)

Το δέος και ο τρόμος επιδρούσαν όχι σε λίγες περιπτώσεις καταλυτικά. Οι περισσότεροι δείλιαζαν. Πολύ λίγοι ήταν εκείνοι που είχαν επιτύχει μιαν αίσια Κατάβαση.

Η μόνη παρηγοριά ήταν ένας καθησυχαστικός λόγος :
‘’άποθανείν δε ούδένα τών καταβάντων λέγουσιν''…


Έλεγαν ότι από την αλλόκοτη Κατάβαση δεν πέθανε κανένας.
Ωστόσο όλες οι επωνυμίες του αδύτου περιέγραφαν έναν αληθινό Δρόμο προς τον Άδη.
‘’…όδός είς Άϊδου….’’

Ονόμαζαν το μαντείο , Καταβάσιο, Κατωρυχή, Στόμιο, Χρηστήριο, Τάφο,
Μνήμα, Σπήλαιο, Άντρο, Υπόγειο, Σηκό, Άδυτο, ακόμα και Υποβρύχιο Τόπο.

Ο υποβρύχιος Τόπος εδώ, υπογραμμίζει με επίταση την υγρασία του εξαιρετικού Τάφου, πάνω σε μια κορυφή που εξ αιτίας της ύπαρξης εκεί πυρίτιου, πυρακτώνεται, με πολύ υψηλές θερμο-κρασίες. Δεν ονομάζεται έτσι συμβολικά, επειδή πρέπει να διατηρεί τις ιδιότητες του διαχρονικού ‘’τόπου αναψύξεως,’’ ενός απλού τάφου. Ενός απλού μνημείου.
Πέρα από την αληθινή κατοικία νέωση του θεού, εκεί μέσα ζούσαν τα περίφημα Φίδια, τα οποία αναφέρονται από όλους τους Σχολιαστές του Τροφώνιου.
Ένα πέτρινο αλώνι πάχους δύο πήχεων, που περιέβαλε περιμετρικά το άδυτο, εξασφάλιζε στα φίδια, κάτι περισσότερο από μιάν απλή απαραίτητη υγρασία.
Ο χώρος εκεί ήταν ένα πραγματικό Υποβρύχιο…….




Στάθης Βαλλάς
vallas.stathis@gmail.com







Σχόλια - Παραπομπές



(Σχλ.1) Είναι αλήθεια ότι η το προσωπικό e mail, πολλές φορές, και από διάφορους παράγοντες άλλαξε.
Μεταξύ λοιπόν των μηνυμάτων που ήμουν τυχερός να λάβω, ένα είχε κάποιο εύστοχο και πολύ λογικό Σχόλιο. Μεταξύ άλλων τονίζεται το εξής :

‘’κ. Βαλλά, αυτή η σειρά ΓΙΑ ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΤΟ ΤΡΟΦΩΝΕΙΟ, σε κάθε περίπτωση δεν παύει να εκφράζει σαφώς, τις δικές σας υποκειμενικές απόψεις, πάνω στο φλέγον αυτό Θέμα.’’

Επειδή λοιπόν σ’ ένα ίδιο συμπέρασμα, είναι πολύ λογικό να έχουν καταλήξει ενδεχομένως, και άλλοι αναγνώστες, οφείλω μια δημόσια διευκρίνιση.
Θα ήταν τουλάχιστον κακόγουστος εγωισμός να υποστηρίξω εδώ πως ό,τι σχετικό με το μαντείο του Τροφωνίου διατυπώνω, αποτελεί μιαν αναμφισβήτητη ορθότητα.
Ασφαλώς τα γραπτά δεν διεκδικούν το αλάθητο.
Η εξέχουσα αν όχι και μοναδική αξία που έχει αυτή η Σειρά, είναι η μεταφορά του πρωτότυπου υλικού, και η κατά το δυνατόν καλλίτερη ερμηνεία αυτού του υλικού.
Και για να γίνω σαφέστερος.
Σταθερός γνώμονας εδώ είναι η όσον το δυνατόν αποφυγή της αυθαιρεσίας.
Της αυθαίρετης ερμηνείας με υποθέσεις. Της αναπαραγωγής με υποκειμενικά κριτήρια Χώρων Τόπων, και επί μέρους Δρωμένων, που δεν έχουν καμία αναφορά σε επεξεργαζόμενα κείμενα.
Αυτή η λεπτομέρεια, αυτή η αρχή κυριαρχεί στα γραπτά, και κατά τούτο μόνον μπορώ να
ισχυριστώ ότι αποφεύγω τους όποιους κινδύνους μιας παρεκτροπής.
Δεν γίνεται να σχεδιάζω μνημεία και χώρους, ετσιθελικά και χωρίς καμιάν έρευνα, ή χωρίς επαρκείς γραπτές μαρτυρίες. Αυτή η αντίληψη και πρακτική έχει παγιωθεί πολύ χρόνο πριν. Ακριβώς γιατί δεν είναι λίγες οι φορές, που ακόμα και σε γραπτά κείμενα η αυθαιρεσία ορισμένων οργιάζει. Είναι πολλοί εκείνοι που άλλα διαβάζουν, και άλλα εννοούν, ή άλλα διατυπώνουν.

Παράδειγμα, ο Παυσανίας αναφέρει ‘’έστι δε το μαντείον ύπέρ το άλσος έπί του όρους.’’
Μιλάει με σαφήνεια για όρος, και ωστόσο, υπάρχουν ακόμη ασχολούμενοι με το θέμα, που δεν εννούν να ξεκολλήσουν από τις πηγές του ποταμού !!

Τα πράγματα γίνονται περισσότερο επώδυνα όταν οι εκθέσεις, είναι έργο επιστημόνων.
Ειδικότερα για την αρχαιολογία της Λειβαδιάς, ακόμη και σε ηλεκτρονικές σελίδες του Υπουργείου Πολιτισμού, διαπιστώνονται λάθη σοβαρά.
Ο γήλοφος ‘’ Προφήτης Ηλίας ’’ συγχέεται με τον πετρόλοφο του Κάστρου.
Η συγκεκριμμένη σελίδα ανήκει στην Α/ Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, που μάλιστα έκανε ανασκαφές και αναστηλώσεις στον λόφο του Κάστρου.
Μια άλλη παράγραφος χρειάζεται επίσης απάντηση.

‘’Αναφέρεστε πολλές φορές στον Χριστιανισμό,
ενώ είναι γνωστό ότι διαφέρει τελείως από την αρχαία Ελληνική Θρησκεία.’’

Στο σημείο αυτό κρίνω ότι έχει ένα επίκαιρο ενδιαφέρον μια εκτίμηση που διατύπωσε ένας επιφανής Πολωνός θεολόγος, ο Ζebinsky. Με παρρησία λοιπόν είπε ότι :
‘’ ο προάγγελος της Καινής Διαθήκης, δεν είναι η Παλαιά Διαθήκη,
αλλά η αρχαία Ελληνική Θρησκεία!! ’’


Υπάρχει όμως περισσότερο επιβαρυντικός λόγος. Κανένα σοβαρό Θρησκευτικό Σύστημα,
δεν λειτουργεί έξω από την γονική γραμμή της καθ’ Όλου Θεολογίας.
Μάλιστα η Αριστοτελική Θεολογία εξηγεί με σαφήνεια ένα σύγχρονο θρησκευτικό Φαινόμενο. Εξηγεί με πιστότητα ότι μια άγιστεία, μια προσέγγιση στην οποιαδήποτε θεότητα, είναι το ίδιο αποτελεσματική, είτε γίνεται από τα «πολιτισμένα» ιερατεία Χριστιανισμός, Ισλάμ, Βουδισμός, είτε από ανώνυμους «πρακτικούς» ιερείς. Οι μάγοι – γιατροί της Κεντρικής Αφρικής, οι γραφικοί ιερείς του Ειρηνικού Αρχιπελάγους, οι Σαμάνες των πολικών και περιπολικών περιοχών, εξ-ασκώντας την παντού ίδια Ιερατική Τέχνη, επιτυγχάνουν μιάν ίσης δύναμης,
αγιστεία –προσέγγιση προς τα Ασώματα Αίτια.
Είναι αληθινά εκπληκτικό το ότι όλες οι θεοτικές τελετές, σωματοποιούν Ασώματα Αίτια…..
Ένα τέτοιο Φαινόμενο, ένα χωρίς επώνυμη θρησκευτική Σημαία φαινόμενο, είναι εύκολο να παρατηρηθεί στο γνωστό μας Μαντείο του Τροφωνίου.

Ορίστε πώς :

Ποια σχέση μπορεί να υπάρχει ανάμεσα στο Άδυτο του Τροφώνιου, και σ’ ένα Ιερό μιάς σύγχρονης Εκκλησίας ; Ενός σύγχρονου Ναού ;
Ποια σχέση μπορεί να υπάρχει μεταξύ ενός αρχαίου κυκλικού ιερού οικοδομή-ματος, και ενός σύγχρονου ημικυκλικού, επίσης ιερού οικοδομήματος ;



Επιφανειακά ίσως η αναζητούμενη σχέση να είναι δυσδιάκριτη, αλλά στο βάθος τα φαινόμενα πλησιάζουν πολύ το ένα με το άλλο.
Η παραγωγή Φωτός στο άδυτο του Τροφώνιου ακροθιγώς αναφέρθηκε ήδη, αλλά και θα πιστοποιηθεί κατά την κρίσιμη ώρα της Μύησης στο επόμενο, που είναι και το τελευταίο Σημείωμα για το Τροφώνειο.
Παράλληλα οι σύγχρονοι Χριστιανικοί Ψαλμοί πολλές φορές υπογραμμίζουν το Ιερό Φως.
‘’είδομεν το φώς το αληθινό, φώς εκ φωτός θεός αληθινός,
εγώ ειμί το φως του Κόσμου, εν τω φωτί σου οψόμεθα φως,’’ κ.α.πολλά


Αυτό λοιπόν το αναφερόμενο Φως στο χριστιανικό Ιερό, όπου δεσπόζει το είκελον, το ομοίωμα, το ειδωλικό πρόσωπο του θεού, το μίμημα πάνω στον Σταυρό, είναι ο Συμβολικός Τόπος εκδήλωσης του Κοσμικού Φωτός.

Το Κοσμικό Φως, από την μεταστοιχείωσή του οποίου έχει σωματοποιηθεί όλος ο αισθητός Κόσμος, όταν αλλάζει την ευθύγραμμη κίνησή του και αναγκάζεται σε Κάμψη, προκειμένου να υλοποιηθεί, τότε παρουσιάζει το σχήμα της Καμπύλης.
Η εξεζητημένη αυτή, αλλά συνεχώς λειτουργούσα στην φύση Καμπύλη, δεν είναι παρά το φυσικό φαινόμενο της Κάμψης της Ύλης. Το Φώς κατά τον χρόνο μεταστοιχείωσής του σε Ύλη,
παρουσιάζει το φαινόμενο της Καμπ-ύλης.
Ένα κυκλικό αρχαιότερο, ή ημικυκλικό νεώτερο, γίνεται δηλωτικό αντίγραφο της Καμπύλης.
Σε Θρησκευτικό Χρόνο και Θρησκευτικό Τόπο, αυτό το έτσι μεταστοιχειούμενο Φώς,
εκδηλώνεται εκεί με μορφή Θείου. Γι αυτό και ο χριστιανικός θεός δεν παύει δικαίως, να αποκαλείται Φώς.
Η αναζητούμενη σχέση, που προκύπτει κατά συνέπειαν, μεταξύ ενός αρχαίου κυκλικού,
και ενός σύγχρονου ημικυκλικού, ιερού οικοδομήματος,
διακρίνεται πλέον αρκετά φανερά. Εκεί το Φως εκδηλώνεται ως Θεός.
.Με την ευκαιρία αυτού του Σχολίου, επισημαίνεται η προσοχή από την οποία πρέπει να εμφορείται ο οποιοσδήποτε, κατά την μελέτη και κρίση της σύγχρονης Θρησκείας.
Δεν επιτρέπεται να επέρχεται σύγχυση μεταξύ της Θρησκείας, και του σε πολλά ελεγχόμενου Κλήρου. Πιο απλά. Αν ο Κλήρος γίνεται φιλάργυρος, δεν είναι η Θρησκεία που φταίει…...
Κατά τον Πλάτωνα : ‘’ό άνθρωπος θείας μετέσχε μοίρας.’’
Έτσι ή αλλιώς λοιπόν, ο άνθρωπος είναι από την φύση του ένθεος.
Και όμως μερικοί « φρόντισαν» να τον αποφορτίσουν από αυτήν την μοίρα.
Λες και ο άνθρωπος είναι ένα αυτοδημιούργημα.
Λες και δεν είναι είτε με τον ένα τρόπο είτε με τον άλλο, ένα κυριολεκτικό Πλάσμα.
Παράλληλα κάποιοι άλλοι φρόντισαν, ώστε οι ναοί, παλαιότεροι και νεώτεροι, να είναι άδειοι…

(Σχλ.2) Ο πολύ γνωστός από παραστάσεις και αφηγήσεις Ελληνο-Ρωμαϊκός Θρίαμβος, ουσιαστικά είναι μια Δημόσια Γαμική Πράξη. Ο νικητής στρατηγός διέρχεται, μέσα από μιάν επώνυμη σε εξαιρετικές περιπτώσεις Αψίδα.
Η οποία Αψίδα ασφαλώς κάτι δηλώνει.
Με το ιδιαίτερο σχήμα της κάτι μεταφέρει……

(Σχλ.3) Ένα από αυτά είναι και ο προσδιορισμός του σύγχρονου θεού. Αποκαλείται :
νυμφίος της εκκλησίας.
Κάτω από το ιδίωμα υποκρύβεται ασφαλώς ο ερωτικός χαρακτήρας.
Θα ήταν ευχής έργο η χριστιανική φιλολογία, να ερμήνευε τι ακριβώς σημαίνει : ‘’ νυμφίος της εκκλησίας.’’
Τί ακριβώς σημαίνει : ‘’όλοι οι χριστιανοί έχουν συλληφθεί στο Κέντρο του χριστιανικού ναού.’’ Τι ακριβώς συμβολίζει ο Ορθός Αναστάς Χριστός, με το συμβολικό ακάνθινο στεφάνι πάνω απ’ το κεφάλι, την πρώτη Κυριακή μετά την εαρινή ισημερία.
Την καθοριστική Άνοιξη, όταν όλα ανορθώνονται, όλα εγείρονται, όλα αναγεννώνται.
Τι κρύφιο νόημα μεταφέρει ο επιτύμβιος ‘’Τριπλός Σταυρός, με το Ακάνθινο Στεφάνι.’’
Γιατί άραγε, μετά την βυζαντινή εποχή, έπαψαν την πίστη, ότι η Σταύρωση - Θέωση του σύγχρονου θεού, πραγματώνεται, πάνω στο ίδιο παγκόσμιο Ιερό Δέντρο. Τον Ερινεό.

(Σχλ.4) Πολλές είναι οι περιπτώσεις, όπου μια κάποια Ευχή πραγματοποιήθηκε.
Όχι βέβαια επειδή ‘’ήσαν ανοιχτοί οι Ουρανοί,’’ αλλά αποκλειστικά με την δύναμη του Λόγου. Ένα παράδειγμα, ερανισμένο από την σύγχρονη εκκλησιαστική πρακτική, γίνεται προϋπόθεση απόδειξης. Μάλιστα κάποιος Καθολικός ιερωμένος, ο οποίος ερεύνησε τις μυστηριώδεις ιδιότητες των Φυτών, παρουσίασε φωτογραφίες με φυτά τα οποία είχαν αυξηθεί, έπειτα από παρακλητικές Προσευχές. Ο ίδιος προτείνει ως επιβεβαίωση, το εξής :
’’Φυτέψτε μερικούς σπόρους και στην συνέχεια χωρίστε τους στη μέση.
Αφού βλαστήσουν, εξακολουθείτε να ποτίζετε με την ίδια ποσότητα νερού, αλλά στα μισά φυτά θα απευθύνετε ευχετικούς λόγους, οι οποίοι θα αποσκοπούν στην ευθάλεια και αύξηση, ενώ για τα άλλα μισά, λόγους εντελώς αντίθετους.’’

Εκεί θα διαπιστώσετε ένα είδος Δύναμης, που έχει η Προσευχή.
Μια από τις πλέον γνωστές Παρακλήσεις που ασφαλώς δεν είναι κενός Λόγος, έχει ως εξής :
‘’…ὑπέρ εὐκρασίας ἀέρων, εὐφορίας τῶν καρπῶν τῆς γῆς…’’

(Σχλ.5)
Το Ιερό Δέντρο, ο Ερινεός, εκτός από χρηστική, ευρύτερα έχει και Συμβολική παρουσία.
Θα ήταν ανώφελη πολυτέλεια έστω και μια περιληπτική περιγραφή , των πολλών ιδιοτήτων του.
(Εκπληκτικό σε ποσότητα και ποιότητα σχετικό υλικό, βρίσκεται στην
Πραγματεία της Ιστορίας των Θρησκειών, του Mircea Eliade. Εκδ.Χατζηνικολή 1981)
Από τα πρώτα χαρακτηριστικά το τρίπτυχο βωμός δέντρο νερό, στην Θρησκειολογία είναι αποδεκτό ότι συνιστά έναν μικρόκοσμο. Από μόνο του ένα ιερό δέντρο, είναι εικόνα του Κόσμου. Θεωρείται κατοικία της θεότητας.
Ο Διόνυσος ονομάζεται όχι μόνον δενδρίτης, αλλά και συκίτης.
Σχεδόν όλοι οι θεοί εκφράζουν την φυτολογική υπόστασή τους σ’ ένα δέντρο.
Η ικανότητα του δέντρου, να χάνει και να ξανά αποκτά τα φύλλα του, να « πεθαίνει και να ανασταίνεται» το καθιέρωσε ως Σύμβολο της περιοδικής Αναγέννησης.
Είναι Άξονας του Κόσμου. Ο μυθικός Φύλαρχος, ο Γενάρχης, ταυτίζεται με ένα είδος δέντρου,
που θεωρείται στην συνέχεια ως Ιερό. Μ’ αυτήν την προϋπόθεση αναγνωρίζεται ως εστία ανθρώπινης καταγωγής, αλλά και κατοικίας ψυχών.
Μια άλλη ιδιότητα, η οποία το φέρνει περισσότερο εγγύτερα στο ιερό δέντρο του Τροφώνιου, αφού πρόκειται για τον Ερινεό, είναι εκείνη της Ζωής και του Θανάτου.

(Σχλ.6) Είναι η ευδιάκριτη γούρνα - τον χειμώνα γεμάτη νερό – που βρίσκεται μεταξύ του ναϊσκου ‘’Προφήτης Ηλίας,’’ και των ερειπίων του ναού του Διός Βασιλέως.
Ασφαλώς και « δεν γεμίζει το μάτι » ότι εκεί σ’ αυτήν την ταπεινή γούρνα, βρισκόταν και λειτουργούσε, το πάλαι ποτέ κραταιό μαντείο του Τροφώνιου.
Ωστόσο, δεν θα πρέπει να ξεχνάει ο οποιοσδήποτε ότι, τα μέτρα του κατά-γαιου οικοδομήματος, που δίνει ο Περιηγητής, είναι μόλις 4 πήχεις σε διάμετρο, και μόνον 8 σε ύψος.
Ένα από τα μεγαλύτερα σφάλματα των ερευνητών του μαντείου του Τροφωνίου, είναι η επήρρεια της περιγραφής από τον Παυσανία, και η παρορμητική πίστη, ότι με την ίδια μορφή θα πρέπει να σώζεται έως σήμερα. Αυτά συμβαίνουν μόνον σε κινηματογραφικές ταινίες.
Όλα τα αξιόλογα ευρήματα, προϊόντα ανασκαφών, διασώθηκαν μέχρι τις μέρες μας ακριβώς επειδή ήταν θαμμένα. Τα περισσότερα προέρχονται από άγνωστους τάφους.

Έχει κανείς την εντύπωση ότι το χρυσάφι των Μυκηνών,
θα βρισκόταν σήμερα στο Εθνικό Μουσείο,
αν οι Έλληνες της κλασσικής περιόδου γνώριζαν την παρουσία του ;


Αυτό λοιπόν το ταπεινό και ευτελές όρυγμα ταλαιπωρημένο, και ανασκευασμένο με πέτρες σε δεύτερη χρήση, είναι ό,τι απέμεινε μετά την ολοκληρωτική καταστροφή και διάλυση, από τους ζηλωτές της Νέας Θρησκείας, αλλά και τους « θεοσεβείς » βάρβαρους, οι οποίοι ισοπέδωσαν όσα μπορούσαν από τα μνημεία του αρχαίου Κόσμου, κατά τις ληστρικές επιδρομές και λεηλασίες, που ακολούθησαν τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες. Κυρίως τον τρίτο και τέταρτο….
Ασφαλώς το σημερινό όρυγμα μοιάζει ταπεινό. Ασφαλώς δεν γεμίζει το μάτι.

Και είναι πραγματικά αίσια τύχη, που κάποιος χριστιανός Αναχωρητής, σε κάποια άγνωστη περίοδο, ασκήτεψε μέσα σ’ αυτό το όρυγμα, γνωρίζοντας πολύ καλά τις ιδιαιτερότητες του Ιερού Τόπου.

«…Τροφώνιος ἕν Λεβαδεία τῆς Βοιωτίας, καθ’ ὅ νῦν ἐπί λόφου τό μαρτύριον
Χριστοφόρου τοῦ ἱεροῦ μάρτυρος, τό αὐτοῦ συνεστήσατο χρηστήριον
πρός τή συναγκεία τῶν ἐκεῖ πετρωδῶν λόφων…»

(Σχολ.Λουκιαν.10,1)

« Συμπτωματικά » το μαρτύριον του Αγίου Χριστοφόρου, περιλαμβάνει στο Τυπικό, ένα κομμένο κεφάλι. Αυτό το προηγούμενο κάτι θυμίζει. Ένα κομμένο κεφάλι οικονομείται ώστε κάποτε,
να υποστηρίζει τα μαντικά βουλεύματα μέσα σε εκείνο το ταπεινό όρυγμα…..
Ωστόσο η φιλότιμη κίνηση δεν απέτρεψε την καταστροφή.

Το μαντείο του Τροφώνιου, έπρεπε για πολλούς λόγους να εξαφανιστεί από προσώπου Γης. Έπρεπε να διαλυθεί
‘’εἰς τά ἐξ ὤν συνετέθη.’’
Ένας ζωντανός θεός, ήταν ό,τι χειρότερο…..
Ακόμη και ο συμπαγής βράχος της περίφημης Οπής, έχει υποστεί επίθεση καταστροφής.
Τον καιρό της λειτουργίας του υπήρχαν ακόμη άνθρωποι που γνώριζαν τα μυστικά του Δρώμενου.
Άνθρωποι οι οποίοι γνώριζαν πολύ καλά, ότι ο θεός εκεί, και είναι, και φαίνεται, ζωντανός.

«…προσδέχονται ὀφθαλμοίς σώματος θεόν ὄψεσθαι καί ὠσί τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούεσθαι, καί χερσίν αἰσθητᾶς ψαύειν αὐτοῦ. χρεία τοίνυν αὐτοίς ὡς οὕτω ζητούσι τόν θεόν ἀπιέναι εἷς Τροφωνίου καί εἴς Ἀμφιάρεω καί Μόψου, ἔνθα ἀνθρωποειδεῖς θεωρεῖσθαι θεούς καί οὗ ψευδομένους ἀλλά καί ἐναργεῖς. ὄψεται τίς αὐτούς οὔχ ἅπαξ παραρρυέντας ὥσπερ τόν τούτους ἐξαπατήσαντα, ἄλλ’ ἀεί τοίς βουλομένοις ὁμιλοῦντας…»
( Κέλσος.Αληθής Λόγος Ζ. )

(Πώς λοιπόν θα γνωρίσουμε και θα δούμε τον θεό ; Πώς θα φθάσουμε στον θεό ; Περιμένουν να δούν τον θεό με τα δικά τους μάτια, και με τα αυτιά του σώματός τους ν’ ακούσουν την φωνή του, και με τα χέρια να τον ψαύσουν. Άν αναζητούν τον θεό με τέτοιο τρόπο, τότε θα πρέπει να πάνε στα Ιερά του Τροφώνιου, ή του Αμφιάραου, ή του Μόψου. Εκεί να δείς θεούς με όψη ανθρώπινη.
Και μάλιστα να τα λένε σταράτα κι όχι ψεύτικα. Και θα τους δείς ανά πάσα στιγμή να μιλούν στους ενδιαφερόμενους, κι όχι να εμφανίζονται φευγαλέα μια φορά σαν τον άλλον που τους εξαπάτησε.)

( μετάφραση εκδ.Θύραθεν,σελ.136-137 )

Στην Λειβαδιά δεν υπήρχε ‘’θεός εξ Αποκαλύψεως,’’ αλλά το Αρχικό Αίτιο, που στρεφόταν σε δράση, με την εφαρμογή μιάς αείποτε κληροδοτούμενης Ιερατικής Τέχνης.
Η Λειβαδιά ήταν από τις ελάχιστες Ιερές Πόλεις της αρχαίας Ελλάδας.
Στο ιερό του Τροφώνιου είχαν καθιερωθεί επώνυμοι αγώνες όχι απλά Πανελλήνιοι, αλλά σύμφωνα με Επιγραφή αγώνες Οικουμενικοί.
Σε τέτοιους αγώνες, οι Έλληνες επαναπροσδιόριζαν την φυλετική τους ταυτότητα.


(1) Χάραξ.Περγ. 1, 6, 20
(2) Παυσανίας. ΙΧ,40,3
(3) Αριστοτέλης.Πη 16.1335 β 15
(4) Πλούταρχος.548 Α
(5) Αριστοφάνης.Εκκλ.707
(6) Πλάτων.Φαίδ.255Α
(7) Πλάτων.Συμπ.2030
(8) Ξενοφόντας.Κυρ.Π.5,5,41
(9) Βαλλάς Στάθης, Εκδόσεις Εύανδρος
(10) Σοφοκλής.απ.759
(11) Ιάμβλιχος. π.Μυστ. 15,46
(12) Παρμενίδης 299,απ.8,34
(13) Αριστοφάνης.Νεφ.506.




ΟΜΟΝΟΙΑ ΤΟΙΣ ΕΛΛΗΣΙΝ ΠΑΡΑ ΤΡΟΦΩΝΙΩ

( Επιγραφή από τις εορτές ΤΡΟΦΩΝΕΙΑ)


Επαναλαμβάνεται εδώ ότι, το Δρώμενο στο Τροφώνειο, ήταν κάποια εμπειρία,
κυριολεκτικά αφάνταστη με σημερινά κριτήρια…!
Συνημμένα
ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΤΟ ΤΡΟΦΩΝΕΙΟ 7.pdf
Το κείμενο για καλύτερη ανάγνωση, αναρτάται και σε μορφή pdf.
(260.27 KiB) Ἔχει μεταφορτωθεῖ 253 φορές
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..

ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
Ἀντιπροσωπευτικὸ εἰκονίδιο μέλους
ΧΑΒΟΥΤΣΑΣ ΒΛΑΣΗΣ
Μάκιστος
 
Δημοσ.: 1595
Ἐγγραφή: Πέμ 10/03/2005 15:24
Τοποθεσία: Ν38 36' 41" Ε23 31' 18"

Μαντείο Τροφωνίου (Βαλλάς Στάθης)

Δημοσίευσηἀπό ΧΑΒΟΥΤΣΑΣ ΒΛΑΣΗΣ » Δευ 05/03/2012 23:29

[video]www.youtube.com/watch?v=In-Teyl_RR8&feature=player_embedded[/video]


Ο ερευνητής Βαλλάς Στάθης με θέμα:

«Περί της τοποθεσίας του Μαντείου του Τροφωνίου»

Στην εσπερίδα που διοργάνωσε το περιοδικό ΒΟΙΩΤΙΑ
στις 28 Οκτωβρίου 2011 για το Τροφώνιο Μαντείο στη Λιβαδειά με τίτλο:

"Eὐμενὴς ὁ Τροφώνιος καὶ ἵλεως δέξεται".
(στην αίθουσα του Επιμελητηρίου Βοιωτίας).
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..

ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
Ἀντιπροσωπευτικὸ εἰκονίδιο μέλους
ΧΑΒΟΥΤΣΑΣ ΒΛΑΣΗΣ
Μάκιστος
 
Δημοσ.: 1595
Ἐγγραφή: Πέμ 10/03/2005 15:24
Τοποθεσία: Ν38 36' 41" Ε23 31' 18"

Ἑπόμενο

Ἐπιστροφὴ στην Μυθολογία - Ἱστορία



Παρόντες

Παρόντες σὲ αὐτὴ τὴν Δ. Συζήτηση: Δεν ὑπάρχουν ἐγγεγραμμένα μέλη καὶ 0 ἐπισκέπτες